Кіріспе

Долли Ратебе (OIS) (2 сәуір 1928 – 16 қыркүйек 2004) – Оңтүстік Африка музыканты және актрисасы. Ол Elite Swingsters джаз тобында және Альф Герберттің «Африка джазы мен эстрадалық қойылымдары» шоуында өнер көрсетті. Ратебе 16 қыркүйек 2004 жылы инсульттан көз жұмды.

Музыкалық мансап

Ратебе Оңтүстік Африканың Рандфонтейн қаласында дүниеге келген, бірақ Софиатаунда өскен, ол оны «тамаша жер» деп сипаттайды. Ол 1948 жыл шамасында Йоханнесбургте өткен пикникте ән салғаннан кейін көзге түскен. Галло компаниясынан келген талантты іздеуші оған ұсыныс жасады, көп ұзамай ол жұлдызға айналды. Ратебе 1949 жылы, 21 жасында, британдық түсірілімдегі «Джим Джо’бургке келеді» фильмінде түнгі клуб әншісі ретінде пайда болғанда танымал болды – қалалық африкалықтарды жағымды жарықта көрсеткен алғашқы фильм. «Драм» журналы үшін тау-кен орнында фотосессия кезінде Ратебе мен ақ фотограф Юрген Шадебергтің үзірсіз қарым-қатынасқа тыйым салатын «Зыналық акті» бойынша тұтқындалғаны белгілі болды. 1954 жылы Альф Герберттің африкалық джаз және эстрадалық шоуы ашылғанда, Ратебе осы шоудың көп жылдар бойы басты жұлдызы болды. Ол 1964 жылы «Elite Swingsters» афрожаз тобымен бірге ән салғанда халықаралық деңгейде танымал болды. 1950 жылдардың соңы мен 1960 жылдардың басында апартеид үкіметі Софиатаунды қиратқаннан кейін, Ратебеге өнер көрсету қиынға соқты, әсіресе кешкі сағат 8-де үйге шығу тыйымы енгізілгеннен кейін. Ол отбасымен Кейптаун қалашығына көшіп, күнкөрісі үшін көп жыл бойы шейбен иесі болды. 1989 жылы Ратебе «Elite Swingsters» тобымен қайта бірігіп, 1950 жылдардағы Йоханнесбургте түсірілген фильмде өнер көрсетті. Топ 1991 жылы «Woza» атты жаңа альбом шығарды және бірігіп қалды. Одан кейін тағы екі альбом жарық көрді: «A Call for Peace» (1995) және «Siya Gida/We Dance» (1997). 2001 жылы Ратебе Оңтүстік Африка музыкалық сыйлықтарында өмірлік жетістікке жеткені үшін марапат алды. 2003 жылы, 75 жасында Ратебе Йоханнесбургте өткен «Sof'Town, A Celebration!» шоуында «Randfontein» әнін орындады. Бұл ән мас шахтердің үйге келгенде әйелінің басқа ер адаммен бірге жатқанын көріп, оны ұрып, қууы туралы айтады.

Қоғамдық жұмыс

Соңғы жылдары Ратебе Претория қаласының Икагенг әйелдер лигасының басты тұлғасы болды. Ол Преторияның солтүстігіндегі Клипгатқа жақын Софасонке ауылында көп мақсатты зал құрылысын қаржылады. Зал "Мертинг кваДолли" деп аталды, бұл "Доллидің демалысы" дегенді білдіреді. 2004 жылы Ратебе музыка мен өнер саласына қосқан еңбегі және әділеттік, бостандық және демократия идеяларына берілгендігі үшін Оңтүстік Африканың күміс Ихаманга орденімен марапатталды.