Питер Скин Огден: Теңізші және зерттеушінің өмірі мен саяхаттары

Кіріспе

Британдық-канадтық аңшы және саяхатшы

Отбасы

Огден Квебектің Исаак Огден (1788–1808) мен оның әйелі Сара Хансонның ұлы болды. Отбасы 17 ғасырдағы британдық эмигранттың американдық колонияларға (Лонг-Айленд пен Нью-Джерси) көшіп келген ұрпағы еді. Айзек пен оның әкесі Дэвид Америка революциясы кезінде лоялист болды; Айзек осы кезде Англияға көшіп, кейін британдық Квебекке оралды. Питердің ағаларының бірі Чарльз Ричард Огден заңгер, саясаткер және Канаданың шығысынан келген мемлекеттік қызметкер болды. Питер Скене Огден Джулия Ривет/Реваға, метис/нез-персе әйеліне үйленді. Огден бәсекелес HBC қызметкерлерімен жиі қақтығысты, бірнеше рет физикалық күш қолданды. 1816 жылы HBC клерктері Огденнің Гадсон шығанағы компаниясымен сауда жасаған үндіні өлтіргенін хабарлады. HBC офицері Джеймс Бердтың айтуынша, үнді «өте қатыгездікпен» өлтірілді. Солтүстік-Батыс компаниясының көптеген өкілдері мұны Солтүстік-Батыста өмір сүрудің қажетті бөлігі деп есептесе де, HBC Огденді қауіпті адам деп санады, оның іс-әрекеттері судьяның ұлы ретіндегі тегін ескере отырып, өкінішті болды. Огденге кісі өлтіру айыбы тағылды, ал Солтүстік-Батыс компаниясы оны HBC-мен одан әрі қақтығыстардан аулақ болу үшін батысқа жылжытты. Ол келесі бірнеше жыл бойы қазіргі Орегон, Вашингтон және Британдық Колумбия штаттарында әртүрлі қызметтер атқарды. Екі компания арасындағы алауыздықты тоқтату мақсатында 1821 жылы HBC және Солтүстік-Батыс компаниясы бірікті. Огденнің зорлық-зомбылық тарихы енді үлкен HBC-ді қиын жағдайға түсірді. Компания басшыларының кейбіреуі Огденді жақтырмады және оған сенбеді, бірақ жаңадан тағайындалған губернатор Джордж Симпсон оны қайта жұмысқа алуды талап етті, ол «күннің сауда соғыстары» кезінде басқалар жасағаннан артық ештеңе жасамағанын айтты. Огден 1823 жылы қайта құрылған HBC-ге бас саудагер дәрежесімен қабылданды және Спокан үйін басқарды. 1824 жылдың қарашасында ол HBC Колумбия департаменті экспедициясының Жылан өзені аймағының жетекшісі болды. 1824 және 1830 жылдар аралығында Огден Жылан өзені аймағын зерттеу және тері жинау үшін бірқатар экспедицияларға жетекшілік етті. Компанияның мақсаттарының бірі – америкалық аң аулаушылар мен саудагерлердің жорықтарын болдырмау үшін осы аймақтан мүмкіндігінше көп терілерді HBC-ге әкелу арқылы «тері шөлін» құру еді. Барлау сапарларына мыналар кірді:

Ogden was a son of Chief Justice of the Admiralty Court (1788 1808) Isaac Ogden of Quebec and his wife Sarah Hanson. The family was descended from a 17th century British emigrant to the American colonies (Long Island and New Jersey). Both Isaac and his father David were Loyalists during the American Revolution; Isaac relocated to England at this time, then later returned to British run Quebec. One of Peter's brothers, Charles Richard Ogden, was a lawyer, politician, and public servant from Canada East. Peter Skene Ogden married Julia Rivet/Reava, a Metis/Nez Perce. Ogden had frequent run ins with the rival HBC employees and engaged in physical violence on several occasions. In 1816, HBC clerks reported that Ogden killed an Indian who had traded with the Hudson's Bay Company. The Indian was "butchered in a most cruel manner", according to HBC officer James Bird. Although many in the North West Company viewed this as a necessary part of living in the Northwest, the HBC viewed Ogden as a dangerous man whose actions were deplorable, especially considering his background as the son of a judge. Ogden was charged with murder, and the North West Company moved him further west to attempt to avoid any further confrontations with the HBC. He served at different posts in modern day Oregon, Washington, and British Columbia for the next several years. As a way of ending the ongoing strife between the two companies, the HBC and the North West Company merged in 1821. Ogden's violent history placed the now larger HBC in a quandary. Some in the company management severely disliked and distrusted Ogden, but newly appointed governor George Simpson pushed for his reinstatement, arguing that he had done no more than many others during the "fur trade wars". Ogden was admitted to the reconfigured HBC with the rank of Chief Trader in 1823 and put in charge of Spokane House. In November 1824, he was put in charge of the Snake River Country of the HBC's Columbia Department Expedition. Between 1824 and 1830, Ogden led a series of expeditions to explore and trap in the Snake River Country. One of the company's objectives was to bring as many furs from this area as possible to the HBC so as to create a "fur desert", which was intended to discourage inroads by American trappers and traders. The exploration trips included:

