Кіріспе

кактус туысы Лофофор (lophophore) – брахиоподалар, бриозоалар, гиолиталар және форонидалар деген төрт маңызды жануарлар тобының ерекше тамақтану органы. Бұл топтардың барлығы лофофофораттар тобын құрайды. Барлық лофофорлар су ортасында тіршілік ететін организмдерде кездеседі.

Этимология

Лофофора грек тіліндегі лофос (тіз, шоқ) және форе, форос (φορος) (ұстаушы, көтеруші), фэрейн (φέρειν) (ұстау, көтеру) сөзінен шыққан; демек, тізді ұстаушы.

Сипаттамалары

Лофофорды ауызды қоршап тұрған кірпікшелі сырғалардың сақинасы деп сипаттау оңай, бірақ ол көбінесе жалпыға ортақ пішінде немесе оралған болады. Форонидтердің лофофорлары ашық көрінеді, ал брахиоподтардың қақпақтарын лофофорын жақсы көру үшін кеңінен ашу керек. Лофофор ауызды қоршап тұрады және ілмекше тәрізді тамақтану үшін ағысқа қарсы жинау жүйесі болып табылады. Оның сырғалары қуыс, және олардың ішінде мезокоэль деп саналатын дене қуысы кеңейген. Ішек U пішіндес, ал ауыз лофофордың ортасында орналасқан. Анус, егер болса, сондай-ақ алдыңғы жағында орналасқан, бірақ ауызға қарай жоғары орналасқан. Бриозоада ол лофофор сақинасының сыртында болады. Илмексіз брахиоподтарда анус жоқ.

Лофофораттардың жіктелуі

Лофофоралары бар топтар лофофораттар деп аталады. Метазоалар филогенезиясының бұрынғы көзқарасында лофофораттар Деутеростомияға жатқызылған. Қазір олар қайта қаралып, Протостомиядағы Лофотрохозоалар деп аталатын жаңа суперфилумға орналастырылды, оған моллюскалар мен жылқықұрттар кіреді. Жаңа филогенез бриозоандарды Polyzoa тобына жатқызады, оған энтопрокталар мен Циклиофора да кіреді, ал моллюскалар, қосқабыршақтылар және жылқықұрттар өздерінің тобын құрайды, мұнда қосқабыршақтылар мен жылқықұрттар мүмкін туыс таксондар болып табылады. Жойылып кеткен гедереллоидтар, микроконхидтер, корнулидтер және тентакулидтер биоминералдануына сүйене отырып, лофофораттар болған деп саналады. Гиолитаның орны ұзақ жылдар бойы даулы болды, бірақ 2017 жылдан бері ол Бурджесс тақтасындағы жақсы сақталған үлгілерде лофофоралардың болуына байланысты Лофофоратаға жатқызылды. Лофофораттар парафилетикалық болып көрінгенмен, бұл мәселе даулы.