Кіріспе

Роттердамдағы футбол стадионы

«Фейеноорд» стадионы, көбінесе «Де Куип» (Түтік) деген лақап атымен танымал, Нидерландтың Роттердам қаласында орналасқан стадион. Ол 1937 жылы салынған. Атауы Роттердамдағы «Фейеноорд» ауданынан және сол аттас клубтан шыққан (бірақ клубтың аты 1973 жылы «Фейеноорд» деп халықаралық деңгейде танылды). Стадионның бастапқы сыйымдылығы 64 000 адамды құрады. 1949 жылы ол 69 000 орынға дейін кеңейтілді, ал 1994 жылы барлық орындықтармен 51 117 орындыққа дейін жаңартылды. 1999 жылы «UEFA Euro 2000» турниріне қатысуға дайындық ретінде стадионда масштабты жөндеу және ішкі жұмыстар жүргізілді, бірақ сыйымдылығы көбінесе өзгермеді.

Тарих

1930 жылдары «Фейеноорд» клубының президенті Лен ван Зандвлиет континенттегі басқа стадиондардан ерекшеленетін, екі аспалы қабаттан тұратын және көріс бұрылмауы үшін ешқандай кедергісі жоқ толығымен жаңа стадион салу идеясын ұсынды. Сол кездегі үлгілер – Батыс және Шығыс трибуналары жақында екі қабатты етіп салынған «Хайбери» және Нью-Йорктегі «Янки» стадиондары. Роттердамдағы «Ван Нель» фабрикасының белгілі архитекторлары Йоханнес Бринкман мен Леендерт ван дер Влюгттен шыны, бетон және болаттан – сол кезде қолжетімді арзан материалдардан стадион жобалауды сұрады. Стадионды бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Германиядан бейтарап Нидерланды арқылы Ұлыбританияға көмір экспорттау арқылы байлық жинаған миллиардер Даниэль Джордж ван Бьюнинген қаржыландырды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде неміс оккупанттары стадионды металлға бөлшектеп жіберуге жақын болды. Соғыстан кейін 1949 жылы стадионның сыйымдылығы арттырылды, ал 1958 жылы жарықтандыру орнатылды. 1991 жылғы 29 қазанда «Де Куйп» Роттердамның тарихи ескерткіштерінің бірі деп жарияланды.

Құрылыстар мен оларға байланысты ғимараттар

Де Куип пен Фейеноордтың жаттығу алаңының қасында тағы бір, бірақ кішкентайрақ спорт аренасы – Topsportcentrum Rotterdam орналасқан. Бұл аренада түрлі спорт түрлерінен жарыстар мен жарыс деңгейлері өтеді. Мысалы, Топспорт орталығында дзюдо, волейбол және гандбол сияқты спорт түрлерін тамашалауға болады.

Футбол тарихы

Қазіргі уақытта «Де Куип» футбол клубы «Фейеноордтың» үй стадионы болып табылады, ол Нидерландтағы дәстүрлі топ командаларының бірі. Бұл стадион сонымен қатар ұзақ жылдар бойы Нидерланд ұлттық футбол құрамасының үй алаңдарының бірі болды, онда 150-ден астам халықаралық матч өткізілді, алғашқысы 1937 жылғы 2 мамырда Бельгияға қарсы өткен матч еді. 1963 жылы «Де Куип» Еуропа кубогының жеңімпаздары кубогының финалын қабылдады, онда «Тоттенхэм Хотспер» 5:1 есебімен «Атлетико Мадридті» жеңіп, Еуропа кубогын жеңген алғашқы британдық клуб атанды. Стадионда рекордтық он Еуропа финалы өтті, соңғысы 2002 жылғы УЕФА кубогының финалы болды, онда «Фейеноорд» өз алаңында «Боруссия Дортмундты» 3:2 есебімен жеңді. Осының нәтижесінде «Фейеноорд» өз стадионында бір ойыннан тұратын Еуропа финалында жеңіске жеткен жалғыз клуб болып табылады. 2000 жылы «Фейеноорд» стадионы Нидерланд пен Бельгияда өткен Еуро-2000 чемпионатының финалын қабылдады, онда Франция Италияны қосымша уақытта 2:1 есебімен жеңді. Стадион 2023 жылғы УЕФА Ұлттар Лигасының финалын да қабылдады.

ДатаЖеңімпазНәтижеЖарысқа түскен командаТурнирКөрермендер саны
15 мамыр 1963 «Тоттенхэм Хотспур»5–1 «Атлетико Мадрид»1963 Еуропа кубогының жеңімпаздары кубогының финалы49,000
23 мамыр 1968 «Милан»2–0 «Гамбургер SV»1968 Еуропа кубогының жеңімпаздары кубогының финалы53,000
31 мамыр 1972 «Аякс»2–0 «Интер Милан»1972 Еуропа кубогының финалы61,354
8 мамыр 1974 «Магдебург»2–0 «Милан»1974 Еуропа кубогының жеңімпаздары кубогының финалы6,461
26 мамыр 1982 «Астон Вилла»1–0 «Бавария Мюнхен»1982 Еуропа кубогының финалы46,000
15 мамыр 1985 «Эвертон»3–1 «Рапид Вена»1985 Еуропа кубогының жеңімпаздары кубогының финалы38,500
15 мамыр 1991 «Манчестер Юнайтед»2–1 «Барселона»1991 Еуропа кубогының жеңімпаздары кубогының финалы43,500
14 мамыр 1997 «Барселона»1–0 «Пари Сен-Жермен»1997 УЕФА кубогының жеңімпаздары кубогының финалы36,802
2 шілде 2000 Франция2–1 Италия (қ.ғ.)Еуро-2000 финалы50,000
8 мамыр 2002 «Фейеноорд»3–2 «Боруссия Дортмунд»2002 УЕФА кубогының финалы45,611
18 маусым 2023 0–0 (5–4 пен.)2023 УЕФА Ұлттар Лигасының финалы41,110

Концерттер

1978 жылдан бері стадион концерттер қабылдап келеді. "Де Куип" стадионында алғашқы сахна төрінде Брюс Спрингстин мен Эрик Клэптон болды.

Жаңа стадион

2006 жылдан бері «Фейеноорд» жаңа стадион жобаларын әзірлеуде, бастапқыда 2017 жылы аяқталуы жоспарланған және шамамен 85 000 адамға арналған. 2014 жылы «Фейеноорд» стадионды жаңартуға шешім қабылдады, оны 70 000 орындыққа дейін кеңейтіп, жылжымалы шатырымен жабдықтау жоспарланды. Құрылысты 2015 жылдың жазында бастап, 2018 жылы аяқтау жоспарланған, жалпы құны шамамен 200 миллион еуроға бағаланды. Жобаның бір бөлігі – қосымша 16 миллион еуро тұратын жаңа жаттығу кешені. 2016 жылдың наурызында «Фейеноорд» жаңа стадион салуға бейім екенін хабарлады. 2017 жылдың мамырында Роттердам қаласы 63 000 орындық жаңа стадион салу жоспарына келісім берді. 2019 жылдың желтоқсанында «Фейеноорд» жаңа стадион құрылысына 2020 жылы жасыл жарық берілсе, стадионның 2025 жылдың жазында есіктерін ашатынын мәлімдеді. 2022 жылдың 21 сәуірінде басқару директоры Денис те Клоессе клубтың (қазіргі уақытта) стадионды жаңартуға немесе жаңа стадион салуға көшпейтінін хабарлады.