Кіріспе

Суэц компаниясы немесе Суэц каналы компаниясы, толық бастапқы атауы Compagnie universelle du canal maritime de Suez (Суэц теңіз каналының әмбебап компаниясы), француз тілінде кейде Le Suez ("Суэц") деп аталады. Бұл компания 1858 жылы Фердинанд де Лессепс құрған және Мысыр берген Суэц каналының пайдалану құқығын басқарды. Компания 1859 мен 1869 жылдар аралығында каналды салды. Бастапқыда француз инвесторлары компания акцияларының жартысына ие болды, ал Мысыр билеушісі Саид-паша қалған бөлігінің көп бөлігін ұстады. 1875 жылы қаржылық қиындықтар Саидтың мұрагері Исмаил-пашаны ел акцияларын Ұлыбритания үкіметіне сатуға мәжбүр етті. Суэц компаниясы 1956 жылға дейін каналды басқарды, сол жылы Египеттің жаңа президенті Гамал Абдель Насер компанияның пайдалану құқығын жойды және басқаруды мемлекеттік Суэц каналы басқармасына берді, бұл Суэц дағдарысына әкелді. Каналдың пайдалану құқығын жоғалтқаннан кейін Суэц компаниясы Мысыр үкіметінен қаржылық өтемақы алды, соңғы төлемі 1962 жылы жасалды. Ол бұл қаражатты Францияда ірі инвестициялық және холдинг компаниясы ретінде қайта құру үшін пайдаланды. 1958 жылы компания өзін Compagnie financière de Suez ("Суэц қаржы компаниясы") деп атады, ал 1967 жылы Compagnie financière de Suez et de l'Union parisienne деп өзгертті, бірақ бұл өзгеріс 1972 жылы кері қайтарылды. 1982 жылы компания мемлекеттендірілді, ал 1987 жылы жекешелендірілді. 1988 жылы Société Générale de Belgique компаниясын бақылауға алды және 1990 жылы Compagnie de Suez деп қайта аталды. 1997 жылы сумен жабдықтау және құрылыс конгломератымен бірігіп, Suez Lyonnaise des eaux компаниясын құрды. Біріктірілген компания 2001 жылы өзін Suez деп атады және кейіннен бірнеше бірігулерге, бөлінулерге және қайта құрылымдауларға ұшырады, нәтижесінде Engie энергия компаниясы және сондай-ақ Suez деп аталған су және қалдықтарды басқару коммуналдық кәсіпорны құрылды.

Бастапқы канал концессиясы (1854)

1854 жылы Саид берген бастапқы концессияда келесі шарттар қарастырылған: жылдық табыстың 10 пайызы негіздейтін азаматтарға, жылдық табыстың 15 пайызы Египет үкіметіне, ал жылдық табыстың 75 пайызы акционерлерге бөлінді. Каналдың бағыты тікелей немесе Нил арқылы жанама болатыны туралы ереже болған жоқ. Компанияға тегін тас карьерлерін пайдалануға және жабдықтарды салықсыз импорттау құқығы берілді. Аталған бастапқы концессия бойынша Компанияның негіздейтін мүшелері каналдан түскен табыстың 10 пайызын алуға тиіс болды. Бұл мүшелердің қатарында Франсуа Бартелем Арлес Дюфур, Луи Морис Адольф Линант де Бельфонс, Ричард Кобден, Бартелем Проспер Энфантин, Бенуа Фолд, Лессепс және оның бірнеше отбасы мүшелері, Эжен Мугель, Руйсенаерс (Египеттегі Голландияның бас консулы), М. Сабатье (Францияның бас консулы), Египеттің Саид және оның бірнеше отбасы мүшелері, Паулин Талабот және оның інісі Эдмонд, сондай-ақ Лион және Венеция сауда палаталарының мүшелері бар еді.

