Жеті ойыншыдан құралған доп спорты - Нетбол

Кіріспе

Жеті жақты доп спорты

Нетбол – тіктөртбұрышты алаңда жеті ойыншыдан тұратын екі команданың ойнайтын доп спорты. Басты мақсат – қарсыластың қақпа сақинасы арқылы (әр шетінде қақпа тірегіне жоғары орнатылған, белгілі диаметрі бар) допты (айналымы бойынша) лақтыру арқылы гол соғу және қарсы команданың өз қақпа сақинасына допты тигізуіне кедеріс келтіру. Бұл спорт түрі әйелдер мен қыздар үшін ғана жасалған санаулы спорт түрлерінің бірі және оны негізінен олар жабық және ашық алаңдарда, әсіресе мектептерде және Ұлттар Достастығы елдерінде ойнайды. World Netball мәліметінше, бұл спортты 80-нен астам елде 20 миллионнан астам адам ойнайды. Баер жасаған өзгерістер кеңінен таралып, 1899 жылы әйелдер баскетболының ресми ережелеріне енгізілді. Мартина Бергман Остерберг 1893 жылы Англиядағы дене шынықтыру колледжіндегі әйел студенттеріне де баскетболды таныстырған. Бастапқыда бұл спорт "әйелдер баскетболы" деп аталды, бірақ 1897 жылдан бастап Бергман Остербергтің колледжінде жасалған өзгерістер мен Баердің ережелерінің негізінде жеке спорт түріне айналды. Бергман Остербергтің жаңа спорты – нетболдың алғашқы ресми ережелері 1901 жылы жарияланды. 1960 жылға қарай халықаралық ойын ережелері біркелкілендіріліп, Нетбол және әйелдер баскетболының халықаралық федерациясы құрылды, кейін ол World Netball деп аталып, спорттың халықаралық басқару органы болды. Нетбол баскетболдан көптеген жағынан өзгеше, ең бастысы – себеттен немесе қақпа сақинасынан артқы тақтаның болмауы және допты дриблингпен, секіріп немесе жүгіріп ұстауға тыйым салу. Ойыншылардың физикалық жақындығы баскетболға қарағанда жақсы бақыланады. Сонымен қатар, нетбол тек ойыншылардың әртүрлі позицияларын ғана анықтамайды, сонымен қатар ойын кезінде белгілі бір ойыншыларға алаңның қай жерлерінде және аймақтарында болуға рұқсат етілетінін де белгілейді.

Сипаттамасы мен ережелері

Ойынның мақсаты қарсыластан көп гол соғып алу. Голдар шабуылдаушы топта тұрған команда мүшесі доңғалақты гол сақинасына допты атып жібергенде есептеледі. Гол сақиналары диаметрінде, артқы тақтасы жоқ биік қақпа бағаналарының үстінде орналасқан. Нетбол алаңы ұзын, кең және ұзындығы бойынша үш бөлікке бөлінеді. Доп әдетте былғарыдан немесе резеңкеден жасалады, оның көлемі (~ диаметрі) және салмағы. Әр командаға алаңға жеті ойыншы шыға алады. Әр ойыншыға белгілі бір позиция беріледі, бұл олардың алаңдағы қозғалысын шектейді. Әр ойыншының киетін "бибісінде" осы позицияны көрсететін бір немесе екі әріпті аббревиатура болады. Шабуылдаушы ату шеңберінде тек екі позицияға рұқсат етіледі, сондықтан олар ғана гол соғуға мүмкіндік алады. Сол сияқты, қорғаныс ату шеңберінде де тек екі позицияға рұқсат етіледі; олар қарсыластың гол соғуына кедергі келтіруге тырысады. Басқа ойыншылар алаңның үштен екі бөлігімен шектеледі, орталықтан басқа, ол ату шеңберінен басқа алаңның кез келген жерінде қозғала алады. Әр тоқсанның басында және гол соғылғаннан кейін ойын орталық позициядағы ойыншыдан басталады. Бұл "орталық пас" командалар арасында кезекпен беріледі, соңғы голды қай команда соққанына қарамастан. Төреші сыбызғысын соққанда, әр командадан төрт ойыншы орталық бөлікке жүгіріп, пас алуға дайын тұрады. Орталық пас орталық үштен бір бөлігінде ұсталуы немесе тигізілуі керек. Содан кейін доп пас беру арқылы алаң бойымен жоғары-төмен жылжытылады және алаңның әр үштен бір бөлігіндегі ойыншыға тиіс. Ойыншылар допты кез келген уақытта үш секундтан артық ұстай алмайды. Олар допты ұстаған кезде тұрған аяқтары еденге қайта тимегенше босату керек. Егер доп екі қолмен ұсталып, құлап кетсе немесе қақпаға соққы жіберілсе, сол ойыншы қақпадан секіріп қайтқанша бірінші болып допқа тие алмайды.

