Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Еркек сүндеттелу туралы заңдар
Laws concerning male circumcision
laws concerning male circumcision
Еркек сүндеттелуді шектеуге, реттеуге немесе тыйым салуға бағытталған заңдар көптеген елдер мен қоғамдарда қабылданған, олардың кейбіреулері ежелгі заманға дейін жетеді. Қазіргі мемлекеттерде сүндеттелу әдетте заңды деп есептеледі, бірақ сүндеттелумен байланысты жағдайларда шабуыл жасау немесе баланың қорғаншылығына қатысты заңдар қолданылған. Балаларға емдік мақсатта емес сүндеттеу жасалған жағдайларда, процедураны қолдайтын заңдардың жақтаушылары көбінесе ата-аналардың немесе дәрігерлердің, атап айтқанда, дін бостандығы құқығына сілтеме жасайды. Ал процедураға қарсылар баланың діннен бостандық құқығын алға тартады. Бірнеше сот ісінде судьялар бұл әрекеттің қайта келмейтін сипатына, баланың денесіне салған ауыр зиянға, өзін-өзі анықтау құқығына және дене тұтастығына назар аударды.
Laws restricting, regulating, or banning circumcision, some dating back to ancient times, have been enacted in many countries and communities. In modern states, circumcision is generally presumed to be legal, but laws pertaining to assault or child custody have been applied in cases involving circumcision. In the case of non therapeutic circumcision of children, proponents of laws in favor of the procedure often point to the rights of the parents or practitioners, namely the right of freedom of religion. Those against the procedure point to the boy's right of freedom from religion. In several court cases, judges have pointed to the irreversible nature of the act, the grievous harm to the boy's body, and the right to self determination, and bodily integrity.
Иудаизм
Сүндетке қатысты ежелгі діни талаптар бар. Еврей кітаптарында яһудилердің еркек балаларын дүниеге келгеннен сегізінші күні сүндеттеуі және еркек құлдарын сүндеттеуі міндеттелген. Сүндетке тыйым салатын заңдар да ежелден келе жатқан. Ежелгі гректер масқара терісін бағалап, яһудилердің сүндет ету салтын жақтырмаған. 1 Маккавейлер, 1:60–61 бойынша, Сирия патшасы Антиох IV, 170 жылы Яһудеяны басып алған кезде, сүндет етуді өлім жазасымен тыйым салған, бұл Маккабейлер көтерілісіне себеп болған наразылықтардың бірі болды. Historia Augusta мәліметінше, Рим императоры Адриан империяда сүндет етуді тыйымдайтын жарлық шығарды, ал кейбір қазіргі ғалымдар бұл 132 жылы яһудилердің Бар Кохба көтерілісінің басты себебі болды деп санайды. Бірақ римдік тарихшы Кассий Дион мұндай заң туралы ештеңе айтпайды, керісінше, яһудилердің көтерілісін Адрианның Иерусалимді қайта жарату және оны Юпитерге арналған Aelia Capitolina деп атауына байланысты деп айыптайды. Антонин Пий яһудилерге өз ұлдарын сүндеттеуге рұқсат берді. Алайда, ол Жаратылыс кітабының 17:12 аятына қайшы келетін яһуди емес, яһудилердің құлдары болып туған еркектерді және яһуди отбасының мүшелері болған яһуди емес еркектерді сүндеттеуге тыйым салды. Сондай-ақ, яһуди емес ер адамдардың яһуди дініне өтуіне тыйым салды. Антонин Пий египеттік дін қызметкерлерін сүндетке жалпы тыйым салудан босатты. Ұлы Константин христиан құлдарын сүндеттеуді заңсыз деп жариялады және рұқсат берген иелерін құлдықтан босату арқылы жазалады.
There are ancient religious requirements for circumcision. The Hebrew Bible commands Jews to circumcise their male children on the eighth day of life, and to circumcise their male slaves. Laws which ban circumcision are also ancient. The ancient Greeks prized the foreskin and disapproved of the Jewish custom of circumcision. 1 Maccabees, 1:60–61 states that King Antiochus IV of Syria, the occupying power of Judea in 170 BCE, outlawed circumcision on penalty of death, one of the grievances leading to the Maccabean Revolt. According to the Historia Augusta, the Roman emperor Hadrian issued a decree which banned circumcision in the empire, and some modern scholars argue that this was a main cause of the Jewish Bar Kokhba revolt of 132 CE. The Roman historian Cassius Dio, however, made no mention of such a law, instead, he blamed the Jewish uprising on Hadrian's decision to rebuild Jerusalem and rename it Aelia Capitolina, a city dedicated to Jupiter. Antoninus Pius permitted Jews to circumcise their own sons. However, he forbade the circumcision of non Jewish males who were either foreign born slaves of Jews and the circumcision of non Jewish males who were members of Jewish households, in violation of Genesis 17:12. He also banned non Jewish men from converting to Judaism. Antoninus Pius exempted the Egyptian priesthood from the otherwise universal ban on circumcision. Constantine the Great made it illegal to circumcise Christian slaves, and punished the owners who allowed it by freeing the Christian from slavery.