Екінші канал концессиясы (1856)

1854 жылы алғашқы концессия берілгеннен кейін Лессепс канал салу үшін қажет деп саналатын дипломатиялық келісімдерді алу үшін басқа шетелдік үкіметтерге үздіксіз сапарлар жасады. Бірінші концессияны Мысыр бергенімен, сол кезде Мысыр Осман империясының әкімшілік бөлімшесі болғандықтан, Лессепс сұлтанның Ұлы визирі Али Пашаға өтінішін жеткізу үшін жиі Ұлы Портаға барып тұрды. Осман империясы бұл идеяға бейтарап болғанымен, сол кезде британдықтардың күшті ықпалында болды. Лорд Палмерстонның саясатымен Ұлыбритания канал жобасына қарсы болды және оның азаматтары Александриядан Қайырға дейінгі теміржол сияқты бәсекелес жобаға ие болды, тіпті Африка теңіз жолындағы сауда қоймалары да бар еді. Сондықтан Лессепс 1854 және 1858 жылдар аралығында Палмерстонды және британдық қоғамды көндіру үшін Ұлыбританияға бірнеше рет сапарлады. Лессепс Роберт Стивенсон мен тіпті Энфантиннің каналдың мүмкіндігі туралы сарапшылық пікірлеріне де қарсы күресуге мәжбүр болды. 1855 жылдың соңында Лессепс Суэц аралдағы тесікті жасау жөніндегі халықаралық комиссия құрып, каналдың бағытын қайта зерттеді және нәтижелерін жалпы жұртшылыққа жариялады. 1856 жылдың қаңтар айында Саид Лессепс компаниясына екінші концессия берді, ол біріншісін алмастырды. Бұл концессия каналды тікелей бағыт ретінде анықтады, сонымен қатар Нилден Тимса көліне дейінгі тұщы су каналын қарастырды. Бұрынғыдай, кен және жер пайдалану құқықтары, сондай-ақ салық жеңілдіктері де қосылды. Компанияның жұмысшыларының көп бөлігі (4/5) Мысырдан тартылуы керек еді, ал білікті жұмысшыларға басқа египеттік қоғамдық жобалардағы білікті жұмысшылармен салыстырылатын жалақы төленуі керек еді. Бір түзету бойынша, жұмыс Осман сұлтанының келісімімен ғана басталуы мүмкін еді. Концессиялық компанияның директорлар кеңесі 32 мүшеден тұрады, олардың әрқайсысы сегіз жылдық мерзімге сайланады. Операциялық кеңсе Александрияда, ал әкімшілік кеңселер Парижде орналасады. Бұл компания Суэц теңіз каналының әмбебап компаниясы деп аталды.

Құрылыс және бастапқы IPO

1858 жылдың көктемінің соңында Француз ғылым академиясы каналдың инженерлік жоспарларын бекіткен қоғамдық баяндама жариялады. Баяндамада соңғы 20 жылда еуропалықтар теміржол салуға 12 миллиард франк жұмсағандығы, ал 200 миллион франк (8 миллион фунт стерлинг) құнындағы каналдың қолжетімді екендігі айтылды. Лессепс ресми британдық немесе Османдық келісімінсіз алға жылжи бастады. 1858 жылдың қазан айында Лессепс халықаралық баспасөз және компания агенттеріне әрқайсысы 500 франктан 400 000 акцияның 1858 жылдың 5 қарашасынан бастап көпшілікке сатылатынын хабарлады. Хабарламада Лессепс жүк құны бойынша жылдық кірісті 30 миллион франк деп есептеді және құрылыс мерзімі 6 жылға созылатынын көрсетті. Акцияларды сатуға дайындық ретінде акциялар Еуропа мен АҚШ-тағы брокерлік үйлерге жіберілді. 1858 жылдың 30 қарашасында сату аяқталғанда, акциялардың шамамен жартысы (200 мыңға жуық) француз азаматтарына тиесілі болды, ал ең ірі келесі үлесі Осман империясының азаматтарына тиді (Саид шамамен 60 000 акция сатып алды). Ұлыбритания, Ресей, Австрия және АҚШ үшін резервтелген акциялардың ешқайсысы сатып алынбады. Саид қалған сатылмаған акцияларды (барлығы 177 000 акция) сатып алып, компанияның қажетті капиталға жетуін қамтамасыз етті (1856 жылғы концессияда белгіленгендей, заңды тұлға ретінде құрылу үшін). Француз инвесторлары сатып алған акциялардың орташа саны әрқайсысы тоғыз акцияны құрады. Лессепс компанияның 1858 жылдың 15 желтоқсанында ресми түрде құрылғанын жариялады.

