Кіріспе

Нидерландыдағы жойылған ислами террористік тобы

Хофстад желісі (голландияша: Hofstadnetwerk немесе Hofstadgroep) негізінен голланд азаматтарынан құралған ислами террористік топ болды. Террористік топтың құрамына 18 мен 32 жас аралығындағы жастар кірді. "Hofstad" атауы бастапқыда Голландияның құпия қызметі AIVD осы желі үшін қолданған және бұқаралық ақпарат құралдарына жария болған кодтық атау еді. Бұл атау, әдетте, терроризмге күдіктілердің кейбірі тұрған Гаага қаласының лақап атын білдіреді. Желі 2000-шы жылдар бойы белсенді болды. Топ Нидерландыда тұратын мұсылман иммигранттарынан, Нидерландыға екінші және үшінші буын иммигранттарынан, сондай-ақ ислам дініне өткен голландтардан құралған. Осы иммигранттардың көп бөлігі Мароккодан келген. Желінің Испания және Бельгиядағы желілермен байланысы болған. Олардың байланысында 2003 жылғы Касабланкадағы жарылыстарға қатысы бар деген күдікпен ұсталған Абделадим Акудад, сонымен қатар Науфель есімдерімен де таныс. Топқа Египеттік Мұсылман бауырластығының радикалдық тармағы – Такфир уәл Хижра идеологиясы ықпал еткен. Редуан әл-Иссар, "Сириялық" деп те аталған, топтың рухани жетекшісі деп саналды. БАҚ-тың ең көп назарын 2004 жылы кинорежиссер Тео ван Гогты өлтіргені үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылған Мохаммед Буйери және Голландия парламентіне, сондай-ақ ұлттық әуежай мен ядролық реактор сияқты стратегиялық мақсаттарға шабуыл жоспарлаған деген күдікпен ұсталған Самир Аззуз тартты. Топтың бірнеше үкімет және парламент мүшелерін өлтіруді жоспарлағаны да күдік тудырды.

Тарих

2002 жылы Хофстад тобы Нидерландтың Бас барлау және қауіпсіздік қызметі (AIVD) тарапынан анықталды. Топ анықталғаннан кейінгі алғашқы жылдары жиналған ақпарат шектеулі болды, осыдан топтың тек бірге кездесетіні белгілі болды. Бұл Сириядан пана іздеген адамның үйінде өткізілген бейресми жиындар еді. 2002 жылдың соңына қарай AIVD ұйымның экстремистік көзқарастарды дамытып, жаппай құрбандықтауға әкелетін оқиғаларды талқылай бастады деген күдікке ілікті. 2003 жылдың 14 қазанында Самир Аззуз, Исмаил Ахник, Джейсон Уолтерс және Редуан аль Иссар Нидерландта "террорлық шабуыл жасауды" жоспарлағандары үшін (AIVD мәліметінше) тұтқындалды, бірақ көп ұзамай босатылды. Аззуз бұл істе сотталды, бірақ 2005 жылы дәлел жетіспегендіктен ақталды: оның қолында үйде жасалған бомба деп ойлаған зат болды, бірақ тыңайтқыштың қате түрін пайдаланғандықтан, құрылғы жарылмаған болар еді. 2003 жылдың басында Хофстад мүшесі мен оның досы Чеченстандағы исламик бүлікшілер тобына қосылуға тырысты, бірақ билік органдары оларды анықтап, тұтқындады. Жаз бойы Хофстад тобының екі мүшесі Пәкістанға барып, әскери-патриоттық оқытылудан өтті. Қыркүйекте екі адам елге оралды және билік органдары осы екі адамның сол жылы Касабланкадағы жарылысқа қатысы бар адаммен сөйлескенін анықтады. Сол жылдың 14 қазанында испан билігі күдікті әрекеттерге қатысы бар деген күдікпен марокколық азаматты тұтқындады. Нидерланд полициясы Хофстадтың бес байланысты адамды тұтқындады, оның ішінде үш адам шетелге сапарлап, Марокко мен Сириядағы экстремистермен байланыста болды. 2003 жылы голландиялық кинорежиссер Тео ван Гогты өлтірген Мохаммед Буери радикалды көзқарастарға ие болды. Ол голландиялық қоғамнан жұмысынан кетіп, дінсіз достары мен туыстарынан алшақтау арқылы өзін шектеді. Бұл топтың радикалданғанына себеп болды және Буеридің исламды құрметсіздік еткені үшін Ван Гогты өлтіруін ақтады.

Шабуылдар туралы мәлімдемелер

Тео ван Гогтың өлтірілуі Хофстад тобының жауапкершілігін алған алғашқы террористик шабуыл болды. 2004 жылдың қыркүйегінде билік органдары Хофстад тобының екі мүшесінің террористик шабуылға дайындалып жатқаны туралы ескерту жазылған электрондық хат алды. Анонимді дереккөз сонымен қатар, осы адамдармен белгілі бір нысаналарға бағытталған жоспарланған шабуылдарды жүзеге асыру үшін жұмысқа алынғанын мойындады. Сол жылдың 2 қарашасында Мохамед Буйери Ван Гогты Амстердамда жұмысына бара жатқанда өлтірді. Ол кинорежиссермен бірге велосипедпен келіп, оны бірнеше рет атып, басын кесуге тырысты. Шабуылдан кейін Буйери жақын жердегі саябаққа қашып, полициямен атысқаннан кейін ұсталды. Куәгерлердің сөзінше, Буйери шабуылдан бұрын біршама уақыт бойы оның жолын бақылап отырған. Шабуылдан кейін полиция топ мүшелерін ұстауға оннан астам күн жұмсады. Топтың діни ұстазы болған бір мүше Ван Гог өлтірілген күні елден қашып, Сирияға заңсыз кірді. Самир Аззуз, Джермейн Уолтерс – күдікпен қаралып, бірақ қамалмаған – және тағы бес мүше 2005 жылдың 14 қазанында (әлі аталмаған) ұлттық саясаткерлерге және AIVD Бас барлау және қауіпсіздік агенттігінің ғимаратына шабуыл жасауға дайындалып жатқандары үшін ұсталды. "Пиранья ісі" деп белгілі болған іс бойынша алты адам сотқа тартылды, олардың бірі – Нүреддин әл-Фахтни. 2006 жылдың 1 желтоқсанында Роттердам аудандық соты Аззузды террористик шабуылға дайындық жасағаны үшін 8 жылға бас бостандығынан айырды. Нүреддин әл-Фахтни мен Мохаммед Чентуфқа 4 жылдан, Сумая Сахлаға 3 жыл, Брахим Хархорға 3 айдан жаза тағайындалды. Бір күдікті ақталды. Сот алты адамның террористік ұйым құрмағанын мәлімдеді. Апелляциялық сот Гаагада барлық айыпталушыларға жазаларын ұзартты. 2008 жылдың 2 қазанында Самир Аззуз 9 жылға, Нүреддин Эль Фахтни 8 жылға, Мохаммед Чентуф 6,5 жылға, Сумая Сахла 4 жылға бас бостандығынан айырылды.