Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Форт-Ванкувер – 19 ғасырда 1824–1825 жылдары қыста салынған тері сауда бекеті. Лондондық «Хадсон шығанағы» компаниясы оны компанияның ішкі тері саудасының бас кеңсесі ретінде құрды. 1820 жылдардың басында барлық NWC мүліктерінің толық қайта ұйымдастырылуы, енді толығымен HBC басқаруында, сэр Джордж Симпсонның тікелей бақылауында болды. Жаңадан құрылған Колумбия округіне Колумбия өзенінің сағасындағы Форт-Джорж бекетінен гөрі лайықты бас кеңсе қажет еді. Симпсон Форт-Ванкувердің құрылуына зор үлес қосты. Орегон шекарасы туралы даудың кез келген шешімі Колумбия өзені бойында шекараның орналасуын бекітетінін ескере отырып, HBC-нің позициясын пайдаланып, Симпсон Уиламет өзенінің сағасына қарама-қарсы жерді таңдады. Бұл кең жазық ашық және құнарлы дала болды, су тасқынының қаупінен тыс жерде орналасқан және Колумбия өзеніне оңай қол жеткізуге мүмкіндік берді.
Fort Vancouver was a 19th century fur trading post built in the winter of 1824–1825. The London based Hudson's Bay Company established it to serve as the headquarters of the Company's interior fur trade. In the early 1820s a general reorganization of all NWC properties, now entirely under HBC management, was overseen directly by Sir George Simpson. The newly established Columbia District needed a more suitable headquarters than Fort George at the mouth of the Columbia. Simpson was instrumental in the establishment of Fort Vancouver. Using the HBC position that any settlement of the Oregon boundary dispute would confirm the border placement along the Columbia; Simpson selected a location situated opposite from the mouth of the Willamette River. This expanse was an open and fertile prairie that was outside the flood plain and had easy access to the Columbia.
Қалпақ саудасы операциялары
XIX ғасырдың басында Еуропадан түкке негізделген маталарға деген сұраныс артып, HBC компаниясы Солтүстік Америкадағы түк саудасын Тынық мұхитының солтүстік-батысына қарай кеңейтуге мәжбүр болды. Форт-Ванкувер салынғанға дейін, HBC-нің батысқа қарайғы ең ірі бекінісі қазіргі Онтарио штатындағы Форт-Уильям болды, оны компания NWC компаниясымен бірігіп алған. Форт-Ванкувер құрылғаннан бастап Колумбия округіндегі HBC компаниясының түк саудасының аймақтық бас штабы болды. Оның басқаруындағы аумақ шығыстағы Роки тауларынан бастап батыстағы Тынық мұхитына дейін, солтүстіктегі Ситкадан оңтүстіктегі Сан-Францискоға дейін созылды. Түк аулаушылар қыс бойы жинаған түктерін фортқа әкеліп, компанияның несиесіне саудаласатын. Компания кеңсесінің қызметкерлері берген несиелерді форттың сауда дүкендерінен тауар алуға қолдануға болатын. Колумбия округінің түктерi HBC-нің кішігірім бекеттерінен Форт-Ванкуверге құрлықпен немесе Колумбия өзені арқылы сумен жеткізілді. Компания қызметкерлері түктерді сұрыптап, тізімдегеннен кейін, оларды форттың қабырғаларының ішінде орналасқан, екі қабатты үлкен ғимараттың табалдырығындағы түк қоймасына кептіруге іліп қоятын. Кептірілгеннен кейін, түктер араластырылып, салмақтап түйіндерге бөлініп, жәндіктерден сақтау үшін темекі жапырақтарымен оралатын. 270 фунт салмақты түк түйіндері үлкен преске салынып, елкі немесе аю терісіне оралып, тері бағаждары жасалатын. Содан кейін 270 фунт салмақты үлкен бағаждар Колумбия өзені арқылы кемелерге тиеліп, HBC сауда жолдары арқылы Лондонға жіберілетін. Түктер Лондонның тоқыма өндірушілеріне аукционда сатылатын. Ең көп сұраныс шапқыштарға болды, олар танымал құндыз терінен жасалған шляпалар шығаратын.
