Кіріспе

Диск ойыны

Goaltimate – Ultimate ойынынан және Hot Box-қа ұқсас жартылай алаңдық диск ойыны. Мақсаты – ұшатын дискіні командаласыңызға үлкен жартылай шеңбер пішіндес қақпаға (goal) кіретін немесе оның ішінен өтетін кішкентай есептік аймаққа лақтыру арқылы ұпай жинау. Атауы "goal" және "ultimate" сөздерінің қосылуынан жасалған.

Тарих

Goaltimate ойынын Массачусетс штатының Уэллсли қаласындағы ultimate ойыншылары ойлап тапты. Бұл ойын 1980 жылдың Рождество күні қатты қар үстінде, ultimate ойынына жеткілікті ойыншы жиналмағандықтан пайда болды. Алғашқыда ол H пішіндес футбол қақпаларының төменгі тіректері арасында ойналды. Бостондық ойыншылардың бірі Джим Херрик бұл ойынды Сан-Диегоға алып келді, онда ол одан әрі дамытылып, қақпалар ПВХ құбырларынан жасалған үлкен шеңбермен ауыстырылды. 1999 жылы Сан-Диегодағы кәсіпкерлер Рик және Бибби Коннер, спортқа қызығушылық танытып, жеңімпаздарға 30 000 АҚШ доллары сыйлық қоры бар Goaltimate турнирін қаржылады, сонымен қатар бәсекеге қабілетті командалардың үздік ойыншыларын шақырды. Сан-Диего командасы финалда Бостон командасын жеңіп, жүлдені жеңіп алды. Осылайша, бұл ойын АҚШ бойынша ultimate-ке балама ретінде жылдам тарады. 2016 жылы спорттың ұлттық басқару органы USA Goaltimate құрылды.

Ойнаңыз

Ойын әрқайсысы төрт ойыншыдан тұратын екі командадан құралады, олар үлкен сопақша алаңда бір жағында қақпа, екінші жағында ашық аймақпен бәсекелеседі. Дискідi ұпай алаңында тұрған командаласына қақпаға лақтырып жіберсе, бір ұпай беріледі. Клеар/Екі ұпайлық сызықтан өткеннен кейін, қақпа арқылы ұпай алаңына тасталған пас екі ұпайға бағаланады. Ойындар 5 ұпайға дейін өтеді, матчта "Үш жеңіс" немесе "Бес жеңіс" жүйесі қолданылады. Диск тек ұпай бағытында ғана қақпадан өтуі керек, әйтпесе допты жоғалтуға әкеледі. Ultimate-тағыдай, допты жоғалту диск түсірілгенде, ұсталғанда, алаңнан шығып кеткенде немесе лақтырушы тоқтатылғанда (лақтырушының лақтыруға бес секунд уақыты бар, оның мерзімі қарсыластардың есебімен анықталады) орын алады. Ultimate-тан айырмашылығы, ойын алаңының кез келген жерінен, егер лақтырушы естісе, тоқтату есебін жариялауға болады. Кез келген допты жоғалтудан немесе ұпайдан кейін, келесі ұпайды алу үшін диск алдымен ашық сызықтан өткізілуі керек. Ойын үздіксіз жалғасады, ұпай немесе ашық алаңнан шығудан кейін тоқтау болмайды. Көптеген лақтыру және қабылдау ережелері ultimate ережелерімен бірдей. Ресми ережелерді мына жерде табуға болады 1. Дегенмен, көптеген голтимат қауымдастықтары қолданыстағы ойыншылар санына, алаңның көлеміне, жабдыққа немесе жергілікті дәстүрге байланысты ережелерде шағын өзгерістер жасайды. Ойыншыларды ауыстыру ойын барысында жүреді, сондықтан командалар көбінесе дискке ие болғаннан кейін дереу ауыстыру мүмкіндігін пайдаланады. Достастық ойындарында, қателіктерге (допты жоғалту, түсіру) байланысты ауыстыру әдеттегі практика болып табылады.