Христиандықтағы шіркеулік канондық құқық
Сүндеттелу христиан тарихы мен дінтануында маңызды рөл атқарды. Ерте христиан шіркеуіндегі Иерусалим соборы христиандарға сүндеттелудің қажет емес екенін жариялады; келісім теологиясы христиандық қабылдану рәсімін (крещение) ізраилдіктердің сүндеттелу дәстүрінің орындалуы ретінде қарастырады, екеуі де ізгілік келісімінің белгісі және нышаны болып табылады. Көптеген христиан дінтері әдеттегі сүндеттелуге бейтарап қарайды, бірақ бұл рәсім көптеген христиан қауымдарында кеңінен таралған. Тарихи тұрғыдан алғанда, лютеран шіркеулері де өз жамағаттарының арасында сүндеттелуді жүргізбеген. Қазіргі таңда католик шіркеуі діни емес сүндеттелуге бейтарап позиция сақтайды. Бүгінде көптеген христиан дінтері ритуалдық сүндеттелуге қатысты бейтараптық танытады, оны діни сақтау үшін талап етпейді, бірақ мәдени немесе басқа себептермен тыйым салмайды. Алайда, шығыс христиандығында копт православие шіркеуі, эфиопия православие шіркеуі және эритрея православие шіркеуі еркек мүшелерінің сүндеттелуін міндеттейді.
Circumcision has also played a major role in Christian history and theology. The Council of Jerusalem in the early Christian Church declared that circumcision was not necessary for Christians; covenant theology largely views the Christian sacrament of baptism as fulfilling the Israelite practice of circumcision, both being signs and seals of the covenant of grace. Though mainstream Christian denominations maintain a neutral position on routine circumcision, it is widely practiced in many Christian communities. Historically, the Lutheran Churches have also not practiced circumcision among their communicants. Currently the Catholic Church maintains a neutral position on the practice of non religious circumcision. Today, many Christian denominations are neutral about ritual male circumcision, not requiring it for religious observance, but neither forbidding it for cultural or other reasons. On the other hand, in Oriental Christianity, the Coptic Orthodox Church and Ethiopian Orthodox Church and Eritrean Orthodox Church require that their male members undergo circumcision.
Кеңес Одағы
"The Jewish Press" газетінің мақаласына сәйкес, гласность алдында Кеңес Одағында еврейлердің сүндет ету рәсіміне тыйым салынған. Алайда, Америкадағы еврей теологиялық семинариясының еврей тарихы профессоры Дэвид Фишман мынадай мәлімдейді: «Еврей біліміне арналған хедр мен йешива органдары шіркеу мен мектепті бөлу заңына сәйкес тыйым салынды және қатаң полициялық және әкімшілік шараларға ұшырады», бірақ сүндет ету рәсімі заңмен тыйым салынбады немесе атқарушылық шаралармен басып тасталған жоқ. Жошуа А. Гилбоа сүндет ету рәсіміне ресми немесе тікелей тыйым салынбағанын, бірақ оны қиындату үшін қысым көрсетілгенін жазады. Мохелдер, әсіресе, сүндеттен кейін туындаған кез келген денсаулық мәселесі үшін жазалануы мүмкін екеніне қатысты алаңдаушылық білдірді, тіпті ол мәселе сүндеттен кейін біраз уақыттан соң пайда болса да.
Before glasnost, according to an article in The Jewish Press, Jewish ritual circumcision was forbidden in the Soviet Union. However, David E. Fishman, professor of Jewish History at the Jewish Theological Seminary of America, states that, whereas the heder and yeshiva, the organs of Jewish education, "were banned by virtue of the law separating church and school, and subjected to tough police and administrative actions", circumcision was not proscribed by law or suppressed by executive measures. Jehoshua A. Gilboa writes that while circumcision was not officially or explicitly banned, pressure was exerted to make it difficult. Mohels in particular were concerned that they could be punished for any health issue that might develop, even if it arose some time after the circumcision.
