Кіріспе

Конго Республикасындағы саяси партия Пан-Африкалық әлеуметтік демократия одағы (UPADS) – Конго Республикасындағы саяси партия, оның төрағасы Паскаль Лисуба, ол 1992 жылдан 1997 жылға дейін президент болды. 1997 жылы Лисуба биліктен қуылғаннан бері ол елдің негізгі оппозициялық партиясы болып табылады. Паскаль Цати Мабиала 2006 жылдан бері UPADS-тың бас хатшысы қызметін атқарып келеді.

Тарих

1991–1992 жылдардағы көппартиялық сайлауға өту кезінде UPADS Демократия үшін ұлттық альянстың (AND) құрамына кірді, соның ішінде Конго еңбек партиясы (PCT) да болды. 1992 жылғы маусым-шілдеде өткен парламенттік сайлауда UPADS 125 орынның 39-ын жеңіп алды және AND одақтастарымен (көбінесе PCT) бірге Ұлттық Ассамблеяда 64 орынның шамалы көпшілігін құрады. Лисуба билікке келгеннен кейін Стефан Морис Бонго Нуарра премьер-министр болып тағайындалды, бірақ PCT Лисубаны қолдау одағынан шығып, үкіметте үш лауазым алғаннан кейін оппозицияға қосылды, нәтижесінде одақ парламенттік көпшілігін жоғалтты. Сондықтан Демократиялық жаңару одағы (URD) және PCT 1992 жылғы 31 қазанда Бонго Нуарра үкіметін сенімсіздік дауысымен жеңді. Лисуба Ұлттық Ассамблеяны таратып, жаңа сайлау жариялады, онда Президенттік үрдіс 11 орынның тек үшеуін ғана жеңіп алды. 2001 жылдың маусымына дейін Құрылыс министрі болып қызмет етті. Жозеф Кигноумби Киа Мбунгу 2002 жылғы 10 наурызда өткен президенттік сайлауда UPADS-тің президенттік кандидаты болды; ол екінші орынды алды, бірақ дауыстардың 2,76% ғана алды, ал Сассу Нгуессо ресми нәтижелер бойынша үлкен артықшылықпен жеңіске жетті. Партияның бірінші кезектен тыс съезі 2006 жылғы 27–28 желтоқсанда 954 делегатпен өтті. Осы оқиғада Паскаль Цати Мабиала партияның Бас хатшысы болып сайланды, Кристоф Мокуэкеден кейін осы лауазымды иеленді. Съезде сондай-ақ 601 мүшеден тұратын Ұлттық кеңес, 135 мүшеден тұратын Саяси бюро және 25 вице-президент сайланды; вице-президенттерге партияның ірі тұлғалары Жозеф Кигноумби Киа Мбунгу, Альфонс Поати Сухлати, Анже Эдуард Пунгуи, Клемент Муамба, Жан Итади және Мирейль Лисуба кірді. Партия 50-ге жуық үміткер ұсынды. Партия бірінші турда жарияланған 46 орынның үшеуін жеңіп алды. Цати Мабиала партияның тек сайлау тізімін жақсарту, сайлаушылар куәліктерін дұрыс тарату және сайлау комиссияларының құрамын өзгерту жағдайында ғана шілдеде өтетін сайлаудың екінші кезеңіне қатысатынын мәлімдеді. Ол сондай-ақ екінші турды осы мәселелерді шешу үшін кейінге жылжыту қажеттігін айтты. Сайлау екі аптаға кейінге жылжытылды. Екінші турдан кейін жарияланған нәтижелерге сәйкес, партия Ұлттық Ассамблеяда барлығы 10 орынға ие болды. Цати Мабиала 11 тамыздағы сайлау нәтижелерін алаяқтық деп айыптады және сайлаудың ашық және әділ болмағанын мәлімдеді. Ол Мосенджо, Мутамба, Нкаи, Мабомбо