With high demand from Europe for fur based textiles in the early 19th Century, the HBC was forced to expand its fur trade operations across North America to the Pacific Northwest. Prior to the establishment of Fort Vancouver, the HBC's largest westward fort was Fort William in present day Ontario, which the company gained through its merger with the NWC. From its establishment, Fort Vancouver was the regional headquarters of the HBC's fur trade operations in the Columbia District. The territory it oversaw stretched from the Rocky Mountains in the east to the Pacific Ocean in the west, and from Sitka in the north to San Francisco in the south. Fur trappers would bring pelts collected during the winter to the fort to be traded in exchange for company credit. The credit, issued by the company clerks, could be used to purchase goods in the fort's trade shops. Furs from throughout the Columbia District were brought to Fort Vancouver from smaller HBC outposts either overland, or by water via the Columbia River. Once they were sorted and inventoried by the company's clerks, the furs were hung out to dry in the fur storehouse, a large two story post on sill building located within the walls of the fort. After the furs had been processed, they were mixed, weighed into bundles, and packed with tobacco leaves as an insecticide. The 270 pound bundle of furs would be placed in a large press and wrapped in elk or bear hide to create overseas fur bales. The large 270 pound bales were then placed on boats on the Columbia River for shipment to London via the HBC trade routes. The furs would then be auctioned off to textile manufacturers in London. A large demand came from hatters who produced popular beaver felted hats.
Қызметкерлер
Форт-Ванкувер өзінің көп бөлігінде Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы үндістерден басқа ең ірі елді мекен болды. Форт және оның төңірегіндегі халықтың көп бөлігі француз канадалықтары, метистер және канака гавайлықтарынан тұрды; сонымен қатар ағылшындар, шотландтар, ирландтар және ирокездер мен крилер сияқты түрлі үндістер де болды. Фортта қолданылатын тіл – канадалық француз тілі, ал компанияның құжаттары мен ресми жазбалары ағылшын тілінде сақталды. Дегенмен, айналағы қауымдастықпен сауда және қарым-қатынас Чинук жаргонында жүргізілді, ол чинук, нутка, чехалис, ағылшын, француз, гавай және басқа да тілдердің қосындысынан құралған. 1846 жылы Форт-Ванкувердегі барлық қызметкерлерді қамтитын сараптама мәдени және материалдық тұрғыдан алуан түрлі халықты көрсетті. Айта кетейік, Гебрид, Оркней және Шетланд аралдарынан келген қызметкерлердің саны 57 адамды құрады. Бұл Англия мен материктік Шотландиядан келген жұмысшылардың жалпы санымен бірдей. Жоғарғы Канада, Төменгі Канада және Руперт жерінен жалдаған адамдардың саны барлығы 91 адамды құрады. Бұл адамдар ағылшын, француз канадалықтары, метистер, ирокездер, крилер және басқа да мәдениеттерден шыққан. Бірақ ең маңыздысы, сол жылы канака гавайлықтарының саны 154 адамға жетіп, форттың барлық халқының 43% құрады. Бас директор доктор Джон Маклауглин алғашқы менеджер болды және 1824 жылдан 1845 жылға дейін, шамамен 22 жыл осы лауазымды иеленді. Маклауглин британдық азаматтарға Жоғарғы Канаданың заңдарын қолданды, жергілікті халықпен бейбітшілікті сақтап, американдық қоныс аударушылармен де заң мен тәртіпті орнатуға тырысты. Кейіннен Маклауглин американдықтарға Колумбия өзенінің оңтүстігіне қоныстануға рұхсат бергені үшін Орегонның әкесі деп жарияланды. Компанияның тілегіне қайшы, ол батысқа бет алған американдық қоныс аударушыларға айтарлықтай көмек көрсетті. 1846 жылы ол компанияны тастап, Уилламет аңғарында Орегон-Сити қаласын құруға кірісті. Джеймс Дуглас он тоғыз жыл Форт-Ванкуверде қызмет етті, 1834 жылға дейін кеңсе кезшісі болып жұмыс істеді, содан кейін бас саудагер дәрежесіне көтерілді. 1838 жылдың қазан айынан 1839 жылдың қараша айына дейін Маклауглин Еуропаға демалысқа кеткен кезде бас саудагер Дуглас басшылық етті. 1839 жылдың қараша айында Дуглас бас директор дәрежесіне көтерілді. Дуглас басқа да уақытша тапсырмаларды орындады, 1841 жылы Калифорниядағы Ерба-Буэна (Сан-Франциско) қаласында HBC сауда бекетін құрды және 1843 жылы Форт-Викторияны құрды, бірақ 1839 жылдан 1845 жылға дейін Форт-Ванкуверде әдетте екі бас директор болды, Маклауглин басшылық етсе, Дуглас оның орынбасары болды.