Қазақстан
1967 жылы коммунистік Албанияда дінге және сүндеттеуге тыйым салынды. Бұл амал жасырын түрде жасала бастады, көптеген ұлдар құпия түрде сүндеттелді.
In 1967, all religion in Communist Albania was banned, along with the practice of circumcision. The practice was driven underground and many boys were secretly circumcised.
Еуропа Кеңесі
2013 жылдың 1 қазанында Еуропа Кеңесі Парламенттік Ассамблеясы балалардың физикалық қадір-қасиетіне қатысты бұзушылықтардың бір санаты туралы «өте алаңдап отырғанын» білдірген және осы санатка «діни себептермен жас ұлдарды сүндеттеуді» қосатын, міндетті емес резолюцияны қабылдады. 7 қазанда Израиль президенті Шимон Перес Еуропа Кеңесінің Бас хатшысы Торбьёрн Ягландқа «тыйым салуды» тоқтату туралы жеке хат жолдап, былай деді: «Еуропадағы еврей қауымдастықтары Еуропа Кеңесінің осы құқықтарды қорғауға арналған олардың мәдени және діни бостандығына кедергі келтіретінін көргенде қатты қиналады». Екі күннен кейін Ягланд бұл резолюцияның міндетті емес екенін және «Біздің заңды түрде міндетті стандарттарымыздың ешқайсысы әйелдердің генітальдық мүшелерін кесу мен діни себептермен жас ұлдарды сүндеттеу мәселесін бірдей деңгейге қоймайды» деп түсіндірді.
On 1 October 2013, the Parliamentary Assembly of the Council of Europe adopted a non binding resolution in which they state they are "particularly worried about a category of violation of the physical integrity of children", and included in this category "circumcision of young boys for religious reasons". On 7 October, Israel's president Shimon Peres wrote a personal missive to the Secretary General of the Council of Europe, Thorbjørn Jagland, to stop the "ban", arguing: "The Jewish communities across Europe would be greatly afflicted to see their cultural and religious freedom impeded upon by the Council of Europe, an institution devoted to the protection of these very rights." Two days later, Jagland clarified that the resolution was non binding and that "Nothing in the body of our legally binding standards would lead us to put on equal footing the issue of female genital mutilation and the circumcision of young boys for religious reasons."
Еуропалық Одақ
2013 жылдың ақпан айында Еуропалық Парламенттің Азаматтық бостандықтар, әділет және ішкі істер жөніндегі комитетінің тапсырысымен жүргізілген зерттеуде "Емдеу мақсатында емес, еркек сүндеттеуі Еуропа бойынша салыстырмалы түрде жиі кездеседі" делінген және бұл "осы тарауда талқыланған мәселелердің ішінде дене тұтастығының құқығы мен діни бостандық арасындағы мүдделерді теңгерілгенде, соңғысының пайдасына шешім қабылданатын жалғыз жағдай" екені айтылған. Зерттеуде "балалардың ең жақсы мүдделері басты орынға қойылуы керек, сонымен бірге бұл практиканың мұсылмандар мен яһудилер үшін маңызды екені ескерілуі тиіс. Мүше мемлекеттер кәмелетке толмаған балалардың сүндеттеуі медициналық стандарттарға сәйкес және жасөспірімдердің денсаулығына қауіп келтірмейтін жағдайларда жүзеге асырылуын қамтамасыз етуі керек. Сүндеттеуді жүзеге асыруға уәкілеттік алғандар үшін талаптарды және тиісті медициналық біліктілікті белгілеу мақсатында мүше мемлекеттер тарапынан реттеулер енгізу орынды".
A study commissioned by the European Parliament Committee on Civil Liberties, Justice and Home Affairs published in February 2013 stated that "Male circumcision for non therapeutic reasons appears to be practiced with relative regularity and frequency throughout Europe," and said it was "the only scenario, among the topics discussed in the present chapter, in which the outcome of the balancing between the right to physical integrity and religious freedom is in favour of the latter." The study recommended that "the best interests of children should be paramount, while acknowledging the relevance of this practice for Muslims and Jews. Member States should ensure that circumcision of underage children is performed according to the medical profession's art and under conditions that do not put the health of minors at risk. The introduction of regulations by the Member States in order to set the conditions and the appropriate medical training for those called to perform it is warranted."