және Долиси сайлау округтерінде бес кандидат жеңіске жеткенін, бірақ нәтижелерде жеңістен айырылғанын мәлімдеді. Партия Конституциялық сотқа шағым түсірді. Ibovi кейіннен UPADS жеңіп алды деп мәлімдеген сайлау округтерінің бірі Мабомбо (Буаенца аймағында) бойынша нәтижелерді түзетуді жариялады, ол бұрынғы нәтижелерде Марсель Каллаға тиесілі болған, бірақ Ibovi UPADS кандидаты Кристоф Мокуэке жеңіске жеткенін мәлімдеді. Бұл UPADS-тің орын санын 11-ге жеткізді. 2007 жылғы қазан айының басында Цати Мабиала UPADS елдің проблемаларын шешу туралы келісімге қол жеткізілмегендіктен ұлттық бірлік үкіметіне қатыспайтынын мәлімдеді. 2008 жылғы 24–25 тамызда өткен отырыста UPADS Саяси бюросы партияның тоғыз атқарушы мүшесін партиядан шығарды; олардың ішінде UPADS-тің негізін қалаушылары Кристоф Мокуэке және Виктор Тамба Тамба болды. Бұл шешім партия ішінде келісім мен тәртіпті қалпына келтіру мақсатымен қабылданды. Демократия және Республика одағымен (UDR Mwinda) және Демократия және даму үшін жиналыспен (RDD) бірлесе отырып, UPADS 2007 жылғы 11 мамырда Жаңа Республика үшін оппозициялық альянсын құрды. 2007 жылғы парламенттік сайлау мен 2008 жылғы жергілікті сайлау "маскарад" екенін мәлімдеп, бұл альянс 2008 жылғы тамызда ұлттық және жергілікті сайлау комиссияларына қатысудан бас тартты. Олар 2009 жылғы президенттік сайлау алдында жаңа және тәуелсіз сайлау комиссиясын, сондай-ақ "барлық кіріктірілген ұлттық диалогты" қалаған. Бұрынғы премьер-министр Анже Эдуард Пунгуи UPADS Ұлттық кеңесі 2008 жылғы 30 қарашада өткен алғашқы сайлауда UPADS-тің 2009 жылғы президенттік сайлауға кандидат ретінде таңдалды. Оның жалғыз қарсыласы Жозеф Кигноумби Киа Мбунгу "процесс ашықтығының жоқтығына" наразылық білдіріп, дауыс беруден бас тартты, ал Пунгуи жалғыз кандидат ретінде дауыстардың шамамен 85% -ын алды. Алайда, оның кандидатурасы кейіннен Конституциялық сот тарапынан кем дегенде екі жыл бойы Конго-Браззавильде тұрақты тұрғандығын дәлелдей алмағаны үшін қабылданбады. Үш келесі парламенттік сайлауда, әрқашан Паскаль Цати Мабиаланың басшылығымен, UPADS ешқашан PCT-нің абсолютті көпшілігін әлсірете алмады, негізгі оппозициялық күш болып қала берді (2017 және 2022 жылдары UDH Юкимен тең болды), бірақ әрқашан 7-ден 8 орынға ие болды. Цати Мабиала 2016 жылғы президенттік сайлауда партияның президенттік кандидаты болды, дауыстардың 4,67% -ын алып төртінші орынды иеленді, ал партия 2021 жылғы келесі президенттік сайлауға қатыспады.

Президент сайлауы

Сайлау кандидаттары Бірінші кезең Екінші кезең Нәтижелер Дауыс саны %Дауыс саны% 1992 Паскаль Лисуба 282,020 35.97% 506,395 61.32% Сайланды 2002 Киномба Киа Мбугу 33.154 42.76% Жеңіліске ұшырады 2009 Кандидат тіркелмеді 2016 Паскаль Цсаты Мабиала 65,025 4.67% Жеңіліске ұшырады