Британдық «Дербишир» кемесінің қазасы

Кіріспе

Британдық мұнай-комбинациялық тасымалдаушысы (Дербишир) (1978–1980)

Кеме атауы =
Кеме иесі = Бибби Лайн
Кеме операторы =
Кеме тіркелімі = Ливерпуль
Кеме бағыты =
Кеме тапсырыс берілді =
Кеме марапатталды =
Кеме жасаушы = Swan Hunter
Кеме бастапқы құны =
Кеме құрылыс нөмірі = 57
Кеме стапелі нөмірі =
Кеме қадасы салынып бастады =
Кеме суға түсірілді = 5 желтоқсан 1975

Дербишир 1980 жылдың 9 қыркүйегінде Жапонияның оңтүстігінде «Орхидея» тайфуны кезінде қаза тапты. Суға батып, барлығы 42 экипаж мүшесі және олардың екі әйелі қаза болды. 91 655 тонна жалпы тіркеу салмағымен, ол теңізде жоғалған ең үлкен британдық кемесі болып табылады.

Тарих

MV Derbyshire 1975 жылдың соңында суға түсіріліп, 1976 жылдың маусым айында алғашқы Liverpool Bridge деп аталған Bridge класындағы соңғы кеме ретінде пайдалануға берілді. Ол және English Bridge (кейін Worcestershire және Kowloon Bridge) Bibby Line үшін Seabridge Shipping Ltd. консорциумымен салынған. Кеме өзінің төрт жылдық қызмет мерзімі ішінде екі жыл бойы тоқтатылған. 1978 жылы Liverpool Bridge компания флотында осы атпен аталған төртінші кеме ретінде Derbyshire деп қайта аталды. 1980 жылдың 11 шілдесінде, кеменің соңғы сапары атанған күні Derbyshire Канаданың Квебек провинциясындағы Септ-Айлз портынан шығып, Жапонияның Канагава префектурасындағы Кавасаки қаласына бағыт алды, бірақ Окинаваға жақын, Жапонияның оңтүстігінде құлап кетті. Derbyshire 157 446 тонна темір кенін тасымалдаған.

1980 жылдың 9 қыркүйегінде Derbyshire Окинавадан шамамен 370 км қашықтықтағы Orchid тайфунында тоқтады және тропикалық дауылдың құрбаны болып, барлығы қаза тапты. Кеме ешқашан шұғыл жағдай туралы хабарлама жіберген жоқ. Derbyshire іздеу жұмыстары 1980 жылдың 15 қыркүйегінде басталды және алты күннен кейін тоқтатылды. Кемеден ешқандай із табылмағандықтан, ол жоғалған деп жарияланды. Derbyshire суға батып кеткеннен кейін алты апта өткен соң, кемедегі құтқару шөлмегінің бірін жапондық танкер байқады. Derbyshire-дің бауырласы Kowloon Bridge 1986 жылы Ирландия жағалауында жоғалып кетті, бұл Атлант мұхитын кесіп өткеннен кейін алғаш рет анықталған палубадағы жарықтар байқалғаннан кейін болды. Осы екінші апаттың салдарынан Nautilus International, Ұлттық теміржол, теңіз және көлік жұмыскерлерінің кәсіби одағы және Халықаралық көлік жұмыскерлерінің федерациясы Derbyshire құрбандарының туыстары сұраған жаңа тергеуді қаржыландырды.