Бельгия
Бельгиялық биоэтика жөніндегі консультативтік комитет сүндеттеуді радикалды операция деп санайды және баланың физикалық қадір-қасиеті ата-аналардың сенімдерінен жоғары тұрады. 2012 жылы Le Soir газеті 2006 және 2011 жылдармен салыстырғанда Бельгияда сүндеттеу көрсеткіші 21%-ға өскенін хабарлады. Алдыңғы 25 жыл ішінде Бельгияда туған үш ұлдың бірі сүндеттелген деген мәлімет бар. Валлония және Брюссельдегі ауруханаларға жіберілген сауалнамаға сәйкес, процедуралардың 80-90% діни немесе мәдени себептермен жасалған. Денсаулық сақтау министрлігі қауіпсіз жағдайлардың маңыздылығын атап өтті, дәрігерлер «ешқандай хирургиялық операция қауіпсіз емес» екенін ескертті және сүндеттеу «қажетті процедура емес» екенін мәлімдеді. 2017 жылы Бельгиядағы ерлердің шамамен 15%-ы сүндеттелген. Бұл көрсеткіш біртіндеп өсуде: 2002 жылы 17 800 ұл немесе ер адам сүндеттелсе, 2016 жылы бұл көрсеткіш 26 200-ге жеткен. Сүндеттеуге байланысты шығындарды Ұлттық ауру мен мүгедектікке қарсы сақтандыру институты (RIZIV/INAMI) төлейді, 2016 жылы бұл үшін шамамен 2,7 миллион евро жұмсалды. 2014 жылдың басында Бельгияның биоэтика жөніндегі консультативтік комитетіне түскен сауалдардан кейін этика комиссиясы құрылды. Комиссияның мақсаты – медициналық тұрғыдан қажетті емес хирургиялық операцияларға жұмсалатын қаражатты салық төлеушілердің ақшасы есебінен қаржыландырудың этикалық жағын қарастыру болды, әсіресе көптеген салық төлеушілер бұл амалды моральдық емес деп санайтынын ескере отырып. 2017 жылдың шілдесіне қарай комиссия медициналық емес сүндеттеуді қаржыландыруды тоқтату туралы бірлескен шешімге келді, бірақ осы практиканы толыққанды тыйым салу туралы үкіметке кеңес беру қажеттігін талқылауда болды. Комиссияның 19 қыркүйек 2017 жылы ұсынған соңғы (міндетті емес) ұсынымы медициналық емес сүндеттеуге мемлекеттік қаржыландыруды тоқтату және балалар толыққанды ақпарат алғаннан кейін рәсімге келісім бергенше немесе бас тартқанша сүндеттеуден өткізбеу болды. Бұл 1990 жылғы Балалар құқықтары конвенциясына және 2013 жылғы Еуропа Кеңесі Парламенттік Ассамблеясының кәмелетке толмағандарды емдеуге жатпайтын сүндеттеуге қарсы міндетті емес резолюциясына сәйкес келеді. Алайда денсаулық сақтау министрі Мэгги Де Блок комиссияның кеңесін қабылдамады, себебі RIZIV «ата-аналар сүндеттеуді сұрағанда медициналық себептердің бар-жоғын анықтай алмайды» және егер оларға кәсіби процедурадан бас тартылса, ата-аналар сарапшы емес адамға жүктеуі мүмкін, бұл балалар үшін жағымсыз салдарға әкелуі мүмкін. Денсаулық сақтау министрінің жауабына әртүрлі пікірлер айтылды.
The Belgian Advisory Committee on Bioethics finds that circumcision is a radical operation, and that physical integrity of the child takes precedence over parents' belief systems. In 2012, Le Soir reported a 21% increase in the amount of circumcisions in Belgium from 2006 and 2011. In the previous 25 years, one in three Belgian born boys had allegedly been circumcised. A questionnaire to hospitals in Wallonia and Brussels showed that about 80 to 90% of the procedures had religious or cultural motives. The Ministry of Health stressed the importance of safe circumstances, physicians warned that "no surgical procedure is without risk" and that circumcision was "not a necessary procedure". In 2017, it was estimated that about 15% of Belgian men were circumcised. The incidence has been gradually rising: in 2002, about 17,800 boys or men underwent circumcision, which increased to almost 26,200 in 2016. The expenses of undergoing circumcision are covered by the National Institute for Disease and Disability Insurance (RIZIV/INAMI), costing about 2.7 million euros in 2016. After inquiries were submitted to the Belgian Bioethics Advisory Committee in early 2014, an ethics commission was set up to review the morality of covering the costs of medically unnecessary surgery through taxpayer money, especially considering that many taxpayers regard the practice as immoral. By July 2017, the commission reportedly reached consensus on discontinuing the financial coverage of non medical circumcision, but was still debating whether to advise the government to institute a total ban of the practice. The commission's final (non binding) recommendation, presented on 19 September 2017, was to cease public funding for non medical circumcision, and to not circumcise anyone underage until they can consent or reject the procedure after being properly informed. This was in line with the 1990 Convention on the Rights of the Child, and mirrors the 2013 non binding Parliamentary Assembly of the Council of Europe's resolution against underage non therapeutic circumcision. However, Health Minister Maggie De Block rejected the commission's advice, arguing the RIZIV "cannot know whether there is a medical motive or not" when parents request a circumcision, and when they are denied a professional procedure, chances are parents will have a non expert perform it, leading to worse results for the children. The Health Minister's response was received with mixed reactions.
