Кіріспе
Виктория Кресінің иегері
Адам Арчибальд VC (14 қаңтар 1879 – 10 наурыз 1957) – британдық және Достастық әскерлеріне жаудың қарсы тұрғанда көрсетілген батылдығы үшін берілетін ең жоғары және беделді награда – Виктория Кресімен марапатталған шотландтық Бірінші дүниежүзілік соғыс қатысушысы.
Әскери қызмет
1915 жылы Арчибальд 7-ші Дурхам жеңіл жаяу әскеріне қабылданып, кейін Самбра шайқасының екіншісінде қызмет еткен 218-ші далалық ротаға, Корольдік инженерлерге ауысты. 39 жасында, Самбра-Ойза каналын көпірлеуге тырысқан кездегі ерлігі үшін Виктория кресімен марапатталды. Арчибальд 1919 жылғы мамыр айында Букингем сарайында король Георг V-тен медалін алды. 1918 жылғы 4 қарашада Франциядағы Орс маңында сапер Арчибальд өз тобымен бірге канал арқылы жүзу көпірін салуға кірісті. Ол өте қаулы артиллериялық оқ жаудырылып, пулеметтен атылған оқтардың астында жұмыс істеді. Пулемет оғы оған тосқауылдың жүзу құралдарын орнату кезінде бірнеше метрден бағытталды. Дегенмен ол міндетін табандылықпен аяқтады, оның мысалы мен күш-жігері операцияның сәттілігі үшін маңызды болған көпірдің тез бітуіне ықпал етті. Содан кейін сапер Арчибальд дереу газға уланып құлап қалды. Оның Виктория кресі Корольдік инженерлер мұражайында, Кент штатының Чатем қаласында сақталады. Арчибальд Виктория кресіне ие болған кезде қатты газға ұшырағандықтан, әскери қызметке қайта орала алмады. Соғыста алған жарақаттарына байланысты әскерден құрметпен босатылғандығы үшін күміс соғыс белгісімен марапатталды. Бұл белгіні ардагерлер ақ қауырсын тағып алмас үшін және азаматтық киімде жұртшылықтың алдында қорқақ деп есептелмеу үшін киюге тиіс болды.
On 4 November 1918 near Ors, France, Sapper Archibald was with a party building a floating bridge across the canal. He was foremost in the work under a very heavy artillery barrage and machine gun fire. The latter was directed at him from a few yards distance while he was working on the cork floats. Nevertheless he persevered in his task and his example and efforts were such that the bridge which was essential to the success of the operations was very quickly completed. Immediately afterwards Sapper Archibald collapsed from gas poisoning. His VC is displayed at the Royal Engineers Museum, Chatham, Kent. Archibald was so severely gassed during the VC winning incident, that he could not return to service. He was awarded the Silver War Badge for having been honourably discharged from the army due to wounds received in the war. This was to be worn by veterans so as not to receive a white feather or be otherwise perceived as cowards by members of the public when in civilian dress.
Жеке өмір
Арчибальд 1912 жылы Эльгин және Брюс ложасында (Лимекилнс, Файф, Шотландия) масондыққа қабылданды. Кейіннен ол Lodge St James Operative, No. 97 (Эдинбург, Шотландия) ложасына мүше болды. Арчибальд 78 жасында Лейттегі үйінде дүние салды. Ол Уорристон крематорийінде өртеліп, күлі шашылды.