Кіріспе

1980 жылы Акира Куросава режиссерлік еткен фильм. 1980 жылғы Канн кинофестивалінде "Алтын пальма" жүлдесін жеңіп алды ("All That Jazz" фильмімен тең бөлісіп). Сонымен қатар, "Ең үздік шетелдік фильм" номинациясы бойынша "Оскар" сыйлығына ұсынылып, басқа да наградаларға ие болды. 2009 жылы "Kinema Junpo" жапон киножурналының "Барлық уақыттағы ең ұлы жапон фильмдері" тізімінде 59-шы орынға ие болды.

Сюжет

Сенгоку кезеңінде, 1571 жылы, Такеда кланының даймиосы Такеда Шинген өзінің інісі Нобукадомен кездеседі. Кейіннен, Такеда әскері Токугава Иэясуға тиесілі қаланы қоршаған кезде, Шинген жау лагерінде сыбызғының үнін тыңдап тұрғанда оққа ұшырайды. Ол әскерлеріне кері шегінуді бұйырады және өлімін үш жыл бойы құпия ұстауға әскербасыларына бұйрық береді. Бұл арада Шингеннің қарсыластары Ода Нобунага, Токугава Иэясу және Уэсуги Кеншин оның шегінуінің салдарына ой келіп, Шингеннің өлімінен бейхабар болады. Нобукадо ұрыны Шингеннің генералдарына ұсынады, оны Шингеннің толық уақытты көшірмесі ретінде пайдалануды ұсынады. Ұры бастапқыда Шингеннің өлімінен хабарсыз болса да, кейіннен үлкен құмырада сақталған Шингеннің мәйітін табады, оны қазына деп ойлайды. Содан кейін генералдар ұрыға сенбеуді шешіп, оны босатады. Кейін құмыра Сува көліне тасталады, оған Токугава мен Ода күштерінің тыңшылары куә болады. Шингеннің қайтыс болғанын сезген тыңшылар байқағандарын хабарлауға асығады, бірақ тыңшыларды естіген ұры Такеда күштеріне оралып, кагемуша ретінде жұмыс істеуді ұсынады. Такеда кланы көл құдайына саке сыйлап жатыр деген сылтаумен алдауды сақтайды, ал тыңшылар ұрының шеберлігіне көз жеткізеді. Үйіне оралған кагемуша, Шингеннің серіктерін алдап, оның әдет-ғұрыптарын еліктеп, оның туралы көбірек біледі. Кагемуша кландық кеңеске төрағалық етуі керек болғанда, Нобукадо оған генералдар консенсусқа келгенше үнсіз болуды бұйырады, содан кейін кагемуша генералдардың жоспарымен келісіп, кеңеске тарап жібереді. Алайда, Шингеннің ұлы Кацуйори әкесінің үш жылдық алдау туралы жарлығына ашуланып, мұрагерлікке және клан басшылығына қол жеткізуін кешіктіреді. Сондықтан Кацуйори кеңес алдында кагемушаны сынап көруге шешім қабылдайды, өйткені көптеген кеңесшілер Шингеннің өлімінен хабарсыз. Ол кагемушадан қандай шара қолдану керектігін тікелей сұрайды, бірақ кагемуша Шингеннің өзінің сөйлеу мәнерімен сенімді жауап береді, бұл генералдарды таң қалдырады. Біраз уақыттан кейін, 1573 жылы Нобунага Азай Нагамасаға шабуыл жасау үшін күштерін жұмылдырады, Киотоны бақылауда ұстау үшін Хонсюдың орталығындағы жорысын жалғастырады. Токугава мен Ода күштері Такедаға шабуыл жасағанда, Кацуйори генералдарының кеңесіне қарамастан қарсы шабуылға шығады. Содан кейін кагемуша Такатенджин шайқасында күш-жігерді басқаруға мәжбүр болады және әскерлерді жеңіске жетелеуге көмектеседі. Алайда, шамадан тыс сенімділікпен, кагемуша Шингеннің барынша қиын мінезді атына мініп, құлап қалады. Оған көмектесуге асыққандар оның Шингеннің шайқастағы жаралары жоқ екенін көргенде, ол алдамшы екені анықталады және ұятпен қуылды, бұл Кацуйориге кланды басқаруға мүмкіндік береді. Такеда кланы басшылығының әлсіздігін сезіне отырып, Ода мен Токугава күштері Такеда отанына толыққанды шабуыл жасауға батыл түседі. 1575 жылы Кацуйори Такеда әскерін толық бақылауға алып, Нагасинода Нобунагаға қарсы қарсы шабуылға шығады. Шабуылда батылдық танытса да, Такеда атты және жаяу әскерінің бірнеше толқындары ағаш қоршаулардың артында орналасқан Ода аркебузиерлерінің атыстарымен жойылды, бұл Такеда әскерін тиімді түрде жойды. Такеда әскерін ұстанған кагемуша, өзін атып өлтіруге асығып, найзасын алып, Ода қатарына шабуылдайды. Өлімге ұшыраған кагемуша өзенге құлаған фуринказан туын алуға тырысады, бірақ денесін ағыспен суға кетіріп алады.

Өндіріс

Джордж Лукас пен Фрэнсис Форд Коппола фильмнің соңында халықаралық нұсқада атқарушы продюсерлер ретінде көрсетіледі. Бұл олардың 20th Century Fox компаниясын фильмнің бюджетінің жетіспеушілігін толықтыруға көндіргендігінен болды, себебі бастапқы продюсерлер, Toho Studios, фильмді аяқтауға қаржылай мүмкіндік таппады. Қарсылығында, 20th Century Fox фильмнің халықаралық тарату құқығын алды. Коппола мен Куросава Suntory вискиінің жарнамаларында бірге түсті, өндіріс үшін қаражат жинау мақсатында. Куросава бастапқыда басты рөлге актер Шинтаро Катцуды шақырған. Алайда, Катцу түсірілімнің алғашқы күні аяқталмас бұрын жобадан кетіп қалды; Criterion Collection DVD-сіне берген сұхбатында атқарушы продюсер Коппола Катцудың Куросаваның фильм түсіру әдістерін жазу үшін жеке операторлар тобымен келгенінен Куросаваның ашуланғанын айтты. Катцу жұмыстан босатылды ма, әлде өз еркімен кетті ме, белгісіз, бірақ оның орнына Куросаваның бұрынғы фильмдерінде ойнаған танымал актер Тацуя Накадай келді. Накадай кагемушаның және ол бейнелеген әмірдің рөлін сомдады. Куросава "Кагемуша" фильмінде ұзақ жылдар бойымен жұмыс істеген актері Такаси Шимура үшін рөл жазды, және "Кагемуша" Шимураның Куросаваның фильміндегі соңғы жұмысы болды. Дегенмен, ол батыс дәрігерін Шингенмен кездесуге сүйемелдеген қызметші рөлін ойнаған көрініс фильмнің шетелдегі көрсетілімінен алынып тасталды. Фильмнің Criterion Collection DVD нұсқасы осы көріністі, сондай-ақ фильмдегі шамамен он сегіз минутты қалпына келтірді. Лукастың сөзіне сүйенсек, Куросава соңғы шайқас сахнасы үшін 5000-қа жуық каскадерлерді пайдаланды, бір күн бойы түсірді, содан кейін соңғы нұсқада оны 90 секундқа дейін қысқартты. Көптеген арнайы эффектілер және оқиғадағы кемшіліктерді толтырған бірнеше сахналар "монтаж бөлмесінің еденіне" қалды.

Шығару

Кагемуша 1980 жылғы 26 сәуірде Жапонияда кинотеатрларда шықты, оны «Тохо» компаниясы таратты. 1980 жылғы 6 қазанда ол Америка Құрама Штаттарында кинотеатрларда көрсетілді, оны «Twentieth Century Fox» компаниясы таратты. АҚШ-тағы кинотеатрлық нұсқасының ұзақтығы 162 минутты құрады. 2005 жылы АҚШ-та 180 минуттық нұсқасы үй бейнежазбасында жарық көрді.

Кассалық жинақ

Кагемуша 1980 жылы ішкі нарықтағы ең табысты жапон фильмі болды, прокаттан түскен кірісі . Жапондық 217 кинотеатрда шыққан күнінен бастап 10 күн ішінде 8 миллион доллар таба алды. Фильм жапондық кассада барлығы 26 миллион долларлық кіріс әкелді. Шетелде, АҚШ-та 4 миллион доллар жинады (2021 жылғы инфляцияға орай шамамен 14 миллион доллардан астам сомаға тең), 1,5 миллион билет сатылды. Францияда, 1980 жылдың 1 қазанында шыққан фильм 904 627 билет сатты, бұл шамамен кіріс әкелді. Осылайша, фильмнің жалпы әлемдік кірісі шамамен құрайды.