Каналды салу

Суэц каналының салынуына дейін Порт-Саид пен Тимса көлінде аз тұрғындар болды, Ұлы Ащы көл құрғақ ойпаң болды, ал ішуге жарамды су табу қиын болды. Инфрақұрылымдық мәселелерге қоса, Саид 1861 жылға дейін, Наполеон III канал жобасын жария түрде қолдағанға дейін, жаппай жұмыс күшін пайдалануға рұқсат бермеді. 1859-1861 жылдары компанияның бас инженері Эжен Мугель және жаңа басқарушысы Альфонс Хардон, бағыт бойындағы тұщы суды конденсаттау қондырғыларын жоспарлап, салған, Нилден қосымша тұщы су тартқан, жұмысшыларға баспана салған, теңіз жағалауына тас жинаған, Нилден ескірген қазба машиналарын жинап, жұмысшы іздеген. Бағыт бойында компаниялық қалалар пайда болды. 1860 жылы компанияда 210 еуропалық және 544 мысырлық жұмыс істеді. Жұмысшыларға азық-түлік сатып алу үшін қолма-қол ақша берілді. Нилден Тимса көліне су жеткізуге арналған канал салу жоспарланды. Қажетті инфрақұрылым құрылғаннан кейін, Порт-Саидтан Тимса көліне дейін, ал кейіннен Тимса көлінен Қызыл теңізге дейін 8 метрлік енде канал салу жоспарланды. 1861 жылы жұмыс күшін пайдалануға рұқсат берілгеннен кейін, Манзала көлінен оңтүстікке қарай жұмыс басталды, ең жақсы жағдайда 60 000 шаруа қолмен канал қазды. Шаруаларды күзету үшін күзетшілер тағайындалды, бірақ шалқары орналасқан жері мен жақын маңдағы қауіпті бедуиндерге байланысты көп күзетшілер қажет болмады. Сол уақытта Тимса көліне қарай тұщы су каналы қазылып жатыр. 1862 жылдың соңында Тимса көлін Жерорта теңізімен байланыстыратын канал аяқталды. Франсуа Филипп Воазин 1861 жылдың қаңтарында бас инженер болып тағайындалды, ал Хардонмен жасалған келісім 1862 жылдың соңында аяқталды. Кейінірек механикаландырылған қазба жұмыстарымен салыстырғанда, осы құрылыс кезеңінде азырақ материал қазылды. Британдықтар 1862 жылы жұмыс күшін пайдалануды қатты сынады. Саид 1863 жылдың қаңтар айының ортасында қайтыс болды, ал қаңтар айының соңында Исмаил Осман сұлтаны Абдул Азиздің Мысырдың жаңа вице-патшасы ретінде бекітілу рәсімін бастамас бұрын, мемлекеттік қызметшілер тізімін құру және жұмыс күшін пайдалануды тоқтату реформаларын енгізе бастағанын жариялады. Исмаилдің ниеттері оның жеке жобаларымен (Америка Азаматтық соғысы басталғаннан бері Мысырдан экспорт өсіп келе жатқан мақта шаруашылықтары, басқа да ақшалай дақылдар мен қоғамдық жұмыстар) Мысырда және компанияның билігін шектеумен байланысты. Исмаил жақын арада жұмыс күшін пайдалану жалпы игілікке қажетті