Кіріспе

Киелі кітаптағы сенбі күнін сақтамау – Киелі кітаптағы сенбі күнін сақтамау, әдетте күнә саналады және еврейлердің Шаббатына (жұма күні батқаннан сенбі түнгі дейін), жетінші күнгі шіркеулердегі сенбі күніне, немесе бірінші күнгі сенбі күні деп танылған Құдай күніне (жексенбі) қатысты қасиетті күнді бұзу болып есептеледі.

Иудаизм

Мұса заңы бойынша, ескертуге қарамастан, қасақана шәмбе күнін қорлау өлім жазасына кесіледі (Мысырдан шығу 31:14). Шаббат кезінде барлық жұмыстарға тыйым салынған, тіпті "ағаш жинау" сияқты ұсақ жұмыстар да (Сандар 15:32-36). 4-ші ғасырда классикалық семиханың (рабиндік санаудың) құлдырауынан бастап, яһудилердің дәстүрлі көзқарасы бойынша, яһуди соттары қылмыстық істерді қарау құқығын жоғалтты. Сондықтан, православиелік соттар үшін, тіпті саяси беделі болған жағдайда да, қазіргі заманда өлім жазасын орындау іс жүзінде мүмкін емес. Талмудтағы айыпталушыларды қорғау шаралары, тіпті Ұлы Синедрион үшін де жазаны орындауды өте қиын етеді, мысалы, шәмбе күнін бұзуға екі құзыретті куәгерді және бұзу алдында ресми сот ескертуін талап етеді. Кейбір реформа және консервативті раввиндер осы қатаңдыққа негізделгенінің ішінара себебінен, жалпы өлім жазасын айыптайды. Шаббат күні тыйым салынған 39 түрлі іс-әрекет бар, олар Шаббат (Талмуд) трактатында Киелі кітаптағы киелі шатырдың салынуынан туындаған. Халаха (яһуди заңы) осы санаттардан (толедот және шевут) түрлі ауырлық деңгейінде көптеген тыйым салынған амалдарды шығарады, олар ауыр сырқатты немесе өлімді болдырмау үшін ғана жасалуы мүмкін. Осы талаптардың кез келгенін негізсіз бұзу chillul shabbat ("шәмбе күнін қорлау") деп аталады. Бүгінде шаббатты үнемі бұзатын адамдар яһуди заңының кейбір мәселелерінде сенімді емес деп есептеледі.

Христиандық

Конгрегационалистер, пресвитериандар, методистер және баптистер, сондай-ақ көптеген епископальдықтар тарихи түрде бірінші күнді шәмбе сақтаушылық көзқарасын қолдады, ол Иеміздің күнінің (жексенбінің) христиандық күні екенін, Он Буйрықтағы моральдық заң мәңгілікке дейін сақталады деген түсінікпен үйлеседі. Ал жетінші күнді шәмбе сақтаушылар шәмбе күнінің сенбі күні сақталуы керек деп сендіреді, оның сенбі күнінен жексенбіге ауысқандығына қатысты емес. Басқа христиандар шәмбе күнін сақтамайды немесе оны "демалыс күні" ретінде қарастырмайды, оны христиандарға қатысы жоқ Мұса заңының бір бөлігі деп есептейді.

Көк заңдар

Солтүстік Дакота штатының заңы бұрын былай демелі: "Құдай күнін бұзғаны үшін әрбір құқық бұзуға бір доллардан кем емес, он доллардан артық емес айып салынады". Құдай күнін бұзуға қарсы басқа да заңдар қабылданды, мысалы, пуритандықтар тарапынан. Солтүстік Америкадағы Иеміз күнін сақтау альянсы және Британ аралдарындағы Иеміз күнін сақтау қоғамы сияқты бірінші күндік сенімділер ұйымдары, Канада мен Ұлыбританиядағы кәсіби одақтардың қолдауымен, зайырлы және коммерциялық мүдделердің ғибадат ету еркіндігіне кедергі келтіруіне және жұмысшыларды қанауларына жол бермеу мақсатымен науқандар ұйымдастырды.

Жетінші күндік шіркеулер, сенбіге қатысты

Жетінші күндік адвентистер шіркеуінің негізгі сенімі № 20 былай гласит: