Кіріспе

Неміс философы (1863–1936)
саясаткер

Генрих Джон Рикерт (25 мамыр 1863 – 25 шілде 1936) – неміс философы, неокантиандықтардың ірі өкілдерінің бірі.

Өмір

Рикерт Пруссияның Данциг қаласында (қазіргі Польшаның Гданьск қаласы) журналист және кейін саясаткер болған Генрих Эдвин Рикерт пен Аннет Стоддарт отбасында дүниеге келген. Ол Германияның Фрайбург (1894–1915) және Гейдельберг (1915–1932) университеттерінде философия профессоры болды, ол Видельбандтың профессорлық орнын мұрагерлік еткен (ал Рикерттің Фрайбургтағы профессорлық орны бос қалғанда Гуссерль оны иеленді). Ол Германияның Гейдельберг қаласында қайтыс болды.

Философия

Ол тарихи және ғылыми фактілер арасындағы сапалық айырмашылықты талқылауымен белгілі. Ницше мен Бергсон сияқты философтардың пікіріне қарсы, Рикерт құндылықтардың өмірден біршама алшақтауды талап ететінін, ал Бергсон, Дилтей немесе Симмель "өмірлік құндылықтар" деп атаған нәрселердің нағыз құндылықтар емес екенін көрсетті. Рикерттің философиясы социолог Макс Вебердің еңбегіне зор ықпал етті. Вебердің әдістемесінің көп бөлігі, соның ішінде идеалды тип тұжырымы, Рикерттің жұмысынан алынған деседі. Сонымен қатар, Мартин Хайдеггер академиялық жолын Рикерттің ассистенты ретінде бастады, одан білім алды, сосын Рикерттің жетекшілігімен хабилитациялық диссертациясын қорғады. Чарльз Р. Бамбах былай деп жазады:
Рикерт өз еңбектерінде Дилтей сияқты, ғылым мен тарих немесе Табиғат пен Рух арасындағы бөліністі қабылдаса да, жаңа философиялық тәсілмен осы бөліністі жоңдаған білімнің біріктіруші теориясын ұсынуға тырысты. Дилтей үшін бұл тәсіл герменевтикамен байланысты болса, Рикерт үшін ол Канттың трансценденттік әдісі еді. Рикерт пен Вильгельм Виндельбанд неокантиандардың Баден мектебін басқарды.