Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мысыр генералы және Мысыр мен Суданның валисі (1789–1848)
Egyptian general and Wāli of Egypt and Sudan (1789–1848)
Ибрагим Паша (Ibrāhīm Bāshā; 1789 – 10 қараша 1848) – мысырлық генерал және саясаткер; ол Мысыр және Осман әскерлерінің бас қолбасшысы және Мұхаммед Әлидің үлкен ұлы, Вали және Мысыр мен Суданның мойындалмаған хедиві. Ол әкесінің билігі тұсында құрылған Мысыр армиясында генерал болды және жасөспірім кезінде Мысыр күштеріне алғашқы басшылық етті. Өмірінің соңғы жылында, әкесі тірі болса да, денсаулығының нашарлауына байланысты Мысыр мен Суданды билеуге мұрагер болды. Оның билігі әкесі Мысырдың құрамына қосып алған Сирия, Хиджаз, Морея, Тасос және Крит сияқты басқа да иеліктерге де тарады. Ибрагим таққа отырғаннан кейін төрт ай өткен соң, 10 қараша 1848 жылы қайтыс болды. Келесі жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, Мысыр тағына Мұхаммед Әлидің екінші ұлының ұлы, Ибрагимнің сіңілі баласы Аббас ие болды. Ибрагим Мұхаммед Әли әулетінің ең танымал өкілдерінің бірі болып қала береді, әсіресе оның Осман империясын жеңген бірнеше керемет әскери жеңістері үшін. Мысыр тарихшылары Ибрагимді, оның әкесі Мұхаммед Әлиді және ұлы Ұлы Ысмайылды әулеттің басқа билеушілерінен гөрі әлдеқайда жоғары бағалайды, олар көбінесе жалқау және жемқор деп есептелді. Бұл, негізінен, оның немересі Фуад I-нің Мысырдың 1920 жылдардан 1970 жылдарға дейінгі Мысыр тарихының басты дереккөзі болған Патшалық мұрағатында әкесінің ата-бабаларын жағымды бейнелеуді қамтамасыз етуге жасаған күш-жігерінің нәтижесі. Бүгінде Ибрагимнің ескертікі Мысырдың астанасы Қайыр қаласындағы маңызды орында орналасқан.
Ibrahim Pasha ( Ibrāhīm Bāshā; 1789 – 10 November 1848) was an Egyptian general and politician; he was the commander of both the Egyptian and Ottoman armies and the eldest son of Muhammad Ali, the Wāli and unrecognized Khedive of Egypt and Sudan. He served as a general in the Egyptian army that his father established during his reign, taking his first command of Egyptian forces when he was merely a teenager. In the final year of his life, he succeeded his still living father as ruler of Egypt and Sudan, owing to the latter's ill health. His rule also extended over the other dominions that his father had brought under Egyptian rule, namely Syria, Hejaz, Morea, Thasos, and Crete. Ibrahim pre deceased his father, dying 10 November 1848, only four months after acceding to the throne. Upon his father's death the following year, the Egyptian throne passed to Ibrahim's nephew (son of Muhammad Ali's second oldest son), Abbas. Ibrahim remains one of the most celebrated members of the Muhammad Ali dynasty, particularly for his impressive military victories, including several crushing defeats of the Ottoman Empire. Among Egyptian historians, Ibrahim, his father Muhammad Ali, and his son Isma'il the Magnificent are held in far higher esteem than other rulers from the dynasty, who were largely viewed as indolent and corrupt; this is largely the result of efforts by his grandson Fuad I of Egypt to ensure the positive portrayal of his paternal ancestors in the Royal Archives that he created, which were the primary source for Egyptian history from the 1920s until the 1970s. Today, a statue of Ibrahim occupies a prominent position in Egypt's capital, Cairo.
