Америкалық ақын және жазушы Дэниел Марк Эпштейннің өмірбаяны

Кіріспе

Американдық жазушы

Дэниел Марк Эпштейн (25 қазан 1948 жылы туған) – американдық ақын, драматург және өмірбаян жазушы. Оның поэзиясы эротикалық және рухани лирикасымен, сондай-ақ Америка тарихының маңызды сәттерін бейнелеудегі бірнеше драмалық монологтарының күшімен ерекшеленеді. Өлеңдерін жазуын жалғастырса да, ол Нат Кинг Коул, Эдна Сент-Винсент Миллей, Боб Дилан және Авраам Линкольн туралы өмірбаяндық еңбектерімен, сонымен қатар Ұлттық радиода мерекелік шаралардың тұрақты бөлігіне айналған "Ғажап жұлдыз" және "Екі менора" радиоспектакльдерімен кеңінен танымал.

Ерте өмір

Дэниел Марк Эпштейн Вашингтон қаласында, кәсіпкер Дональд Дэвид Эпштейн мен үй шаруасымен айналысқан Луиза Тилманның ұлы ретінде дүниеге келді. Оның кіші әпкесі – журналист Линда Стивенс. Эпштейн Мэриленд штатының Батыс Хайатсвилл қаласында, Вашингтон маңында және анасының туған қаласы Венада (Мэриленд штатының шығыс жағалауында) өсті. Оның көптеген өлеңдері, пьесалары мен әңгімелері 20 ғасырдың ортасындағы Дорчестер округі мен Венадағы өмірге шабыланды. Ол мектепте оқып жүрген кезінде өлең жазуды бастады. Оның ересек жас шағында жазған бірнеше өлеңдері Джонс Хопкинс университетіндегі Жазу семинарларының құрметті негізін қалаушысы Эллиот Кольманның назарына ілікті. Кольман оны Балтиморға шақырып, кеңес берді және қолдау көрсетті. Эпштейн Принс-Джордж округінің мемлекеттік мектептерінде және Кеньон колледжінде білім алды, онда 1970 жылы ағылшын тілінен үздік дипломмен аяқтады, ақын Джон Кроу Рэнсомпен бірге жұмыс істеді. Ол Вирджиния университетінің аспирантурасына Вудро Вильсон және Данфорт қорының грантымен қабылданды, бірақ бір семестрден кейін жазушы мамандығын таңдап, оқуын доғарды.

1970 жылдар

Эпштейн 1970-ші жылдардың басында The New Yorker, The Nation, The Kenyon Review және басқа да көрнекті журналдарда өлеңдерін жариялап, ақын ретінде өзінің беделін тез қалыптастырды. Бұл өлеңдер 1973 жылы Liveright баспасында жарық көрген “Тозақта бос орын жоқ” (“No Vacancies in Hell”) жинағына енді. Осы алғашқы кітабының сәттілігі, “Ақымақтық” (“The Follies”) атты екінші өлеңдер кітабы және 1977 жылы Балтимор театр жобасында қойылған “Дженни және Феникс” (“Jenny and the Phoenix”) атты өлең драмасы Америка өнер және әдебиет академиясының назарын аударды. Олар Эпштейнге сол жылы Рим сыйлығын (Prix de Rome) табыс етті. Римдегі Американдық академияда тағылым алған кезінде ол 1982 жылы жарық көрген “Кітаптың сәттілігі” (“The Book of Fortune”) кітабына енетін көптеген өлеңдерді және өлең драмаларын жазды. Эпштейн Италияда болғанда оның үшінші кітабы “Жас жігіттердің алтыны” (“Young Men's Gold”) жарық көрді және кеңінен мақтауға ие болды, бір сыншы атау өлеңін “Гинзбергтің ‘Кішіруінен’ кейінгі, мүмкін, ең ұзақ және жақсы өлең” деп атады, ал “Жаңа Республика” (“The New Republic”) журналының рецензенты махаббат өлеңдерін Джон Доннның өлеңдерімен салыстырды. 1979 жылы Эпштейн өзінің буынының ең көп оқылатын ақындарының бірі ретінде Америкаға оралды. Ол көп ұзамай Кидик агенттігімен лекциялық турне үшін келісімшарт жасады, Оксфорд университетінің баспасында Еврипидті аударуға кірісті және Джонс Хопкинс университетінде қонақ профессоры болып жұмыс істеді. “Дженни және Феникс” пьесасын Джозеф Папп Нью-Йорктегі “Қоғамдық театр” (“The Public Theatre”) сахнасында қою үшін иеленді. Балтиморда ол Лусил Клифтон, Ансельм Холло, Андрей Кодреску және Дэвид Фрэнкс сияқты ақындарды қамтитын, өте белсенді поэзия ортасының бір бөлігі болды.