For most of its existence, Fort Vancouver was the largest non indigenous settlement in the Pacific Northwest. The population of the fort and the environs was mostly French Canadians, Métis, and Kanaka Hawaiians; there were also English, Scots, Irish, and a variety of Indigenous peoples including Iroquois and Cree. The common language spoken at the fort was Canadian French, while company records and official journals were kept in English. However, trading and relations with the surrounding community were done in Chinook Jargon, a pidgin of Chinook, Nootka, Chehalis, English, French, Hawaiian, and other elements. A survey of the total personnel at Fort Vancouver in 1846 reveals a culturally and materially diverse populace. Notably, the number of employees from the Hebrides, Orkney, and Shetland Islands was 57 men. This is exactly the same number as the combined number of workers from England and mainland Scotland. The number of men hired from Upper Canada, Lower Canada, and Rupert's Land was in total 91. These men came from English, French Canadian, Métis, Iroquois, Cree, and other cultural backgrounds. Most notable however, was that Kanaka Hawaiians totaled 154 that year, or 43% of the total fort population. Chief Factor Dr. John McLoughlin was its first manager, a position he held for nearly 22 years, from 1824 to 1845. McLoughlin applied the laws of Upper Canada to British subjects, kept peace with the natives and sought to maintain law and order with American settlers as well. McLoughlin was later hailed as the Father of Oregon for allowing Americans to settle south of the Columbia River. Against the company's wishes, he provided substantial aid and assistance to westbound American settlers in the territory. He left the company in 1846 to found Oregon City in the Willamette Valley. James Douglas spent nineteen years in Fort Vancouver; serving as a clerk until 1834 when he was promoted to the rank of Chief Trader. From October 1838 to November 1839, while McLoughlin was on furlough in Europe, Chief Trader Douglas was in charge. In November 1839 Douglas was promoted to the rank of Chief Factor. Douglas took on several temporary assignments elsewhere, to set up HBC's trading post at Yerba Buena (San Francisco) California in 1841, and to establish Fort Victoria in 1843, but from 1839 to 1845 there were normally two Chief Factors based at Fort Vancouver, with McLoughlin in charge and Douglas as his subordinate.
Ауыл шаруашылығы өндірісі
Форт құрылған кезде губернатор Джордж Симпсон азық-түлікті тасымалдау қымбат болғандықтан, форттың өзін-өзі қамтамасыз етуін қалаған. Форт қызметкерлері кеме апаттары мен басқа да апаттардың қауіпті салдарынан сақтану үшін форт қоймаларында бір жылға арналған қосымша азық-түлік сақтап отырды. Форт-Ванкувер ақырында азық-түліктің артық өнімін шығара бастады, оның бір бөлігі Колумбия департаментіндегі басқа HBC бекеттерін қамтамасыз етуге жұмсалды. Форт төңірегіндегі аймақ "La Jolie Prairie" (әдемі дала) немесе "Belle Vue Point" (көркем көрініс) деп белгілі болды. Уақыт өте келе Форт-Ванкувер тері саудасынан өзге де экономикалық салаларды дамытып, HBC шаруашылықтарынан ауыл шаруашылығы өнімдерін, сондай-ақ шабақ, ағаш және басқа да тауарларды экспорттауға көшті. Ол осы экспорт үшін Ресей Америкасы, Гавай Корольдігі және Мексика Калифорниясында сауда нарықтарын құрды. HBC мұндай сауданы жеңілдету үшін Ситка, Гонолулу және Ерба Буэна (Сан-Франциско) қалаларында өкілдіктер ашты.
At its inception, Governor George Simpson wanted the fort to be self sufficient as food was costly to ship. Fort staff typically maintained one year's extra supplies in the fort warehouses to avoid the disastrous consequences of shipwrecks and other calamities. Fort Vancouver eventually began to produce a surplus of food, some of which was used to provision other HBC posts in the Columbia Department. The area around the fort was commonly known as "La Jolie Prairie" (the pretty prairie) or "Belle Vue Point" (beautiful vista). In time, Fort Vancouver diversified its economic activities beyond fur trading and begin exporting agricultural foodstuffs from HBC farms, along with salmon, lumber, and other products. It developed markets for these exports in Russian America, the Hawaiian Kingdom, and Mexican California. The HBC opened agencies in Sitka, Honolulu, and Yerba Buena (San Francisco) to facilitate such trade.