қоғамдық жұмыстарда (бірақ Суэц каналы жобасында емес) қолданыла беретінін түсіндірді. Британдықтар сонымен қатар компанияның мәжбүрлі еңбекке тартуына қатысты пікір білдірді. Исмаил бұрынғы жеңілдіктердің көп бөлігін сақтап, еңбек мәселесін қоса, жаңа декларациялар жариялады. Азиз жұмыс күшін пайдалануды тоқтатуды және компанияның жерін Мысырға қайтаруды ұсынды. Мәселе 1864 жылы Наполеон III төрелігіне жіберілді. Исмаил Богх Набар Набарянға Мысыр атынан келіссөз жүргізуге уәкілеттік берді, ал Набар өз кезегінде Эмиль Оливье мен Морнимен Лессепс пен компанияға қарсы одақтасты. 1864 жылдың шілдесінде Наполеон III 1856 жылғы концессияны міндетті келісімшарт ретінде қабылдап, жұмыс күшін пайдалануды тоқтатты, жерді Мысыр үкіметіне қайтарды, бірақ еңбек және жер келісімдерін бұзғаны үшін Суэц каналы компаниясына 84 миллион франк өтемақы төлеуді талап етті. Исмаил Опенхайм ағайындыларынан шамамен 100 миллион франк несие алды. Осы уақытта канал құрылысы 1863-1864 жылдары баяу жүрді. 1864 жылдың ақпан айына қарай жұмыс күші Тимса көлінен Қызыл теңізге дейінгі каналды аяқтады. 1864 жылы жазда Наполеон III жарлығынан кейін жұмыс күшін пайдалану шектелді. Үлкен механикалық қазба машиналары негізгі каналды қазуға кірісті. 1863 жылдың желтоқсанында Воазин Пауль Борель мен Александр Лавальдің компаниясы Борель, Лаваль және компанияны каналды аяқтау үшін қазба және қазу машиналарын жобалау, жасау және пайдалану үшін жалдады. Борель мен Лаваль, жобада жұмыс істейтін көптеген инженерлер сияқты, Эколь Политехниктің түлектері болды. Бұл машиналар машиналар мен құрал-жабдықтарды жаппай өндіруге дейінгі дәуірде көмірден шыққан бумен жұмыс істеді. Бұл адамдар теміржол саласында тәжірибе жинаған, әсіресе Лавальдің жекешелендірілген локомотивтері, Қара теңіздегі маяқтар, Литвада туннель қазу машинасы және Ресейде порттарды қазу машинасы болды. Кейбір машиналар үшін канал бойына теміржол төселді, ал қалғандары баржаларға орнатылды. Топырақтың әртүрлі түріне байланысты оннан астам түрлі қазба машиналарын пайдалану қажет болды. Осы бес жылдық қазба кезеңінде шамамен 300 машина қолданылды. Олардың субподрядшысы қазба бағасы бірлік бағасы бойынша – кубометрге франк – айқындалды, бұл қазылған топырақтың түріне байланысты өзгерді. Нәтижесінде Борель, Лаваль және компания негізгі каналдан қазылған 74 миллион кубометрдің 75 пайызын шығарды. Ал осы жұмыстың көп бөлігі 1867-1869 жылдары жасалды. Тағы бір