Израиль
Израильде еврейлердің сүндеттелуі толыққанды заңды. Израильде сүндеттеу көрсеткіші өте жоғары, бірақ кейбір шектеулі деректер осы практиканың бірте-бірте төмендеп бара жатқанын көрсетеді. 2006 жылы «Mamy» ата-аналар порталы жүргізген онлайн сауалнама бойынша көрсеткіш 95% құрады, ал бұрынғы бағалаулар оны 98-99% деп көрсеткен. Сүндеттеуді жоюға арналған «Бен Шалем» ұйымы 1999 жылы сүндеттеу адамның қадір-қасиетін, балалардың құқықтарын және қылмыстық заңды бұзады деген негізде Жоғарғы Сотқа шағым түсірді. Шағым қабылданбады. 2013 жылы Израильдің равиндік соты ажырасу процесі кезінде болған анаға күйеуінің тілегі бойынша ұлын сүндеттеуге немесе бала сүндеттелмеген әр күні үшін 500 израильдік шекел айып төлеуге бұйрық берді. Ол равиндік соттың шешіміне шағымданып, Жоғарғы Сот оның пайдасына шешім шығарды, соның ішінде діннен бас тартудың негізгі құқығын атап көрсетті.
In Israel, Jewish circumcision is entirely legal. The circumcision rate is very high in Israel, although some limited data suggests the practice is slowly declining. According to an online survey by the parents' portal Mamy in 2006, the rate was 95%, while earlier estimates put it at 98–99%. Ben Shalem, an organisation dedicated to the abolition of circumcision, petitioned the Supreme Court in 1999 on the grounds that circumcision violated human dignity, children's rights and criminal law. The petition was rejected. In 2013, a Rabbinical court in Israel ordered a mother in the midst of divorce proceedings to circumcise her son in accordance with the father's wishes, or pay a fine of 500 Israeli Shekel for every day that the child is not circumcised. She appealed against the Rabbinical court ruling and the High Court ruled in her favour stating, among other considerations, the basic right of freedom from religion.
Ноттингем ісі
2017 жылдың маусым айында Ноттингемшир полициясы үш адамды "ауыр дене жарақатын келтіруге құлықтану" күдігімен тұтқындады. Анасы алғаш рет 2014 жылдың қараша айында әлеуметтік қызметтерге, содан кейін полицияға жүгінді. Полиция бастапқыда шағымын қарастырмады, бірақ анасы сүндетке қарсы "Men Do Complain" тобынан және жетекші құқық қорғаушы адвокат Саймо Чахалдан көмек алғаннан кейін, іс қайта ашылып, үш күдікті ұсталды. 2017 жылдың қараша айында Корольдік қудалау қызметі анасына хат арқылы дәрігерді қудаламайтынын хабарлады, дәрігер анасының келісімінсіз жасалғанын білмегенін мәлімдеді. Бірақ Чахал бұл шешімге шағымданып, оны "есте сақтауға және негізделген шешімге ұқсамайды, ол кемшікті және ақылға сыймайды" деп бағалап, істі сотқа берумен қорқытты. 29 жастағы ана 2018 жылдың сәуір айында дәрігерді сотқа берді.
In June 2017, Nottinghamshire Police arrested three people on suspicion of "conspiracy to commit grievous bodily harm". The mother first contacted social services and eventually the police in November 2014. The police initially dismissed the complaint, but after the mother got help from the anti circumcision group Men Do Complain and leading human rights lawyer Saimo Chahal QC, they reopened the case, and ended up arresting three suspects involved. In November 2017, the Crown Prosecution Service explained to the mother in a letter they were not going to prosecute the doctor, who claimed he was unaware of the mother's non consent. However, Chahal appealed this decision, which she said "lacks any semblance of a considered and reasoned decision and is flawed and irrational", and threatened to bring the case to court. The by then 29 year old mother finally sued the doctor in April 2018.