Стратегия

Мақсатты шабуыл стратегиясы баскетбол шабуылының жарты алаңдық схемасына ұқсас. Шабуылдаушы ойыншылар ұпайлау аймағының алдында тұрып, қақпаның артынан жылдам қимылдар жасайды. Атушылар қақпаға тура соққы беруге тырысады немесе мұндай мүмкіндік болмаған жағдайда, қақпа алдындағы бос ойыншыға дискіді лақтырады. Қорғаушылар шабуылдаушы ойыншылар мен ұпайлау аймағының арасында орналасып, дискідің қайда екенін және ұпайлау мүмкіндігінің қайда тууы мүмкін екенін бақылап, лақтыру терезесін азайтуға тырысады. Бәсекелестік ойында да, дискіден құтылуға тырысатын командаға қарсы қорғаныс көбінесе формалды болады, себебі қорғаушылар демалуға немесе екі ұпайлық ойынға жол бермеу үшін қолайлы жағдайға ие болады. Ultimate ойыншыларына таныс, жоғарыдан берілетін пас пен ұзын, жылдам қимылдар көбінесе голтимат ойындарында дискіден құтылу кезінде ғана кездеседі. Дискіден құтылу кезіндегі қорғаныстың жұмсақтығына ерекшелік – команда қақпадан алыс жерде дискіді иеленген кезде туады, онда атушыны қорғамай, атушыға жақындап келе жатқан қимылдарды екі ойыншымен қана қорғау тиімді, бұл баскетболдағы толық алаңдық қысымдағы ұпайдан кейінгі шекараға өтуді қорғауға ұқсас. Пас беру әдетте жылдам, қысқа және шапшаң қимылдармен бірге жүзеге асырылады. Голтиматта ultimate-қа қарағанда дискіден айырылу жиілеу болады. Ұпайлар көбінесе бірнеше рет қатарынан соғылғанда табысқа жетеді, шаршаған қорғаушылар өздеріне берілген шабуылдаушыларды қуалап, қауіпсіз түрде алмастыра алмайтын жағдайға түседі.

Жабдық

Голтимат ойнау үшін доға (шеңбер) қажет. Бұл кездейсоқ ойыншыларға қиындық тудыруы мүмкін, бірақ ПВХ құбырларын пайдаланып жиынтық жасауға болады және орнату соңғы өрісті орнатуға кететін уақытқа шамалас. Goaltimate доғалары UV-сәуледен қорғалған ПВХ-тан жасалған (бір "жиынтығы" шамамен 200 доллар). Әдетте, доғаны ұстап тұру үшін арматуралық қасиеттері бар тіректер қолданылады. Goaltimate-ты үй ішінде де ойнауға болады. Бір тәжірибе бойынша, спорт залының еденіне жоғары сүргіштікпен жабдықталған төсеніштер төселді. Оның үстіне ауыр құйма темірден жасалған шыршы тіректері орнатылды. Оларға тік бұрышпен 1.25 дюймдік ПВХ құбырынан 3.5 фут бекітілді, оған стандартты доға сырғанады. Доғаны тұрақтандыру үшін әр тіректе бір қап тас тұзы қолданылды. Goaltimate жиынтығын өздігінен жасаудың орнына, оны онлайн сатып алуға болады. GoaltyLife компаниясы Goaltimate жиынтықтарын ішкі және сыртқы қолдану үшін жасады. Олардың жиынтықтарында тіреу үшін жиналмалы шатыр бағанасы стиліндегі арка және арнайы бекіткіштер пайдаланылады. Төмен профильді конустар соңғы аймақты және шекара сызықтарын белгілеу үшін қолданылады. Дөңгелек алаңды орнатуды жеңілдету үшін кейде шаршы немесе тіктөртбұрыш пішінге өзгертеді (немесе Goaltimate шекарасыз ойналады).