Поль д’Эстурнель де Констан: Француз дипломаты және бейбітшілік жақтасы

Кіріспе

Француз саясаткері (1852 – 1924)

Пол Анри Бенжамин Балуэ д’Эстоурнель де Констант, Ребекке бароны де Констант (22 қараша 1852 – 15 мамыр 1924) – француз дипломаты және саясаткері, халықаралық арбитражды қолдаушы және 1909 жылғы Нобель бейбіт сыйлығының иегері.

Өмірбаян

Ол Лоар аңғарындағы Ла Флеше (Сарте) қаласында Констан де Ребекке отбасында дүниеге келді; әйгілі революция дәуірінің жазушысы және саясаткері Бенжамин Констан оның үлкен ағасы болды. Париждегі Луи-ле-Гранд лицейінде заң және шығыс тілдерін оқығаннан кейін Эстоурнелль де Констан 1876 жылы дипломатиялық қызметке кірісті. Эстоурнелль де Констанның алғашқы дипломатиялық лауазымдарының ішінде Черногория, Осман империясы, Нидерланды, Ұлыбритания және Тунис болды; 1882 жылы ол Парижге қайта оралып, Сыртқы істер министрлігінің Левант бюросының директорының көмекшісі болды. 1890 жылы ол Лондонға француздық уәкіл ретінде жіберілді, онда ол Ұлыбританиямен отарлық даулар бойынша соғыстың алдын алуға көмектесті. Дипломатиялық қызметтің шектеулілігіне наразы болған ол 1895 жылы парламентке үміткер болып, Депутаттар палатасына өтті. 1904 жылы Эстоурнелль де Констан Сенатқа сайланды және 1924 жылы мансабының соңына дейін қызмет етті. Депутат және сенатор ретінде Эстоурнелль де Констан отаршылдық мәселелермен айналысты, Үшінші Республиканың отаршылдық саясатына тұрақты түрде қарсылық көрсетті. Ол француз парламентіндегі отарлық орындарды жоюды жақтады, отарлық ассимиляцияның дәстүрлі республикалық бағдарламасына қарағанда протектораттар құру саясатын ұсынды. Ол Мадагаскардағы француз отаршылдық үкіметінің құрылуына және ірі державалардың Қытайды бөлуіне қарсы күресті. Ішкі саясатта ол, сол кездегі терминологияда «әдепсіздікке қарсы қылмыс» (outrages aux bonnes mœurs) деп аталатын мәселелерге ерекше назар бөлді. Ол Дрейфус ісінің жақтаушысы болды және Эмил Золаның қалдықтарын Дрейфус ісіне қосқан үлесі үшін Пантеонға қоюды ұсынды. Бірақ ең бастысы, Эстоурнелль де Констан халықаралық қатынастарды жақсарту ісіне өзін арнады және 1900 жылдан бастап Тұрақты төрелік сотының мүшесі болды. Ол Гаага бейбітшілік конференцияларында (1898 және 1907) Францияны өкілдік етті және еуропалық одақ туралы ұсыныс жасады. Эстоурнелль де Констан тарихи және саяси еңбектер жазды, сонымен қатар драматургиямен да айналысты. Ол Le Temps, La Revue de Paris және La Revue des deux mondes газеттеріне тұрақты түрде мақалалар жазды. Америкалық Дейзи Седжвик Берендке үйленген ол АҚШ-та кеңінен саяхаттап, оның жайлы жазды. Эстоурнелль де Констанның аты көптеген түрлі нұсқаларда кездеседі; мақаланың тақырыбы Франция Ұлттық кітапханасы бекіткен стандартты нысанды көрсетеді. 1904 жылдан бастап, ал 1905 жылдан бастап ресми түрде Пауль д'Эстоурнелль де Констан Халықаралық келісім қауымдастығының төрағасы болды, ол төрелік, қарусыздандыру және бейбітшілікке бағытталған халықаралық саясатқа ықпал етуге тырысты16. Эстоурнелль де Констан 1907 жылы Америка философиялық қоғамының халықаралық мүшесі болып сайланды. 1899 жылы, содан кейін 1907 жылы Пол д'Эстоурнелль де Констан Франция атынан Леон Буржуа және Луи Реномен бірге Гаага конференцияларында қатысты. Оның мақсаты – халықаралық дауларды бейбіт жолмен шешу үшін медиацияны, әсіресе халықаралық төрелікті қолдау болды. Ол авиацияның алғашқы даму кезеңіндегі пилот Уилбур Райтты қолдаған Леон Боллеге 1908 жылдың 8 тамызы мен 1909 жылдың 2 қаңтары аралығында Ле-Манда және Сартта, содан кейін Овур әскери лагеріндегі Хунэдиер жарыс жолында жүргізілген әуе шаруашылығы тәжірибелерінде көмектесті. Пауль д'Эстоурнелль де Констан 1909 жылдың 10 желтоқсанында халықаралық құқық құрылысына, әсіресе 1899 және 1907 жылғы Гаага конференцияларын ұйымдастыруға салған еңбегі үшін бейбітшілік жөніндегі Нобель сыйлығын Бельгиялық депутат Аугуст Бернартпен бірге алды17. Ол бұл марапатты 1901 жылы Фредерик Пассиден және 1907 жылы Луи Ренодан кейін алған үшінші француз болды. Бұл тағайындау туралы жаңалық ұлттық баспасөзде көп естілмеді, өйткені оны La Croix газеті ғана бірінші бетке шығарды. 17.