француз подрядшысы, жерде бірінші құрылған шелек экскаваторын пайдаланғанымен белгілі Альфонс Кувре, 1863-1868 жылдары 8 миллион кубометр материалды қазу үшін жеті экскаваторын пайдаланды. Осы кезеңде Порт-Саидтың жағалауларын Дуссо ағайындары да салған. Олар 1,5 шақырым және 2 шақырым ұзындықтағы екі жағалау құрылысын жасады, Жерорта теңізіне 20 тонналық бетон блоктарын төгіп салған. Блоктар цемент, әк және су құюға арналған механикалық лифттері бар конвейерде өндірілді. Ағаш қалыптарда екі ай бойына кептірілгеннен кейін, олар теңізге төгілді. Жағалауларды салуға 30 000 блок қолданылды. 1867 жылы компания ашылуға дайындық күйінде алым құрылымын әзірлеуге кірісті. Осы жылы компания каналдың солтүстігіндегі жартылай аяқталған бөлігінен тасымалданған тауарлар үшін де алымдарды қабылдап, миллиондаған франктар көлемінде жылдық кіріс тапты. Компания Кап жарты аралынан жыл сайын тасымаланалатын 10 миллион тонна тауардың жартысы канал арқылы өтетінін болжады. Кейбір шағымдардан кейін тоннасына 10 франк және жолгерге 10 франк баға белгіленді. Саяси жағдай тұрғысынан қарағанда, 1865 жылы компания қызметкерлері арасында холера індеті тарады, нәтижесінде жүзден астам еуропалықтар, соның ішінде Воазиннің әйелі және 1500-ден астам арабтар мен египеттіктер қайтыс болды. Осман сұлтаны 1866 жылы француз тарапынан ұсынылған келісімге келісті. 1866 жылға қарай канал аймағында шамамен 8000 еуропалық және 10 000 араб және египеттік тұрғындар қоныстанды. 1867 және 1868 жылдары канал аймағындағы тұрғындардың саны тиісінше 26 000 және 34 000-ға дейін өсті. Канал аймағындағы қоныс аударушылардың әртүрлілігі мен санының өсуіне байланысты Исмаил Нубарға капитуляциялар жүйесінен аралас соттар жүйесіне сот жүйесін қайта қарауға қатысты он жылдық сапарды бастауды тапсырды. Компания 1867 жылғы Өнер және өнеркәсіптің әмбебап көрмесінде жобаны аяқтау үшін 50 жылға дейін мерзімі бар 100 миллион франк (£4 миллион) көлеміндегі қосымша қарызды облигациялар түрінде сатуға тырысты. Сатылмаған облигациялар француз үкіметі бекіткен лотереяларда сатылды. Ұлы Ащы көлдің толуына және осылайша каналдың аяқталуына кедері келтірген екі бөгет, көлдің солтүстігінде және оңтүстігінде орналасқан. Көлдің солтүстігіндегі Серапеум қырасындағы тасты жолдар Исмаилдың бақылауымен көлді толтыру рәсімі үшін тазаланды. Уэльс принці 1869 жылдың көктемінде көлді алғашқы рет толтыру рәсімінен кейін, бірақ көл толуда болғанда келді.