Қосымша тексеру

1994 жылы терең суларды іздеу басталды. 1994 жылдың маусым айында «Дербишир» кемесінің құлау орыны табылды. Келесі экспедиция 40 күннен астам уақыт кеменің қалай батып кеткенін анықтау үшін суретке түсіріп, қираған бөліктерін зерттеді. Нәтижесінде, кеменің алдыңғы бөлігіне соққан толқындар кеменің бауындағы кішкентай желдеткіш құбырларының қақпақтарын бұзған екен. Келесі екі күн ішінде су осы құбырлар арқылы кеменің алдыңғы бөлігіне еніп, кеменің бауын суға батыруға себеп болды. Соңында, кеменің бауы қатыгез толқындардың күшіне ұшырап, бірінші жүк қоймасындағы үлкен люк ішке қарай бүгіліп, бірнеше секунд ішінде жүздеген тонна судың кемуіне әкелді. Кеме батқан кезде екінші, содан кейін үшінші люктер де істен шығып, кемені су астына сүйреп кетті. Кеме батқанда, су қысымының артуы кеменің сығылуына және жарылуына себеп болды – бұл екі қабатты корпусты кемелерге тән қасиет, онда корпустар арасындағы ауаның қысылуы екінші декомпрессиялық жарылысқа әкеледі. Ресми сот-сараптамалық тергеу кеменің құрылымдық ақауларға байланысты батқанын көрсетті және экипаждың жауапкершілігінен босатты. Ең маңыздысы, есеп кеменің құрылымдық ақаулығына әкелген оқиғалардың толық тізбегін анықтады. Глазго университетінің теңіз архитектурасы және мұхит инженериясы профессоры Дуглас Фолкнер жүргізген үшінші толық талдау «Дербиширдің» жоғалуын сирек кездесетін толқындар туралы ғылыммен байланыстырды, соның салдарынан «Дербишир» дерлік қөзді толқынмен жойылған деген қорытындыға келді. 2007 жылы теңізші және автор Крейг Б. Смит Фолкнердің 1998 жылғы сот-медициналық жұмысын растады және «Дербиширдің» шамамен «статикалық бас» қысымына ұшырағанын анықтады. «Дербишир» кемесінің палубалық жүк люктерінің негізгі бұзылу нүктесі екендігі анықталды, себебі қақтығыс толқыны кемеге соқты. Люктердің конструкциясы тек судың немесе қысымынан төмен статикалық қысымға ғана төтеп бере алады, яғни люктерге тиген қысым жобалық жүктемеден он есе артық болды. «Дербишир» кемесінің құлауына қатысты сот-медициналық құрылымдық талдау қазіргі таңдағы сенімді деп есептеледі. Жылдам қозғалатын толқындардың өте жоғары динамикалық қысымға ие екені белгілі. Толқындардың құлауы немесе бұзылуы «Gifle peaks» деп аталатын қысқа мерзімді импульстік қысым шыңдарын тудыруы мүмкін. Олар миллисекунд ішінде (немесе одан да көп) қысымға жетуі мүмкін, бұл жұмсақ болаттың сынғыш сынуына жеткілікті қысым. Бұл механизмнің бұзылуының дәлелі «Дербиширде» де табылды. Смит шаршы метрге 500 тоннаға дейін немесе одан да көп гидродинамикалық қысымның болуы мүмкін жағдайларды сипаттады. Он жыл өткен соң, кеменің туған порты Ливерпульде «Дербиширдің» жоғалуының 30 жылдығына арналған ескеру рәсімі өтті. 2018 жылдың 15 қыркүйегінде Ливерпульдегі Әулие Мария және Әулие Николай шіркеуінің бағында тұрақты ескерткіш ашылды.

In 1994, a deep water search began. In June 1994, the wreck of Derbyshire was found at a depth of , spread over A subsequent expedition spent over 40 days photographing and examining the debris field, looking for evidence of what sank the ship. Ultimately, it was determined that waves crashing over the front of the ship had earlier sheared off the covers of small ventilation pipes near the bow. Over the next two days, seawater had entered through the exposed pipes into the forward section of the ship, causing the bow to slowly ride lower and lower in the water. Eventually, the bow was made vulnerable to the full force of the rough waves, which caused the massive hatch on the first cargo hold to buckle inward, allowing hundreds of tons of water to enter within seconds. As the ship started to sink, the second, then third hatches also failed, dragging the ship underwater. As the ship sank, the increasing water pressure caused the ship to be twisted and torn apart by implosion/explosion, a property of double hulled ships in which the compression of the air between the hulls causes a secondary explosive decompression. The formal forensic investigation concluded that the ship sank because of structural failure and absolved the crew of any responsibility. Most notably, the report determined the detailed sequence of events that led to the structural failure of the vessel. A third comprehensive analysis was subsequently done by Douglas Faulkner, professor of marine architecture and ocean engineering at the University of Glasgow. His 2001 report linked the loss of the Derbyshire with the emerging science on freak waves, concluding that the Derbyshire was almost certainly destroyed by a rogue wave. Work by sailor and author Craig B. Smith in 2007 confirmed prior forensic work by Faulkner in 1998 and determined that the Derbyshire was exposed to a hydrostatic pressure of a "static head" of water of about with a resultant static pressure of This is in effect of seawater (possibly a super rogue wave) flowing over the vessel. The deck cargo hatches on the Derbyshire were determined to be the key point of failure when the rogue wave washed over the ship. The design of the hatches only allowed for a static pressure of less than of water or , meaning that the typhoon load on the hatches was more than ten times the design load. The forensic structural analysis of the wreck of the Derbyshire is now widely regarded as irrefutable. Fast moving waves are now known to also exert extremely high dynamic pressure. It is known that plunging or breaking waves can cause short lived impulse pressure spikes called "Gifle peaks". These can reach pressures of (or more) for milliseconds, which is sufficient pressure to lead to brittle fracture of mild steel. Evidence of failure by this mechanism was also found on the Derbyshire. Smith has documented scenarios where hydrodynamic pressure of up to or over 500 metric tonnes per square metre could occur. Ten years later a memorial service was held in the vessel's home port of Liverpool on the 30th anniversary of Derbyshires loss. A permanent monument was dedicated on 15 September 2018 in the garden of the Church of Our Lady and Saint Nicholas, Liverpool.