He was born at La Flèche (Sarthe) in the Loir valley to the Constant de Rebecque family; the renowned Revolution era writer and politician Benjamin Constant was his great uncle. After studying law and Oriental languages at the Lycée Louis le Grand in Paris, Estournelles de Constant embarked on a diplomatic career in 1876. Among Estournelles de Constant's early diplomatic posts were Montenegro, the Ottoman Empire, the Netherlands, Great Britain, and Tunisia; in 1882 he returned to Paris to serve as assistant director of the Levant bureau of the Ministry of Foreign Affairs. In 1890 he was posted to London as the French chargé d'affaires, where he played a role in averting war with Britain over colonial disputes. Frustrated by the limitations of diplomatic service, he ran for parliament in 1895, securing a seat in the Chamber of Deputies. In 1904 Estournelles de Constant ran for and won a seat in the Senate, where he served until the end of his career in 1924. As a deputy and senator, Estournelles de Constant concerned himself with colonial issues, consistently opposing Third Republic colonial policy. He advocated the elimination of colonial seats in the French parliament, preferring a policy of establishing protectorates to the traditional republican programme of colonial assimilation. In particular, he violently opposed the establishment of French colonial rule in Madagascar and the Great Powers' dismemberment of China. In domestic affairs, he was concerned particularly with what the terminology of the day called "outrages against morality" (outrages aux bonnes mœurs). He was a Dreyfusard and argued in favour of placing Émile Zola's remains in the Panthéon for Zola's part in the Dreyfus Affair. Above all, though, Estournelles de Constant dedicated himself to the cause of improving international relations, and he was a member of the Permanent Court of Arbitration from 1900. He represented France at both Hague Peace Conferences (1898 and 1907), and outlined a vision of a European union. Estournelles de Constant wrote historical and political works and even dabbled in playwriting. In addition, he was a regular contributor to the newspapers Le Temps, La Revue de Paris, and La Revue des deux mondes. Married to an American, Daisy Sedgwick Berend, he also travelled extensively in and wrote about the United States. Estournelles de Constant's name may be encountered in numerous variants; the article title reflects the form standardized by the Bibliothèque nationale de France. From 1904, and more officially from 1905, Paul d'Estournelles de Constant chaired the Association de Conciliation Internationale, with which he tried to influence international policies towards arbitration, disarmament and peace16. Estournelles de Constant was elected an International Member of the American Philosophical Society in 1907. In 1899, then in 1907, Paul d'Estournelles de Constant represented France, with Léon Bourgeois and Louis Renault, at the Hague Conferences. Its aim is to work for the peaceful settlement of international conflicts by promoting mediation, and especially international arbitration. He helped Léon Bollée, the main supporter of the American Wilbur Wright, an aviation pioneer, in his aeronautical experiments carried out between August 8, 1908 and January 2, 1909, at Le Mans and in Sarthe, on the Hunaudières racecourse then at the Auvours military camp. Paul d'Estournelles de Constant receives the Nobel Peace Prize on December 10, 1909, jointly with the Belgian deputy Auguste Beernaert, for their efforts in the construction of international law, in particular in the organization of the conferences of The Hague of 1899 and 1907 which lead to the creation of a Permanent Court of Arbitration17. He was the third Frenchman to receive this distinction after Frédéric Passy, in 1901, and Louis Renault, in 1907. The news of this appointment had little echo in the national press, because only the newspaper La Croix announced it on the front page. 17.

Ұрпақ

Ла Флеш (Сарта) қаласында, оның туған жерінде, екі мектеп оның атын иеленеді: Эстоурнелл де Констант жалпы және технологиялық лицейі, сондай-ақ Эстоурнелл де Констант балабақшасы. Мэн университетінің (Université du Maine) Заң, экономикалық ғылымдар және басқару UFR (Оқу және зерттеу бөлімі) амфитеатры оның есімімен аталады. Ле-Мандағы (координаттары: ) "Жакобин алаңында" (Place des Jacobins) Пауль Ландовски салған бюсті бар ескерткіш те оған құрмет көрсетіп тұр.