Алғашқы операциялар

1870 жылы канал арқылы шамамен 500 кеме, шамамен 400 000 тонна жүк тасымалдады, бұл 1867 жылы күтілген 5 миллион тоннадан әлдеқайда аз болды. Осы жүк көлемінің үштен екі бөлігі Ұлыбританиядан келді. 1871 жылы канал арқылы тасылған жүк көлемі артты, бірақ ол 1 миллион тоннадан аспады. 1872, 1873 және 1874 жылдардағы кемелердің тоннажы тиісінше 1 439 000, 2 085 000 және 2 424 000 тоннаны құрады. Алғашқы бес жылдың (1870–1874) жол ақысынан түскен кірістер: £206,373, £359,747, £656,305, £915,853 және £994,375. 1873 жылы Исмаил Мысырдағы басқа да инфрақұрылымдарды салуды жалғастыру үшін 30 миллион фунт стерлинг (канал құнынан екі еседен астам) қарыз алды. 1875 жылға қарай Мысыр қазынасы 100 миллион фунт стерлинг қарызға батты, ал ешбір кредитор Исмаилге желтоқсан айындағы бірнеше миллион фунт стерлингтік қарызды төлеу үшін ақша беруге келіспеді. Société Générale оның Суэц каналы компаниясының акцияларын қарызды өтеу үшін алуға мүдделі болды, бірақ британ премьер-министрі Бенджамин Дизраэли парламенттің рұқсатымен және королева Викторияның қолдауымен Лионель де Ротшильдтен 4 миллион фунт стерлинг несие алып, Исмаилден 177 000 акцияны британ үкіметі атынан сатып алды. Бұл ұсыныс француз ұсынысынан сәл жоғары болды, және Исмаил акциялар сертификаттарын британ консулдығына тапсырды. 1875 жылдың желтоқсанына қарай Ұлыбритания Суэц каналы компаниясының ең ірі акционеріне айналып, акциялардың 44 пайызына ие болды. Дегенмен, компанияның қалған 56 пайызы француз акционерлерінің меншігінде қалды. 1876 жылы Исмаил қайтадан мемлекеттік қарыз төлеу мәселесімен бетпе-бет келді және Мысырдың қаржысын басқару үшін құрылған халықаралық комиссияға қосылуға мәжбүр болды. Комиссияға қосылу шарты ретінде, кхедивтің Суэц каналы арқылы транзиттен түсетін комиссияның 15 пайызына құқығы сатылды. Сатып алушы француз банкі болды, ал бағасы 22 миллион франк құрады. 1879 жылы Осман сұлтаны Исмаилды тақтан алып, оның орнына Тауфиқты тағайындады. 1880 жылы ұлтшыл көтеріліс кезінде полковник Ахмад Ураби Тауфиктің басшылығына сын салды. 1882 жылы еуропалықтарға қарсы бүлікке жауап ретінде Ұлыбритания әскерін енгізіп, каналды басып алды және Мысыр үстінен протекторат орнатып, Лорд Кромерді басқарушы билікке тағайындады. 1888 жылғы Константинополь конвенциясы каналды британдықтардың қорғауындағы бейтарап аймақ деп жариялады. Келісім 1904 жылы күшіне енді, сол жылы Ұлыбритания мен Франция арасындағы Entente cordiale жасалды.

Бірінші дүниежүзілік соғыс және соғыс аралығы

Бірінші дүниежүзілік соғыста британдықтар 100 000-нан астам әскерді каналға тағайындады. Канал Т. Е. Лоуренс пен Фейсалдың араб көтерілісін Осман империясына қарсы соғыс кезінде ұйымдастыруға көмектесті. 1922 жылы Египет тәуелсіз мемлекет деп жарияланды, бірақ Ұлыбритания каналды қорғау құқығын сақтап, сол мақсатта 1930 жылдарға дейін әскерлерін орналастырды. Компанияның кірісі 1920-1930 жылдары күрт өсті. 1938 жылы Бенито Муссолини Италияның Суэц каналында ықпал ету аймағын талап етті, атап айтқанда, компания директорлар кеңесінде итальяндық өкіл болуын қалады. Италия Суэц каналына француз монополиясына қарсы болды, себебі компания француздық бақылауында болған кезде Италияның Шығыс Африкадағы колонияларына тиесілі барлық итальяндық сауда кемелері каналға кіргенде баж төлеуге міндетті болды.