1824–25: Огден түлкі бригадасын басқарды, ол HBC-нің ықпалын Жылан өзені бойымен шығысқа қарай Монтананың Bitterroot өзеніне және оңтүстікке қарай қазіргі Ютадағы Bear өзеніне дейін кеңейтті. Бұл сапар кезінде қазіргі Маунтин Грин, Юта қаласының маңында 23 ерікті адам, HBC-мен жабдықталған тәуелсіз аңшылар, 700-ге жуық бобёр терісімен сол аймақта жұмыс істейтін американдықтарға көшті. 1825–26: Огден Колумбия өзенінен оңтүстікке қарай Орегондағы Дешут өзеніне қарай сапар шегіп, шығысқа бұрылып, Көк таулар арқылы Жылан өзеніне дейін жол жүрді. 1826–27: Уолла-Валладан, қазіргі Вашингтоннан экспедиция Дешутс өзенін зерттеп, оны Кламат көліне және Rogue өзенінің жоғарғы жағына және Маклауглин тауының маңындағы аймаққа дейін ұшты. 1828–29: Огден Ұлы тұзды көл мен Вебер өзенінің су ағызуын зерттеді, онда Огден өзені, содан кейін қазіргі Огден қаласы, Юта, оның атымен аталған. Ол Ұлы бассейнді аралап, кейіннен неміс табиғатшы Александр фон Гумбольдт есімімен аталған Гумбольдт өзенін тауып, соған ілесе жүріп, қазіргі Невада штатындағы құрғақ суға қарай батысқа қарай 531 шақырым қашықтықта жүрді. Бір жыл бұрын, 1827 жылы америкалық аң аулаушы және зерттеуші Джедедиа Смит Ұлы бассейнді 1827 жылы Батыс-шығысқа қарай Сиерра-Невададан Эббетс асуына жақын аралықтан өтетін алғашқы америкалық болды. Алайда Смит Гумбольдт көлін және Гумбольдт өзенін жіберіп, тамақ пен судың жетіспеушілігінен қаза табады. Огденнің өзеннен кейінгі оңай жолы ақырында Калифорния жолының бөлігіне айналды. 1829–30: Огден 1829 жылы 28 тамызда Форт-Ванкуверден шығып, Уолла-Валлаға, содан кейін Ұлы тұзды көлге, содан кейін оңтүстік-батысқа қарай, мүмкін Калифорния шығанағына дейін жетті. Содан кейін ол Мексика билігімен байланыс жасамау үшін Калифорния арқылы Сиерра-Неваданың батыс етегінен өтіп, солтүстікке қарай жүрді. Партия 30 маусымда Форт Нез Перске келіп, Колумбия қайықтары сияқты каноэге ауысты. 3 шілдеде The Dalles-те тоғыз адам, сондай-ақ бір адамның әйелі мен екі ұлы олардың қайығы бұрқасынға түсіп, суға батып қалады. Сондай-ақ, 300 бобров терісі мен саяхаттан түскен барлық қағаздар, соның ішінде Огденнің күнделігі жоғалып кетті. Огден мен басқа да аман қалғандар 1830 жылдың 6 шілдесінде Форт-Ванкуверге жетті. 1830 жылы Огден солтүстікке, Британдық Колумбиядағы Насс өзенінің сағасында жаңа HBC бекетін құру үшін жіберілді, ол Форт Симпсон деп аталды. Ол сонымен қатар Алясканың оңтүстік жағалауындағы бекетті басқарды. 1834 жылы ол HBC-нің ең жоғары далалық дәрежесіне, бас факторға көтерілді, Британдық Колумбиядағы Жаңа Каледония ауданындағы Форт Сент-Джеймс жаңа бекетінде 9 жыл өткізді, 1835 жылдан 1844 жылға дейін. 1844 жылы ол бір жылдық демалысқа шықты, оның көп бөлігі Англияда өтті. 1845 жылы ол Төменгі Канадаға оралды, содан кейін Лашиннен Колумбия ауданына жасалған құпия саяхатқа қатысып, Форт-Ванкуверге келді және Гадсон шығанағы компаниясы үшін Кейп Дисаппоинтментті сатып алу туралы бұйрығын орындады. Ол 1840 жылдардың соңында Форт-Ванкуверді басқарды. Огден америкалық тері бәсекелестігіне сәтті қарсы тұрды және жергілікті тайпалармен, соның ішінде Каюс тайпасымен сәтті келісімдер жасады. 1847 жылы Огден үнді соғысының алдын алды және Уитмен қырғынынан кейін Каюс және Уматилла тайпалары тарапынан құл ретінде алынған 49 адамның өмірі үшін сәтті келісімдер жасады.

