Кіріспе

Уайт аралындағы айлақ, Англия.

Райд айлағы – Англияның оңтүстік жағалауындағы Уайт аралындағы Райд қаласына қызмет ететін 19 ғасырдың басында салынған айлақ. Бұл әлемдегі ең көне демалыс айлағы.

Бастапқы теңіз айласы

Кемежайды Саутгемптондық Джон Кент жобалаған, ал оның іргетасы 1813 жылғы 29 маусымда қаланған. Кемежай 1814 жылғы 26 шілдеде ашылды, және ол әлі күнге дейін ағаштан жасалған жағалау жолымен жабдықталған. Бұл құрылым бастапқыда толығымен ағаштан салынған және өлшемі... 1833 жылға қарай кеңейтулер оның жалпы ұзындығын... Осы Виктория дәуірінен бұрынғы құрылым, кейбір өзгерістермен бірге, сол кезден бері жаяу жүргіншілер мен көлік құралдарын тасымалдап келеді.

Қосымшалар

Бірінші "трамвай" айлағының жанында 1864 жылғы 29 тамызда екінші "трамвай" айлағы салынды. 1880 жылғы 12 шілдеде үшінші айлақ ашылды, ол алғашқы екеуімен қатар орналасып, айлақ басына тікелей бу темір жолымен байланыс жасады. Темір жол Портсмут және Райд бірлескен темір жолының (Лондон, Брайтон және Оңтүстік жағалау темір жолы мен Лондон және Оңтүстік-батыс темір жолының бірлескен меншігіндегі компания) бөлігі болды, Портсмутқа кеме қатынастарымен қосылу үшін Райд Сент-Джон жолына дейін созылды. Алайда, пойыздарды тәуелсіз Уайт аралы темір жолы және Уайт аралы орталық темір жолы басқарды, олар Сент-Джон жолынан тысқары жолдарға иелік етіп, сәйкесінше Ньюпорт арқылы Вентор және Каус қалаларына жол ашты. 1895 жылы айлақ басында концерт павильоны салынды, ал келесі он алты жыл ішінде бастапқы ағаш тіреулер шойынмен ауыстырылды. 1870 жылы Паристен қашқаннан кейін императрица Евгения Сэр Джон Бургойннің "Газель" яхтасынан Рид-Пирде түсті. Айлақ басы 1930 жылдары бетонмен қайта жаңартылып, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде түрлі өзгерістерден кейін әскери мақсаттар үшін пайдаланылды. Филип Норманның "Бабичам түнінде" атты кітабында оқиғаның орталық тақырыбы осы концерт павильоны болды; автордың отбасы 1950 жылдары бұл орынды "Сигул" балуан залы деп белгілі болған кезде басқарды, ал оның туыстары сол атпен шампан шарабын өндірді. Кейіннен павильон бұзылып, бірақ шіріген тіреулердің бір бөлігі 2010 жылы салынған кеңейтілген тұрақ орнының шетінде әлі де көрініп тұр. 1969 жылы трамвай жабылып, құрылысы ішінара демонтаждалды. Бұл темір жол және жаяу жүргіншілер айлағының арасында пайдаланылмаған және құлдырап жатқан трамвай айлағын қалдырды. Қалған құрылым 1974 жылы кеме жағажайлық айлақты қиып өткен кезде сияқты, уақытша бағыттар үшін пайдалы болды. 2010 жылдың күзінде барлық ұзындығына уақытша палуба орнатылып, жағажайлық айлақты қайта жаңарту жұмыстары кезінде өтпелі жол қамтамасыз етілді. Рид-Пир 1976 жылы II санаттағы ескерткіш ретінде тіркелді. 1980 жылдардың басында айлақ басындағы Виктория дәуіріндегі күту бөлмелерінің орнына заманауи күту аймағы салынды. 2009 жылы қосымша өзгерістер енгізілді, оның ішінде Райдқа қарайтын консерватория стиліндегі сусын орны құрылды. 2011 жылдың мамыр айында жағажайлық айлақтағы шамдар Виктория стиліндегі кронштейндермен және шамдармен жабдықталды.