Экспресс
Форт-Ванкувер ішінара Йорк фабрикасы экспресі арқылы жабдықталды. Бұл маршрут бұрын Солтүстік-Батыс компаниясы Форт-Джорджтан Супериор көліндегі Форт-Уильямға дейін пайдаланған жолдан бастау алды. Әр көктемде екі бригада жіберілетін: біреуі Форт-Ванкуверден, екіншісі Йорк фабрикасынан. Әдеттегі бригадаға қырықтан жеңілуге дейін жетпіс бес адам кіретін. Бұл адамдар маршрут бойындағы HBC бекеттері мен қызметкерлеріне жабдықтар, терілер және хат-хабарларды қайықпен, атпен және арқалықпен тасыды. Йорк фабрикасында сақталған терілер Лондонға жыл сайынғы тері аукционында сатылатын. Жол бойындағы үндістерге сарқырамалар мен өтілмейтін тасқындардың айналысын жеңілдету үшін көбінесе сауда тауарларымен төленетін.
Fort Vancouver was supplied in part through the overland York Factory Express. It originated from a route used by the NWC between Fort George to Fort William on Lake Superior. Each spring two brigades were sent, one from Fort Vancouver and the other from York Factory. A typical brigade consisted of about forty to seventy five men. These men carried supplies, furs and correspondence by boat, horseback and in backpacks for various HBC posts and personnel along the route. Furs stored at the York Factory would in turn be sold at London in an annual fur sale. Indians along the way were often paid in trade goods to help them portage around falls and unnavigable rapids.
Америкалықтар
Америкалықтар Орегон аймағы деп атаған жердің көп бөлігіндегі тері саудасын бақылаған ХБК бұрын қоныстануға қарсы болған, себебі ол табысты тері саудасына кедергі келтірді. Алайда 1838 жылға қарай американдық қоныс аударушылар Роки таулары арқылы келіп, олардың саны әр жыл сайын артты. Көптеген адамдар Миссури штатының Сент-Луис қаласынан шығып, Орегон жолы деп аталатын тік, бірақ қиын жолмен сапарлады. Көптеген қоныс аударушылар үшін бекініс Орегон жолындағы соңғы тоқтау болды, онда олар жаңа жерлерін игеруге кіріспес бұрын қажетті жабдықтарды алатын. 1843 жылғы Ұлы көші-қон кезінде Орегон жолы арқылы шамамен 700-ден 1000-ға дейін американдық қоныс аударушы келді.
The HBC, which controlled the fur trade in much of what Americans styled the Oregon Country, had previously discouraged settlement because it interfered with the lucrative fur trade. By 1838, however, American settlers were coming across the Rocky Mountains and their numbers increased each subsequent year. Many left from St. Louis, Missouri, and followed a fairly straight, but difficult, route called the Oregon Trail. For many settlers the fort became the last stop on the Oregon Trail where they could get supplies before starting their homestead. During the Great Migration of 1843 an estimated 700 to 1,000 American settlers arrived via the Oregon Trail.
Ұлыбританияның жауабы
1840 жылы Ресейлік-Америкалық компаниямен (RAC) HBC келісіміне қол қою HBC-ді 1840 жылы Pugets Sound Agricultural Company атты ауыл шаруашылығы еншілес компаниясын құруға итермеледі. Алта-Калифорнияда қой мен ірі қара мал сатып алынып, Форт-Нискуллиде өсірілді. Форт-Коулицте егілген және өсірілген ауыл шаруашылығы өнімдері Форт-Ванкуверде өндірілген азық-түлікпен бірге Ресей Америкасына экспортталды. Вилламет аңғарында тұратын зейнеткер HBC жұмысшыларын, діни қызметкерлер Франсуа Норберт Бланше және Модесте Демерс арқылы ауыл шаруашылығымен айналысуға тарту әрекеттері бірде-бір фермерді Каулиц фермаларының маңына көндіре алмады. Шотландиядан қосымша жұмысшыларды тарту жоспарланған, бірақ ол да сәтті болмады. PSAC үшін алғашқы отарлаушылардың жалғыз табысты көзі Қызыл өзен колониясы болды. 1839 жылы қарашада сэр Джордж Симпсон Дункан Финлейсонға PSAC-ті отарлаушыларға насихаттауды бастауды тапсырды. Кейін Джеймс Синклер Финлейсонмен PSAC келісіміне қол қойған қоныс аударушы отбасыларды Форт-Ванкуверге басшылық ету үшін тағайындалды. Олар 1841 жылдың маусым айында Форт-Гарриден (қазіргі Виннипег) 23 отбасыдан тұратын 121 адаммен жолға шықты. Форт-Ванкуверге келгенде, олар 21 отбасыдан, барлығы 116 адамнан тұрды. Олардың он төртеуі Форт-Нискуллиге, ал қалған жеті отбасы Форт-Коулицке жіберілді.