Өмірбаян
Оның анасы Емин (1770-1824) болды. Ол Османдық шенеуніктің өкілі Серезли Әли Бейдің жесірі және Османдық майор Али Ага Нусратлидің қызы болды. Ибрагим – Мұхаммед Әлидің (Египет) тұңғыш ұлы болды (оның тұңғыш қызы Таухида ханшайым болды). Ол қазіргі Грекияның Македония аймағының шығыс бөлігіндегі Румелия провинциясының Осман империясының Драма қаласына жақын Нусратли ауылында (қазіргі Никифорос) дүниеге келгені белгілі. 1805 жылы әкесі Мысыр билеушісі ретінде өзін бекіту үшін күрескен кезде, 16 жастағы Ибрагим Османдық Капудан-пашаға кепіл ретінде жіберілді. Бірақ, әкесі Осман сұлтаны тарапынан Мысырдың уәліі ретінде танылғаннан және генерал-майор Александр Маккензи Фрейзер басқарған британдық әскери экспедицияны жеңгеннен кейін Ибрагим Мысырға оралуға рұқсат алды. 1813 жылы Мұхаммед Әли Сауд әулетіне қарсы соғыс жүргізу үшін Арабияға барғанда, Ибрагим Жоғарғы Мысырдың қолбасшысы қалды. Ол мамелюктердің әлсіреген күшін басып, соғыс жүргізе берді. 1816 жылы ол ағасы Тусун-пашаның орнын басып, Арабиядағы Мысыр әскерлеріне басшылық етті. 1834 жылы Палестинадағы шаруалар көтерілісі кезінде Ибрагим Паша көтеріліс жетекшісі Касим әл-Ахмадты ұстау үшін Трансжорданиядағы Әл-Карак қаласын 17 күн қоршауға алды. Тамыз айының соңында қала қабырғаларында жарылыс жасалып, тесік ашылғаннан кейін Әл-Карак қиратылды, ал қала сыртындағы бау-шабақтар Касимды қабылдағаны үшін тұрғындарға жаза ретінде түбірден жоқ қылынды. Ибрагим Пашаның кек алуынан қорқып, көтерілісшілердің басшылары мысырлықтарға тапсырылды. 1838 жылы Порта күш жинап, күресті жаңартты, соның салдарынан соғыс қайта басталды. Ибрагим 1839 жылдың 24 маусымында Незибте әкесі үшін соңғы жеңіске жетті. Бірақ Ұлыбритания мен Австрия империясы Осман империясының тұтастығын сақтау үшін араласты. Олардың флоттары оның теңіз арқылы Мысырмен байланысын үзіп, жалпы көтеріліс оны Сирияда оқшаулады, нәтижесінде ол 1841 жылдың ақпан айында елден кетуге мәжбүр болды.
His mother was Emine (1770 1824). She was the widow of Ottoman official Serezli Ali Bey, and a daughter of the Ottoman Major Ali Aga of Nusratli. Ibrahim was her first born son with Muhammad Ali of Egypt (her first born was Princess Tawhida). It is further known that he was born in the village of Nusratli (today Nikiforos), near the town of Drama, the Ottoman province of Rumelia, in what is now the eastern parts of Macedonian region in Greece. In 1805, during his father's struggle to establish himself as ruler of Egypt, the adolescent Ibrahim, at 16, was sent as a hostage to the Ottoman Kapudan Pasha. However, Ibrahim was allowed to return to Egypt once his father was recognised as Wāli of Egypt by the Ottoman Sultan, and had defeated the British military expedition of Major General Alexander Mackenzie Fraser. When Muhammad Ali went to Arabia to prosecute the war against the Al Saud in 1813, Ibrahim was left in command of Upper Egypt. He continued the war against the broken power of the Mameluks, whom he suppressed. In 1816 he succeeded his brother Tusun Pasha in command of the Egyptian forces in Arabia. During the 1834 peasants' revolt in Palestine, Ibrahim Pasha besieged the Transjordanian city of Al Karak for 17 days, in pursuit of the revolt's leader Qasim al Ahmad. After a hole was blasted into the town's walls in late August, Al Karak was destroyed and the orchards outside the town were uprooted as punitive measures against the residents for hosting Qasim. Fearing further retaliation from Ibrahim Pasha, the rebel leaders were handed to the Egyptians. In 1838, the Porte felt strong enough to renew the struggle, and war broke out once more. Ibrahim won his last victory for his father at Nezib on 24 June 1839. But the United Kingdom and the Austrian Empire intervened to preserve the integrity of the Ottoman Empire. Their squadrons cut his communications by sea with Egypt, a general revolt isolated him in Syria, and he was finally compelled to evacuate the country in February 1841.
Соңғы жылдар
Ыбырайым өмірінің қалған бөлігін бейбітшілікте өткізді, бірақ денсаулығы күйреп қалды. 1846 жылы ол Батыс Еуропаға сапар жасады, онда оны бірқатар құрметпен және зор қызығушылықпен қарсы алды. Әкесі есінен жаңылып, қарттыққа шалдыққанда, Ыбырайым оның орнына регенттікке тағайындалды. Ол 1848 жылғы 10 қарашада қайтыс болғанға дейін регенттік қызметін атқарды.
Ibrahim spent the rest of his life in peace, but his health was ruined. In 1846 he paid a visit to Western Europe, where he was received with some respect and a great deal of curiosity. When his father became senile, Ibrahim was appointed Regent in his place. He held his regency from July till the time of his death on 10 November 1848.