Кіріспе

Сатурнино Херран Гинчард (9 шілде 1887 – 8 қазан 1918) – XIX ғасырдың соңы мен XX ғасырдың басында Латын Америкасы мәдениетіне зор ықпал еткен мексикалық суретші.

Өмірбаян

Мексика мен Швейцарияның жергілікті тұрғындарының ұрпағы Сатурнино Херран Солтүстік-Орталық Мексикадағы Агуаскалиентес қаласында өсті. Оның әкесі "қаладағы жалғыз кітап дүкенінің" иесі және Ғылым академиясында бухгалтерлік есептен дәріс берді. Он жасында ол сурет салу, бояу және сызуда ерекше дағды көрсетті. 1903 жылы, он алты жасында әкесі қайтыс болды. Екі жыл өткен соң отбасы Мексика қаласына көшіп, ол сурет салуды одан әрі оқып, сабақ беруді бастады. 25 жасында ол болашақ әйелі Розарио Арелланомен танысты, ол кейде "Mujer en Tehuantepec" (1914) сияқты туындылар үшін модель болды. 1914 жылы, мансабының шарықталу кезеңінде олар үйленді. Олардың некесі туралы көп мәлімет жоқ, бірақ ол "ұштас" және "нұрлы" болғандай көрінеді. Олардың Жозе Франсиско есімді бір ұлы болды. Херран Мексиканың жергілікті халқының керемет суреттерін салған, оларға батырлық күш, сұлулық және қадір-қасиет сыйлаған. 1910 жылы ол Мексиканың тәуелсіздігінің 100 жылдығына арналған көрмеге қатысты. Оның мансабында қабырғаға сурет салуға деген құштарлық пайда болды, 1911 жылы ол ірі масштабты, қабырғаға сурет салуға ұқсас картиналар жасады. Херран 1918 жылдың 8 қазанында Мексика қаласында 31 жасында "асқазан асқынуынан" кенеттен қайтыс болды.

Ерте мансап

1901 жылы Херран әкесі жұмыс істеген Агуаскалиентес ғылым академиясында сурет салу сабақтарын бастады. Жозе Инес Товилла мен Северо Амадор оған сурет салу және бояу өнерін үйретті. 1903 жылы әкесі қайтыс болды. Ол анасымен бірге Мехико қаласына көшіп, оны асырау үшін телеграф кеңсесінде жұмыс істеді және Сан-Карлос академиясында Хулио Руэластан сабақ алды. Содан кейін каталондық суретші Антонио Фабрестен сурет салуды, ал мексикалық колорист Герман Гедовиустен бояуды үйренді. Оның туындылары еуропалық модернизм теорияларынан, соның ішінде грек және римдік эстетикасынан, сондай-ақ жоғары дәрежедегі реализмнен үлкен әсер алды. Ол "көрнекті студент" болды және бірнеше курста "құрметті айдарлар" алды. "Құрбандық" (1913) мексикалық модернизмнің өмір саяхатына жасаған аллегориялық сілтемесімен ерекшеленеді. Онда земпасухитль гүлдерімен (өліммен дәстүрлі байланысты болатын барқыт гүл) толтырылған каналдағы қайық бейнеленген. Суретте нәресте, жас жігіт және қарт кісі өлгендерге гүлдер ұсынып тұр. Бұл – Мексиканың "Өлілер күні" мерекесімен тығыз байланысты дәстүр, ол тірілерді ата-бабаларымен байланыстырады деп есептеледі. Әрбір кейіпкер өмірдің әртүрлі кезеңін көрсетеді, бірақ олардың барлығы бір соңғы нүктеге қарай бет түзеп, өз жолын құрметтейді. Херран қайтыс болғаннан кейін оның жесір әйелі "Құрбандық" картинасын сұрады, бірақ ол Ұлттық Көркемөнер институтына қойылды. Херранның туындылары "Колумбқа дейінгі мүсіктердің еркін түсіндірілген фонында үндістердің рухани сұлулығын" көрсете отырып, Мексиканың жергілікті халқының рухани сұлулығын көрсетті. Осы идеологияларды Ороско мен Ривера да суреттеді, бұл оларды өнер әлемінде танымал етті. Жоғарыда айтылғандай, ол Өнер және қолөнер мектебі үшін тапсырыс бойынша қабырғалық суреттер жасады. Оның туындылары 1920-1930 жылдары болашақ фреска суретшілері үшін үлгі ретінде пайдаланылды. Херранның әйгілі "Құдайларымыз" (1914-1918) триптихінде ол ацтектердің аңыз бойынша күн, ай және жұлдыздарды дүниеге әкелген құдайы Коатликуені бейнеледі. Бұл сурет Мексикадағы Көркемөнер сарайы үшін жасалынған. Қабырғалық суреттің биіктігі 5 метр, ол бірнеше бөлімнен тұрады. Латын және кавказдық нәсілдер екі жақта бейнеленген, бірақ көрерменнің назары орталық бөлімге – "Коатлику Трансформацияланғанға" ауады. Иса Мәсіх, ерте христиандардың Құдайы, құдайдың ортасында тұр. Қолдар, жүректер, бас сүйектері және кресттер, сондай-ақ христиандық руханилықты бейнелейтін лилиялар бейнеленген. Бұл туынды екі мәдениеттің бірігуі болып табылады, екі жақтағы барлық нәсілдер бір құдайға табынып, ацтек және еуропалық мәдениеттердің билікке сілтеме жасайды. Мәсіх пен Коатликуе "екі нәсілдің араласуы" туралы тақырыбын көрнекті түрде көрсетеді.

Мұра

Сатурнино Ороско мен Ривера сияқты суретшілерге терең, түсінікті мағынасы бар шедеврлер жасап, жол ашты. Стильдік тұрғыдан алғанда, ол өзінің күшті жақтарын суреттеді және испан, еуропалық және каталондық әсерлерімен жылдар бойы үйренген, жақсы қалыптасқан техникаларды қолданды. Эрран жарықтың дірілірін бейнелеу үшін бос қимылмен сурет салды, ал кейбір фондық түстерді біріктіріп, атмосфера құрды. Ол күшті контурларды, динамикалық бейнелерді және түстердің үйлесімділігін қалайтын. "Херранның сурет салу шеберлігі мен түс таңдауы, осы туындылардағы реалистік бейнелерді теңестіреді, сурет салуды акварельмен үйлестіретін тәсілді, испан суретшілері Нэстор де ла Торре сияқтылардан алған." Оның еңбектері жақсы дамыған техникаларды интеграциялаумен қатар, адам психологиясын терең білуін көрсетеді. Оның өнері мексикалық мұраның мәртебесі мен қадір-қасиетін көрсетеді. Ол мәдени қабылдаудың маңыздылығын үйретуге үлкен мән берді және әрбір көрерменге адам өмірінің қысқалығы туралы ой салатын терең түсінік сыйлады.