1980 жылдар

Эпштейн 1982 жылға дейін Джонс Хопкинс семинарында поэзия мен драматургиядан сабақ берді. Ол Randolph Macon, Towson State University және The Maryland College Institute of Art-те жартылай оқытуды жалғастырса да, театрдағы үздіксіз жұмысы мен D. C. Heath үшін оқулық жазуға жасаған келісім академиялық мансабын мүмкінсіз етті. 1981 жылы Эпштейннің Бродвейден тыс қойылған "Түндегі келуші" пьесасының сәтсіздігі драматург ретіндегі болашағын күңкірттеді. 1980-ші жылдардың ортасында ол прозалық эсселер мен әңгімелер жариялай бастады, олар кеңінен таралды және антологияларға енгізілді. Олардың алғашқысы, "Ғажап жұлдыз", ата-анасы Ханука мен Рождествоны бірдей тойлауға талап ететін бала туралы, алғаш рет жарияланғанда ондаған қалалық газеттерде жүздеген құлшыныс хаттар тудырды. Кейіннен NPR-дің "All Things Considered" бағдарламасында жыл сайын көрсетіліп, "Рождество жырларынан" кейінгі ең танымал мерекелік әңгімелердің біріне айналды. "Ғажап жұлдыз" 1986 жылы жарық көрген мерекелік әңгімелер жинағының атауы болды. Осы кітаптың нәтижесінде автор Addison and Wesley баспасымен екі кітап жариялауға келісім жасады: "Өмірбаян қалай жазуға болады", "Махаббаттың компасы" және евангелист Эйми Сэмпл Макферсонның өмірбаяны "Апа Эйми". Бұл кітаптардың жарық көргені, біріншісі 1990 жылы, екіншісі 1993 жылы, ақынға өмірбаяншы және тарихшы ретінде екінші мансапқа жол ашты.

1990 жылдар

Эпштейннің ең жақсы поэзиясының көп бөлігі 1980 және 1990 жылдары жарық көрді («Spirits», «The Boy in the Well»), бірақ оның поэзиясы Айым Аппа, Нат Кинг Коул және Эдна Сент-Винсент Милланың өмірбаяндарының сәттілігіне қарағанда көлеңкеде қалды. Эпштейн егжей-тегжейлі және тарихи тұрғысынан сезімтал, сонымен қатар жаны ашық және әділ өмірбаяншы ретінде қабылданды; оның өмірбаяндары кейбір жағдайларда шешуші, ал барлық жағдайларда американдық зерттеулерге маңызды үлес деп есептеледі. Сыншылар кейде биографтың негізгі қағидаларын сарапқа салады. Эрик Фоннер «The Washington Post» газетінде «Линкольн мен Уитманды» Уитманның терең мінезтануы және соғыс кезеңіндегі поэзиясының өткір талдауы үшін мақтады, бірақ ақынның Линкольннің прозасына тигізген әсеріне күмән келтірді. Бұл кітаптардың бәрі ірі бұқаралық ақпарат құралдарында жарияланды – «Нат Кинг Коулдың» өмірбаяны «The New York Times Book Review» бөлімінің мұқабасында жарық көрді – және көптеген басылымдарда қайта басылды. Осы онжылдықта, 1980 жылдардағыдай, Эпштейн «The New York Times», «The Wall Street Journal», «The Philadelphia Inquirer» және басқа газеттерге көптеген кітап шолуларын жариялады. Ол сонымен қатар Плауттың «Тринуммус» шығармасын латын тілінен, ал Еврипидтің «Бақхаи» шығармасын грек тілінен аударды.

20002010 жыл

Бұл кезеңнің көп бөлігі Авраам Линкольн туралы үш кітаптан тұратын трилогияны жазуға арналды. «Линкольн және Уитман» (2004) – ақын мен президенттің екіталай биографиясы, «The New Yorker» және «The Wall Street Journal» басылымдарында «детальдар мен дәуірдің табиғи сезімі» және «күшті тіршілік» үшін жоғары бағаланды. «Линкольндер: Неке суреті» (2008) Чикагоның «Sun Times» газеті және «The Wall Street Journal» журналы жылдың он үздік кітабының бірі деп таныды, ал олардың бір рецензенты оны «кейінгі буын үшін Линкольн туралы ең жақсы кітап болуы мүмкін» деп атап өтті. Эпштейннің Линкольннің жеке хатшылары туралы шағын кітабы «Линкольннің адамдары» келесі жылы жарық көрді.