The signing of the RAC HBC Agreement with the Russian American Company pushed the HBC into creating an agricultural subsidiary, the Pugets Sound Agricultural Company in 1840. Herds of sheep and cattle were purchased in Alta California and raised at Fort Nisqually. Agricultural products were sown and grown in abundance at Fort Cowlitz and exported with foodstuffs produced at Fort Vancouver to Russian America. Recruitment from retired HBC laborers residing in the Willamette Valley as agriculturalists, through the use of priests François Norbert Blanchet and Modeste Demers, utterly failed to convince any farmer to leave for vicinity of the Cowlitz farms. While additional plans called for recruitment in Scotland, these too came to nothing. The only successful source of early colonists for the PSAC would come from the Red River colony. In November 1839, Sir George Simpson instructed Duncan Finlayson to begin promoting the PSAC to colonists. James Sinclair was later appointed by Finlayson to guide the settler families that signed the PSAC agreement to Fort Vancouver. They left Fort Garry (modern Winnipeg) in June 1841 with 121 people that consisted of 23 families. When they arrived at Fort Vancouver, they then numbered 21 families of 116 people. Fourteen of them were relocated to Fort Nisqually, while the remaining seven families were sent to Fort Cowlitz.
Орегон келісім-шарты
1846 жылы қол қойылған Орегон келісімшарты Канада мен АҚШ шекарасын 49-шы солтүстік параллель бойынша белгілеп, Форт-Ванкуверді АҚШ аумағына қосты. Келісімшарт HBC компаниясына қызметін жалғастыруға және Хуан-де-Фука бұғазы, Пьюджет шығанағы және Колумбия өзенімен еркін жүзуге мүмкіндік бергенімен, компанияның қызметі бұл келісімшарттың нәтижесінде тоқтатылып, пайдасыздыққа ұшырады және көп ұзамай жабылды.
Signed in 1846, the Oregon Treaty set the Canada–United States border at the 49th parallel north, putting Fort Vancouver within American territory. Although the treaty ensured that the HBC could continue to operate and had free access to navigate the Strait of Juan de Fuca, Puget Sound, and the Columbia River, company operations were effectively stifled by the treaty and became unprofitable and were soon closed down.
Қалпына келтіру
АҚШ тарихындағы маңыздылығы себепті, осы орны сақтап қалу жоспары жасалды. Форт-Ванкувер 1948 жылғы 19 маусымда АҚШ ұлттық ескерткіші деп жарияланды және 1961 жылғы 30 маусымда Форт-Ванкувер ұлттық тарихи орны деп қайта аталып, мәртебесі өзгертілді. 1996 жылы бұл мәселе одан әрі дамытылды, форт төңірегіндегі Канака ауылы, Колумбия казармасы және өзен жағалауын қамтитын аудан Ұлттық саябақтар қызметі күтіп ұстайтын Ванкувер ұлттық тарихи қорығы болып құрылды. Фортты аралап көруге болады. Жаңартылған Форт-Ванкувердегі ең танымал ғимараттарға қатты нан пісіру әдістері көрсетілетін нан пісіру үйі, темірші шеберханасы, ағаш өңдеу шеберханасы және оның ағаш өңдеу құралдарының жиынтығы, сондай-ақ күнделікті тамақ дайындалатын ас үй кіреді.
Because of its significance in United States history a plan was put together to preserve the location. Fort Vancouver was declared a U. S. National Monument on June 19, 1948, and redesignated as Fort Vancouver National Historic Site on June 30, 1961. This was taken a step further in 1996 when a area around the fort, including Kanaka Village, the Columbia Barracks and the bank of the river, was established as the Vancouver National Historic Reserve maintained by the National Park Service. It is possible to tour the fort. Notable buildings of the restored Fort Vancouver include a bake house, where hardtack baking techniques are shown, a blacksmith shop, a carpenter shop and its collection of carpentry tools, and the kitchen, where daily meals were prepared.