Кіріспе

Чиху кесенесі, ресми түрде марқұм президент Чан Кайши кесенесі немесе президент Чан Кайши кесенесі деп аталады, бұл президент Чан Кайшидің уақытша бейіті. Ол Тайваньдың Таоюань қаласының Дакси ауданында орналасқан. 1975 жылы Чан Кайши қайтыс болғанда, ол дәстүрлі қытай үлгісінде жерленбеді, бірақ қара мәрмәр саркофагқа қойылды, себебі ол Гоминьдан (КМТ) Қытай материгін коммунистерден қайтарып алған соң, туған жері Фэнхуада (Чжэцзян провинциясында) жерленуді қалаған еді.

Көл және тұрғын үй

Циху (慈湖) сөзбе-сөз "мейірімділік көлі" дегенді білдіреді, және ол қабір орналасқан жерге жақын сегіз акр (32 000 м²) көлді көрсетеді. Көл екі кіші көлге бөлінген: біреуі 5 акр (20 000 м²), екіншісі 3 акр (12 000 м²), оларды байланыстыратын канал бар. Бұрын бұл көл "Жасыл су көлі" деп аталған, бірақ 1962 жылы Чан Кай-шек оны "Циху" деп атады, себебі көлдің көркі оған мейірімді анасы мен туған қаласы Фэнхуаны еске салды. Чан Кай-шек осы көлді қатты жақсы көріп, Фэнхуадағы үйлерге ұқсас архитектуралық стильде жақын жерде ресми резиденция салдырды. Ол өзінің сүйікті резиденциясын да Циху деп атады, ол 1975 жылы қайтыс болғаннан кейін оның кесенесіне айналдырылды. Чан Кай-шектың денесі резиденцияның бас залында жатыр. Бұл резиденцияны сәулетші Ян Чо Ченг жобалаған.

Қабір

Президенттік зират бұрын Қытай Республикасының Ұлттық қорғаныс министрлігінің қарауында болды және Қытай Республикасының әскери полициясымен күзетілді. 2007 жылы жерді басқару Таоюань округіне берілді, ал әскери полиция алынып тасталды. Бұрынғы Чианг резиденциясының кіреберісінде қарулы күштерден екі салтанатты күзетші тұр. Сырт көрінісіне құрметпен иілу салты бар. Зираттың ішінде суретке түсуге рұқсат жоқ, бірақ бұл тыйым сыртқы жағына қолданылмайды. Чиху күн сайын сағат 8:00-ден 16:00-ға дейін ашық (дегенмен, 2007 жылдың желтоқсанынан 2008 жылдың мамыр айына дейін, Чэн Шуйбянь әкімшілігінің соңғы айларында жабылды). Бұл зиратқа қызығушылық соңғы екі жылда қайта жанданды, себебі ол сол кездегі биліктегі Демократиялық прогрессивті партияның көпшілік тарапынан қатыгез диктатор деп есептелетін тұлғаның іздерін жою науқанына тартылды. Осы екі жылдың ішінде Тайвань аймағындағы Чианг Кайшектің мүсіндері зиратқа жақын орналасқан төбе бағына көшірілді. 2004 жылы Чан Чинкуоның әйелі Чан Фан Лян Тайбэй округіндегі Учихи тау әскери зиратына әкесі мен ұлын жерлеуді сұрады. Мемлекеттік жерлеу рәсімі 2006 жылдың соңына жоспарланған, бірақ бірнеше рет кешіктірілуіне байланысты рәсім өткізілмеді. Вучихи таулы әскери зиратында тағы бір мемлекеттік жерлеу рәсімі өткізу қажет пе деген мәселе бойынша Тайвань тәуелсіздігін жақтаушылар мен диктатор деп санайтын тұлғаға құрмет көрсетуге қарсылар арасында пікірталас болды. Алайда, президент Чен тағы бір мемлекеттік жерлеу рәсімін (мемлекеттік жерлеу туралы заңды алғаш рет қолдану) өткізуге ниеттенді, бірақ оны бір күнмен шектеді. 1997 жылы Чан Фан Лян мен Сун Мэйлин бұрынғы басшыларды алдымен жерлеуге, бірақ бірігу жағдайында Қытайдың материктік бөлігіне көшіруге келісті. Сун Мэйлин 2003 жылы қайтыс болды және Нью-Йорктегі Фернклиф зиратына жерленді. Чан Фан Лян 2004 жылы қайтыс болды және оның күлі күйеуінің қабірінің жанындағы Тоуляодағы жерге қойылды. 2008 жылғы Қытай Республикасы президенттік сайлауында Гоминьдан үміткері Ма Инцзюдің жеңіске жетуімен Таоюань округінің шенеуніктері зираттың қайта ашылуына үміттенді және бұрын шектеулі болған парктің бөлігін жұртшылыққа көрсетуді жоспарлады. 2018 жылдың 28 ақпанында, 228 оқиғасының 71 жылдығы күні зиратқа тәуелсіздік жақтастары шабуыл жасады, кейін олар ұсталды. Вандализм салдарынан қазір зиратқа кіруге шыны панель қойылған, саркофаг сырттан көрінеді, сондықтан бөлмеге көпшіліктің кіруіне рұқсат жоқ.