Екінші дүниежүзілік соғыстан Суэц дағдарысына дейін

Ұлыбритания екінші дүниежүзілік соғыс кезінде каналды немістер мен олардың Африка корпусынан қорғады. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін компанияның табысы мұнай тасымалдаулардың арқасында күрт өсті және компания осы табыстың көп бөлігін резервке сақтады. 1952 жылы компания төрт түрлі резервтік шотқа ие болды: 430 миллион франк көлеміндегі міндетті резерв, 7 миллиард франк көлеміндегі арнайы резерв, 1,72 миллиард франк көлеміндегі төтенше жағдайлар қоры және 7,81 миллиард франк көлеміндегі зейнетақы қоры. Жак Жорж Пико 1940 жылдары компанияға келгеннен кейін, директорлар кеңесі инвестициялық кеңесшілерді жалдауды бастады, ал 1940 жылдардың соңына қарай компания Air France, Air Liquide, колониялық қант фабрикаларына, көмір өндіру компанияларына, теміржол компанияларына, электр компанияларына, Африка орман және ауыл шаруашылығы қоғамына, сондай-ақ Лионез де Мадагаскарға инвестиция жасады. 1952 жылы Мұхаммед Әли әулетінен шыққан Фарук патша әскери төңкеріс салдарынан құлатылды, ал полковник Гамал Абдель Насер Мысырдың жетекшісі атанды. 1950 жылдардың ортасына қарай канал арқылы жылдық тасымалдау көлемі 122 миллион тоннаға жетті, оның жартысынан астамы мұнай тасымалынан тұрды. Дүниежүзілік банк Нилдегі Асуан тоғанының құрылысына қарыз беруден бас тартқаннан кейін, Насер 1956 жылдың 26 шілдесінде Мысырдың каналды ұлттандыратынын жариялады. Жауап ретінде Ұлыбритания, Франция және Израиль Мысырға шабуыл жасап, Порт-Саидтің көп бөлігін қиратты. АҚШ бұл әрекетке қарсы болғандықтан канал Мысырға қайтарылды. Келесі он жыл бойы Мысыр каналды басқарды және оны пайдалану үшін Суэц каналы компаниясына төлем жасады. 1967 жылы Израильмен тағы бір соғыс басталды және канал батырылған кемелермен жабылды. 1975 жылы Кемп-Дэвид келісімінен кейін ғана канал қайта ашылды. 1980 жылдардың басында мұнай құбырларының пайда болуы кемелермен тасымалдау бизнесін азайтқаннан кейін канал арқылы қозғалыс азайды. Компания 1990 жылдардың соңында таратылғаннан кейін, канал Мысырға жылдық 2 миллиард долларлық кіріс әкелді.

1956 жылдан кейінгі дамуы

Суэц дағдарысынан кейін Суэц компаниясы өзін әртараптандырылған инвестициялық фирма ретінде қайта құрды. 1959 жылы ол банктік еншілес компанияны – Banque de la Compagnie Financière de Suez құрды, ал 1966 жылы Суэц пен қаржы конгломераты Union des Mines La Hénin біріккеннен кейін Banque de Suez et de l'Union des mines деп аталды. Бұл банк 1975 жылы Banque de l'Indochine банкімен бірігіп, Banque Indosuez банкін құрды, оны Суэц компаниясы 1996 жылы Crédit Agricole-ге сатты. Осы арада, 1972 жылы Суэц компаниясы тағы бір банк, Crédit Industriel et Commercial-тің бақылауын алды, бірақ 1980-жылдары одан бас тарды. 1982 жылы мемлекеттік меншікке алынып, 1987 жылы жекешелендірілгеннен кейін, Суэц компаниясы 1988 жылы Société Générale de Belgique банкінің бақылауы үшін күреске сәтті қатысып, өз қызметтерінің портфелін едәуір кеңейтті.

Париж штаб-пәтер ғимараты

1, rue d'Astorg мекенжайындағы сәнді ғимарат 1911-1913 жылдары Суэц каналы компаниясы үшін архитектор Анри Пол Нено жобалаған нұсқа бойынша салынған. Суэц компаниясы Lyonnaise des eaux компаниясымен біріккеннен кейін ол General Electric компаниясының жылжымайтын мүлік бөліміне сатылып, 2000-шы жылдардың басында жаңартылды. 2006 жылы, Фердинанд де Лессепс және Суэц каналы естелігін сақтау коммерциялық емес қауымдастығының бастамасымен, бұрынғы кеңес залында Суэц каналы тарихына арналған мұражай ашылды. 2015 жылдың мамыр айынан бері бұл ғимарат Clifford Chance заң фирмасының париждік кеңсесі болып табылады.