2011 жылдан қазіргі уақытқа дейін

Әуесқой музыкант, жазушы музыка тақырыбына қайта оралды, әсіресе оның өмір бойы халық музыкасына деген құштарлығы, халық рок идолының жетпіс жылдық мерейтойына орай Боб Диланның өмірбаянын жазуға мүмкіндік берді. 2011 жылы жарық көрген бұл кітап Эпштейннің ағылшын, француз, итальян, португал және басқа тілдерде басылған туындыларының арасындағы алғашқысы болды, кең ауқымды халықаралық оқырман қауымын қамтыды. Эпштейн көп жылдар бойы Бенджамин Франклиннің Нью-Джерсидің соңғы патшалық губернаторы Уильяммен арақатынасы туралы кітапты зерттеумен және жазумен айналысты. «Адал Ұл: Бен Франклиннің үйіндегі соғыс» (Ballantine/Random House) 2018 жылы жарық көрді. «Уолл-стрит журналы» газетінің рецензенты былай деп жазды: «Уильям Франклиннің, адал жақтас және оның әйгілі әкесі туралы тарих бұрын да айтылған, бірақ Дэниел Марк Эпштейннің «Адал Ұлы» кітабындағыдай толық және сапалы емес. Эпштейн мырза, өмірбаяншы және ақын, жаңа зерттеулер жүргізіп, баяндамасын әдеби көркемдікпен және әке мен балаға деген сыпайы сезіммен байытқан». «Киркус» журналының рецензиясында былай делінген: «Саяси құлпырулар салдарынан бөлініп кеткен отбасының қозғалысқа толы тарихы. Автор көптеген жарияланбаған хаттар мен жарияланған еңбектерге сүйене отырып, кейіпкерлердің сыртқы келбетін және мінезін шеберлікпен бейнелейтін, қарқынды әңгіме құрады. Соғыстың қызулығы мен оның ортасындағы әке мен ұлдың сезімтал және шындыққа жақын бейнесі». «Dawn to Twilight: New and Selected Poems 1967–2014» 2015 жылы Луизиана штатының университетінің баспасында жарық көрді. Кітап Италияда Симон Дубрович аударған «Dall'alba al crepuscolo» (Raffaelli Editore, Rimini, 2020) деген атпен жарияланғанда халықаралық деңгейде танымал болды. Италияның ең беделді газеті «Corriere della Sera» газетінің рецензенты Даниэле Пиччини былай деп жазды: «Америкалық ақын Дэниел Марк Эпштейннің өнері толыққанды күйінде дүниеге келді. Оның өлеңдерінен туындайтын, әрқашан кескінделген және метрикалық тұрғыдан тазартылған заттардың айқын дауысы, ақынның адамзат тағдыры туралы ойларымен бірігіп кетеді». Эпштейннің «Малармеге арналған» поэмасынан «Су лилиялары» атты итальян аудармасы арфашы Эмануэла Батиджеллидің «Le Ninfee» арфалық сонатасына шабыттандырды. Жаңа туынды Батиджеллидің «Le Ninfee» CD-сінде жазылды (Artesuono, 2020). 2020 жылдың сәуір айында Эпштейн «коронавирус пандемиясының алғашқы карантині кезінде 5-15 сәуір аралығында он күннің ішінде жазылған» сонеттер циклын құрастырды, олар оқшаулану, қауіп және біздің жаңа шындығымыздың ерекшелігі тақырыптарын зерттейді, – деп өзі айтты. Өлеңдер Дуглас Трапптың режиссерлігімен түсірілген «Қырағай сәуір: пандемиядан шыққан өлеңдер» атты фильмнің мәтініне айналды, онда Тайн Дейли, Дженнифер Ван Дайк, Пол Хехт және Харрис Юлин сомдады. Актерлер Нью-Йорктегі Тиволи галереясынан алынған суреттер мен фотомонтаждардың қосымшасында өлеңдерді оқыды. Қысқа фильмді онлайн көруге болады. 2022 жылдың наурызында Йель университетінің баспасында Эдна Сент-Винсент Миллейдің күнделіктерінің Эпштейннің редакциялық жұмысы «Rapture and Melancholy» жарық көрді, кіріспесі мен кеңінен түсіндірмелері қоса берілді. «Миллейдің қайтысынан кейін 70 жыл өткен соң», – деп жазды «New York Times» газеті, – «Rapture and Melancholy» суретшінің өнердегі табысы, махаббаттағы құлпырауы және тәуелділікке құлай бастаған күнделікті өмірінің суретін салады». Абигейл Дюч «Уолл-стрит журналында» былай деп жазды: «Rapture and Melancholy» Миллейдің ғажайып өмірін ғана емес, сонымен қатар кейде ашылуға асыққан туындыларын қайта қарауға мүмкіндік береді. Күнделік жазбаларының қызығушылық деңгейі әртүрлі болғанымен, Эпштейннің өмірбаяндық қорытындылары сенімді түрде қызықты және ақпаратты». 1984 жылы «Pittsburgh Press» газетінің Мара Мейзельмен сұхбаттасқанда Эпштейн былай деді: «Мен поэзияның өмірімдегі ең маңызды нәрсе екеніне әрқашан сенімді болдым. Ешқандай ұлы ақын тілді, тарихты және оның заманының әдет-ғұрыптары мен моральдық принциптерін толық меңгермеген. Егер сіз тарих пен адам табиғатының кең мағынасын жақсы білмесеңіз, адамдар үшін маңызды бірдеңе қалай айта аласыз?» 2022 жылдың сәуір айында ақын Кенион колледжінен құрметті әдебиет докторы атағын алды.