1824–25: Ogden led a fur brigade that expanded HBC's influence along the Snake River east to Montana's Bitterroot River and south to the Bear River in present day Utah. During this trip, near modern Mountain Green, Utah, 23 freemen, independent trappers outfitted by HBC, defected with about 700 beaver pelts to Americans operating in the area. 1825–26: Traveling south from the Columbia River to the Deschutes River in Oregon, Ogden then turned east and traveled through the Blue Mountains to the Snake River. 1826–27: From Walla Walla, in present day Washington, an expedition explored the Deschutes River, following it to Klamath Lake and an area near the upper Rogue River and Mount McLoughlin. 1828–29: Ogden explored the Great Salt Lake and the Weber River drainage, where the Ogden River, and subsequently the current city of Ogden, Utah, is named for him. He explored areas of the Great Basin, finding and following the Humboldt River, later named for German naturalist Alexander von Humboldt, 330 mile (531 km) west to its dry sink in present day Nevada. A year earlier, in 1827, American trapper and explorer Jedediah Smith had become the first American to cross the Great Basin in 1827, traversing west to east from the Sierra Nevada near Ebbetts Pass. Smith, however, missed Humboldt Lake and the Humboldt River, and nearly died for lack of food and water. Ogden's easier route following the river eventually became part of the California Trail. 1829–30: Leaving Fort Vancouver on 28 August 1829, Ogden proceeded to Walla Walla, then to the Great Salt Lake, then southwest, probably reaching the Gulf of California. He then went north through California, skirting the western foothills of the Sierra Nevada in order to avoid contact with Mexican authorities. The party arrived at Fort Nez Perce on 30 June and transferred to canoe like Columbia boats. On 3 July, at The Dalles, nine men plus the wife and two sons of one of the men were drowned when their boat was caught in a whirlpool; also lost were 300 beaver pelts and all papers from the trip, including Ogden's journal. Ogden and the other survivors reached Fort Vancouver on 6 July 1830. In 1830, Ogden was sent north to establish a new HBC post named Fort Simpson near the mouth of the Nass River in British Columbia. He also managed an outpost on the south coast of Alaska. In 1834, he was promoted to Chief Factor, HBC's highest field rank, spending 9 years at his new post at Fort St. James in the New Caledonia district of British Columbia, together from 1835 until 1844. In 1844, he took a one year leave of absence, spent predominantly in England. He returned to Lower Canada in 1845, whereupon after a accompanying clandestine survey trip from Lachine to the Columbia district, he arrived in Fort Vancouver and followed his orders to purchase Cape Disappointment for the Hudson's Bay Company. He administered Fort Vancouver in the late 1840s. There Ogden fought successfully against American fur competition and successfully negotiated with local native tribes, including the Cayuse. In 1847, Ogden averted an Indian war and successfully negotiated for the lives of 49 settlers taken as slaves by the Cayuse and Umatilla Indians after the Whitman massacre.

Зейнеткерлік және өлім

Огден өзінің көптеген түпкілікті әйелдерінің бірімен бірге Орегон штатының Орегон қаласына зейнеткерлікке шықты. Жергілікті тайпалармен байланысы оны "Америка үндістерінің өмірі мен мінез-құлқының ерекшеліктері" атты естеліктерді жазуға жетеледі. Бұл еңбек тері саудагерінің қалемінен туды. Кітап 1855 жылы, оның өлімінен кейін жарық көрді. Ол 1854 жылы қайтыс болды және Орегон қаласындағы Маунтин-Вью зиратында жерленді. Оның 1826-1827 жылдардағы экспедициясы кезіндегі тері бригадасының капитанының күнделігі "Питер Скене Огден, Snake Country Journal 1826-1827" (Лондон: Хадсон шығанағының жазбалар қоғамы, 1967, 23-том, К.Г. Дэвис басылымы) деген атпен жарияланды.