Кіріспе

Норвегиядағы екінші үлкен арал – Сенья* немесе Сажа* – Солтүстік Еуропадағы Норвегияның Тромс округіндегі Сенья муниципалитетіне қарасты арал. Жер аумағы [аумақтың мөлшері] км² болатын бұл арал 2020 жылдың 1 қаңтарында құрылған Сенья муниципалитетінің құрамына кіреді. 2017 жылдың 1 қаңтарына қарай Сенья аралында 7864 адам тұрды. Тұрғындардың көп бөлігі аралдың шығыс жағалауында шоғырланған, ал Сильсанд аралдағы ең ірі қалалық аймақ есептеледі. Аралдың батыс жағалауында орналасқан Гриллфьорд балықшылар ауылы жақын орналасқан Андоя аралымен тек жаз айларында ғана паром арқылы байланысады: Andenes–Gryllefjord Ferry.

География

Сенья аралы Тромс округінің жағалау бойында орналасқан, ең жақын қала – Финнес, ол материкте, аралдың шығысында жатыр. Сенья материкпен Гисунд көпірі арқылы қосылған. Тарихи тұрғысынан, Сенья Ленвик муниципалитетінің (оның бір бөлігі материкте орналасқан), Берг, Торскен және Траной муниципалитеттері арасында бөлінген, бірақ 2020 жылдың 1 қаңтарында бұл төрт муниципалитет Сенья муниципалитетіне біріктірілді. Сенья муниципалитетіне қарасты Хеккинген аралы ашық теңізге жақын орналасқан, онда қыс жұмсақ болады және батыс Сенья сияқты субполярлық мұхиттық климатқа ие. Аралдың шығыс жағалауындағы Гибостад ауылының 1961-1990 жылдарға қатысты ескі климаттық деректері, материкке қарап жатыр.

Экономика

Әрине, Сенжада балық шаруашылығы басым, әсіресе Сенжахопендегі Nergård Group және Хусёйдегі Brødrene Karlsen. Скаландта графит кені бар. Тағы бір маңызды сала – Сілсандтағы ArtNord және Tromspotet, олар картоп және картоп өнімдерімен айналысады. Соллиада баспалдақ фабрикасы және әлемдегі ең солтүстіктегі шыны талшықты оқшаулағыш фабрикасы, Nicopan AS орналасқан, оның Норвегия бойынша клиенттері бар және шетелге экспорт жасайды.

Көлік

Сенья тұрғындары Gisundet бұғазы арқылы құрлықтағы Финнснес қаласына Gisund көпірі арқылы паромсыз жолмен қатынау мүмкіндігіне ие. Қала бүкіл Орта Тромс аймағының, соның ішінде Сенья аралының сауда орталығы болып табылады. Арал округтің басқа қалаларымен де байланысты. Сеньяның солтүстігіндегі Лиснес жерінде Тромсё қаласына жылдам қайықпен жүруге болады, саяхат шамамен 50 минутқа созалады. Аралдың батыс және оңтүстік жағындағы Флакстадваг және Скрольсвик ауылдарынан Харстад қаласына паромдар қатынайды. Жаз айларында солтүстік Сенья мен Квалёя аралы, оңтүстік Сенья мен Харстад, сондай-ақ Грилльфьорд пен Анденес арасында паром қызметі іске қосылады. Сеньяда төрт негізгі жол бар. Басты жол – 86-шы Норвегиялық округтік жол, ол Финнснес, Соррейса және Бардуфосс қалаларынан Гисунд көпірі арқылы өтіп, арал арқылы Торскен мен Грилльфьордқа дейін созылады. Silsand-тен басталатын 861-ші Норвегиялық округтік жол Gisundet бойымен солтүстікке қарай Гибостад пен солтүстік Сеньяға дейін барады. 860-шы Норвегиялық округтік жол Стонгландсэйдеттен Сильсандқа, ал 862-ші Норвегиялық округтік жол Страумсботтеннен, Сеньяхопен арқылы Ботнхаммға дейін өтеді.

Басқару

2017 жылдың наурызында Норвегия Парламенті Берг, Торскен муниципалитеті, Ленвик муниципалитеті және Траной муниципалитетін біріктіруге дауыс берді. Жаңа муниципалитет 2020 жылдың 1 қаңтарында Сенья муниципалитеті (Senja kommune) ретінде құрылды. Ол Халогэландтың дәстүрлі аймағында орналасқан. Муниципалитеттің әкімшілік орталығы Финнснес қаласы болды. Муниципалитет құрамына Сеня аралдарының барлығы, оны қоршаған кішірек аралдар және Гисундет бұғазы мен Маланген фьорды арасындағы материктің бір бөлігі кіреді. Бұл аймақ дәстүрлі балықшы қауымдастықтарымен және бұрын әлемдегі ең үлкен тролль мүсіні – Senja Troll-мен (2019 жылдың 28 наурызында өртенді) танымал. Аралдың оңтүстік бөлігінде жергілікті тарихты көрсететін бірнеше шағын мұражайлар орналасқан, олардың ішінде Скролсвиктегі Халибут мұражайы ("Квейтмузее") ерекше аталады.

Танымал мәдениетте

Сенья аралы Дэвид Армин Ховарттың Екінші дүниежүзілік соғыс туралы кітабында және "Біз жалғыз өлеміз: Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде қашып құтылу мен төзімділік туралы эпопея" атты шынайы оқиғада еске алынады. MMORPG Tibia ойынында осы атпен аталған арал бар. Норвегиялық музыкант Модди осы аралда туған, ал оның музыкасына аралдың сұлулығы әсер еткені айтылады. Норвегиялық музыкант Biosphere 2018 жылға дейін Сеньяда тұрды және оның Сеньяда жазылған The Senja Recordings альбомы Сеньядағы бірнеше жерге (Бергсботн, Штейнфьорд сияқты) сілтеме жасайды.