Бүгінгі айлақ

Кемежай әлі де Уайт аралына жолаушылар тасымалы үшін қақпа болып табылады, аралдық желі пойызы Райд Пирс Хед теміржол станциясынан (кемежай басында) басталып, аралдың шығыс жағындағы Райд Эспланаде арқылы өтеді. Уайтлинк катамараны Рид пен Портсмут арасында үнемі қатынайды. Кемежай бойымен жүруге болады және кемежай басында тұрақ орны бар. Адамдар әлі де кемежай бойымен жүруге рұқсат етіледі, бірақ сол ағаштан жасалған жаяу жолмен бірге көліктердің қозғалысына дайын болу керек. Кемежайдан Солент бұғазының әсем көрінісі мен Портсмут қаласын 4 миль қашықтықта көруге болады. Асқын күндері батысқа қарай Фоули және оның мұнай өңдеу зауытын көруге болады. 2005 жылы Райд Пирсі «Жұқақ» фильмінде қысқаша пайда болды, онда Калиста Флокхарт Red Funnel автопаромынан түскеннен кейін кемежаймен жүргізілді, бірақ бұл көрініс нақты емес еді. Шындығында, кемежайға тек Wightlink кемелері ғана қызмет көрсетеді, ал Red Funnel қызметтері Cowes және East Cowes қалаларында орналасқан, солтүстік-батысқа қарай 6 миль (10 км) қашықтықта. 2010 жылдың тамызынан 2011 жылдың наурызына дейін Ryde Pier көлік құралдары үшін жабылды, бұл кемежайдың астындағы құрылымдық жөндеу жұмыстарын жүргізуге мүмкіндік берді, себебі ол Trant Engineering Limited (механикалық, электр және азаматтық инженерлер) жүргізген кезекті тексеруден өтпеді. Кемежай жаяу жүргіншілер үшін ашық болды, олар 2010 жылдың қазан айынан бастап трамвай кемесінің уақытша палубасын пайдаланды. Кейбір Wightlink жолаушыларына кемежай бойымен Island Line пойызының қызметін тегін пайдалануға рұқсат берілді. Осы кезеңде қосымша тұрақ орнын салу үшін Пирс-Хедті кеңейту жұмыстары жалғасты. Содан кейін жағажайлық кемежай қайта ашылды. 2014 жылдың 26 шілдесінде кемежай өзінің 200 жылдығын тойлады. Network Rail-дің 2018 жылғы ақпандағы стратегиялық бағыт жоспарында теміржол кемежайын жаңарту «қаржылық тұрғыдан мүмкін емес» екені ескерілді, бірақ оны жаңартусыз теміржолдың жұмысы тоқтатылады. Сондықтан, аралдық желіні жаңарту бағдарламасының аясында осы жобаға 5 миллион фунт стерлинг инвестициялау туралы келісімге келді. 2020 жылы Ryde Esplanade пойыз және автобус станциясын жаңарту аясында пайдаланылмаған трамвай кемежайын жаяу жүргіншілер мен велосипедшілерге арналған бағыт ретінде қайта жаңарту жоспары жарияланды, жұмыстар 2023 жылдың наурыз айының соңына дейін аяқталуға тиіс болды. Қаржыландыру шектеулері салдарынан жаңа палубаның ені 3 метрге дейін қысқартылды, нәтижесінде велосипедшілердің пайдалануы жоспардан алынып тасталды. Трамвай кемежайы 2023 жылдың маусым айында қайта ашылды.

Виктория теңіз айлағы

Бірнеше онжылдық бойы Райдтің шығысына қарай бірнеше жүз метр жерде Виктория деп аталатын екінші пирс болды. Оны Stokes Bay Pier және Railway Company компаниясы Госпорттан бақталастық паром қызметін жүзеге асыру үшін салған. Ол 1864 жылы, негізгі пирсте трамвай салынып біткен кезде ашылды. Виктория пирсі Райд пирсінен қысқа болғандықтан, толық су тасқанда пайдалануға келмейтін, сондықтан Райд-Портсмут паром қызметтерімен бәсекелесе алмады. 1875 жылы Лондон және Оңтүстік-Батыс темір жолы Stokes Bay компаниясын сатып алғаннан кейін паром қызметі тоқтатылды, ал Виктория пирсі тек ойын-сауық пирсіне айналды. Оның басында халыққа арналған моншалар, ал құрғақ бөлігінде жүзу платформасы болды. 1900 жылға қарай моншаларды пайдалану азайды, ал екінші пирс біртіндеп құлдырап, тозығы жетті. Бірінші дүниежүзілік соғыстың қиын жағдайы оны қажетсіз және қауіпті деп тануға себеп болды, 1916 жылы Парламент актісімен оны бұзуға рұқсат берілді. 1920 жылдары ол жойылып кетті. 1980 жылдары марина салынғанға дейін, пирстің жағалауға жақын тұғырының контуры Райд павильонының жанындағы теңіз қабырғасында көрінетін, ал көктемгі төмен су кезінде пирстің тіреу қазбалары жағалаудағы құмда көруге болады.

Пирс қонақ үйі

Royal Pier қонақ үйі алғашқы теңіз айлағы салынғаннан кейін көп ұзамай, өсіп келе жатқан сауда мен көлікке қызмет ету үшін тұрғызылды. Ол жүз жыл бойы Юнион көшесінің төменгі жағындағы Пирс көшесінде орналасып, жергілікті белгілі бір нысанға айналды. Оның орналасқан жері Юнион көшесінің тік соңғы бөлігіндегі өткізушілер үшін 90 градусқа бұрылуды қиын жағдайға түсірді. 1930 жылы Юнион көшесінен төмен түсіп келе жатқан автобус Пирс көшесіне тым жылдам бұрылып, бірнеше жолаушы мен жаяу жүргіншілер қаза тапты, сондай-ақ қонақ үйдің оңтүстік жағына зақым келді. Сотта тексеру барысында Пирс қонақ үйі жүргізушілер үшін қауіпті екені анықталды, сондықтан оны жөндеудің орнына бұзуға шешім қабылданды. 1931 жылға қарай Пирс қонақ үйі және Сент-Томас көшесінің соңына дейінгі барлық ғимараттар бұзылып, Пирс көшесінің өзі Еспланаданың бір бөлігіне қосылды.