An amateur musician, the writer returned to the subject of music, and his life long passion for folk music in particular, to write the biography of Bob Dylan on the occasion of the folk rock idol's seventieth birthday. Published in 2011 it was the first of Epstein's books to reach an extensive international audience, in editions published in English, French, Italian, Portuguese, and other languages. For many years Epstein was researching and writing a book about Benjamin Franklin's relationship with his son William, the last royal governor of New Jersey. The Loyal Son: The War in Ben Franklin's House (Ballantine/Random House) was finally published in 2018. The reviewer in the Wall Street Journal wrote that “The history of loyalist William Franklin and his famous father has been told before but not as fully or as well as it is by Daniel Mark Epstein in The Loyal Son. Mr. Epstein, a biographer and poet, has done a lot of fresh research and invests his narrative with literary grace and judicious sympathy for both father and son. . " In a starred review in Kirkus, the critic said: “A gripping history of a family torn apart by political upheaval . Drawing on much unpublished correspondence as well as published works, the author constructs a fast paced, vivid narrative with a host of characters whose appearance and personality he etches with deft concision. . A perceptive, gritty portrayal of the frenzy of war and a father and son caught at its tumultuous center.”

Dawn to Twilight: New and Selected Poems 1967 2014 was published by Louisiana State University Press in 2015. The book achieved international acclaim when it was published in Italy as Dall'alba al crepuscolo (Raffaelli Editore, Rimini, 2020) translated by Simone Dubrovic. The critic in Italy's most prominent newspaper Corriere della Sera, Daniele Piccini wrote: "The art of American poet Daniel Mark Epstein was born mature The crystalline voice of things that arises out of his verses always chiselled and metrically refined becomes one with the poet's reflection on the fate of human beings." The Italian translation of “Water Lillies,” from Epstein's sequence “Homage to Mallarme,” inspired the harp sonata “Le Ninfee,” by Harpist Emanuela Battigelli. The new work was recorded on Battigelli’s CD Le Ninfee (Artesuono, 2020). In April of 2020 Epstein composed a cycle of sonnets "written in ten days from April 5 15, during the first shelter in place orders of the coronavirus pandemic that explore the themes of isolation, danger, and the strangeness of our new reality," in his own words. The poems became the text for a film titled Cruel April: Poems from the Pandemic, directed by Douglas Trapp and starring actors Tyne Daly, Jennifer Van Dyck, Paul Hecht, and Harris Yulin. The actors recite the poems over a montage of art and photography from the Tivoli Gallery, New York. The short film may be viewed online. In March of 2022 Yale University Press published Rapture and Melancholy, Epstein's edition of Edna St. Vincent Millay's diaries with an introduction and extensive commentary. "Seven decades after Millay's death," said the New York Times, Rapture and Melancholy paints a picture of artistic triumph, romantic tumult, and a daily life that descended into addiction." Abigail Deutch, writing in the Wall Street Journal, wrote: “Rapture and Melancholy provides an occasion to revisit not just Millay's improbable life but also her sometimes revelatory work. . While the diary entries vary widely in interest level, Epstein’s biographical summations are reliably fascinating and informative. . " In an interview with Mara Meisel of the Pittsburgh Press in 1984 Epstein said: "I always had confidence that poetry was the most important thing in my life No great poet has not had an extraordinary command of the language, all of history and the manners and morals of his age. How are you going to say something that's going to be significant to people if you aren't well grounded in history and in a broad sense of human nature?" In April of 2022 the poet received an Honorary Doctorate of Letters degree from Kenyon College.

Жеке өмір

1976 жылы ол Венди Робертспен үйленді. Олардың екі баласы болды: Джоанна Рут Эпштейн және Бенджамин Роберт Эпштейн. 1993 жылы олар ажырасты. Эпштейн 1993 жылы Дженнифер Бишопқа үйленді, және олардың Теодор Джон мен Натаниел Дэвид Эпштейн деген екі ұлы болды. Эпштейн мен Бишоп 2012 жылы ажырасты. 1970-ші жылдардың басынан бері Эпштейн Балтимордағы Бнай Израиль синагогасының белсенді мүшесі болып келеді.