The objective of a game is to score more goals than the opposition. Goals are scored when a team member positioned in the attacking shooting circle shoots the ball through the goal ring. The goal rings are in diameter and sit atop high goal posts that have no backboards. The netball court is long, wide, and divided lengthwise into thirds. The ball is usually made of leather or rubber, measures in circumference (~ in diameter), and weighs A normal game consists of four 15 minute quarters and can be played outdoors or in a covered stadium. Each team is allowed seven players on the court. Each player is assigned a specific position, which limits their movement to a certain area of the court. A "bib" worn by each player contains a one or two letter abbreviation indicating this position. Only two positions are permitted in the attacking shooting circle, and can therefore shoot for a goal. Similarly, only two positions are permitted in the defensive shooting circle; they try to prevent the opposition from shooting goals. Other players are restricted to two thirds of the court, with the exception of the centre, who may move anywhere on the court except for a shooting circle. At the beginning of every quarter and after a goal has been scored, play starts with a player in the centre position passing the ball from the centre of the court. These "centre passes" alternate between the teams, regardless of which team scored the last goal. When the umpire blows the whistle to restart play, four players from each team can move into the centre third to receive the pass. The centre pass must be caught or touched in the centre third. The ball is then moved up and down the court through passing and must be touched by a player in each adjacent third of the court. Players can hold the ball for only three seconds at any time. It must be released before the foot they were standing on when they caught it touches the ground again. If the ball is held in two hands and either dropped or a shot at goal is missed, the same player cannot be the first to touch it unless it first rebounds off the goal.

Жабдық

Нетболда алаң мен тордан басқа, көлемі шамамен 70 см, салмағы 400–450 грамм болатын доп пайдаланылады. Доптар былғарыдан, резеңкеден немесе осыған ұқсас материалдардан жасалады. Ойыншылар көбінесе жейде немесе майка киіп, юбка-шорт немесе шорт киеді. Ойыншылар, әсіресе жоғары деңгейде, арнайы бір бөліктен тұратын нетбол көйлектерін кие алады. Оларға шұлық және жаттығу аяқ киімдері қосылады. Арнайы нетбол көйлектері мен жейделерінде әдетте Велкро болады, оған олардың позициясын көрсететін әріптері бар мата тігіледі, ал Велкросы жоқ киім киген кезде осы әріптерді бибке бекітуге болады.

Тарих

Нетболдың алғашқы дамуы Клара Баердің Джеймс Нейсмиттің баскетболдың алғашқы ережелерін қате түсіндіруінен туындады (ол Массачусетс штатында оқып жүргенде дамыған) және ақырында дербес спорт түріне айналды. Баскетбол 1891 жылы Нейсмит тарапынан АҚШ-та ойлап табылды. Алғашқыда ойын үй ішінде тоғыз ойыншыдан тұратын екі команда арасында, персик себеттеріне лақтырылған футбол добын пайдалана отырып ойналды. Нейсмиттің ойыны АҚШ-та жылдам тарады және ережелерде өзгерістер көп ұзамай пайда болды. Сонымен қатар, дене тәрбиесі оқытушысы Сенда Беренсон 1892 жылы әйелдер үшін өзгертілген ережелерді жасады. Беренсонның ережелері әйелдер баскетболының пайда болуына әкелді, ал ерлер мен әйелдер баскетболы үшін жеке колледждер аралық ережелер шамамен бір уақытта жасалды. Клара Баер Нью-Орлеанда тұратын спорт мұғалімі болды және ол Нейсмитке баскетбол ойынының ережелерінің көшірмесін сұрады. Ол оларды алғаннан кейін, әртүрлі ойыншылардың патрульдеуге арналған аймақтарын көрсету үшін сызықтар салынған алаң суреті қоса берілді. Ол сызықтарды дұрыс түсінбеді және олардың ойыншылардың шығуына тыйым салынған шектеулі аймақтарды белгілейтініне сенді. Оның қателігі нетболдың бастауы болды. Баердің әйелдер баскетболының ережелеріндегі нұсқасы осы аймақтарды шектеулі аймақтар деп анықтады, бұл қате 1999 жылы әйелдер баскетболының ережелеріне бекітіліп, кеңінен тарады. Мартина Бергман Остерберг 1893 жылы Лондонның Хэмпстед қаласындағы Дене шынықтыру колледжіндегі студенттеріне баскетболдың бір түрін таныстырды. Ойынның ережелері колледжде бірнеше жыл бойы өзгертілді: ойын ашық ауада, шөпте ойналды; себеттер торлы сақиналармен ауыстырылды; ал 1897 және 1899 жылдары АҚШ-тағы әйелдер баскетболының ережелері енгізілді. Остербергтің жаңа спорты "нетбол" деген атқа ие болды. Нетболдың алғашқы ресми ережелері 1901 жылы Линг қауымдастығы, кейіннен Ұлыбританияның Дене шынықтыру қауымдастығы тарапынан жарияланды. Англиядан нетбол Британ империясының басқа елдеріне тарады. Әртүрлі аймақтарда ережелердің және спорттың тіпті аттарының өзі де өзгерді: "әйелдер (ашық) баскетболы" 1900 жылы Австралияға, ал 1906 жылдан бастап Жаңа Зеландияға келді, ал 1909 жылы Ямайка мектептерінде "нетбол" ойналды. Бастапқыда, әйелдердің нетбол ойнауы әлеуметтік жағынан қалыпты саналды; нетболдың шектеулі қозғалысы әйелдердің спортқа қатысуы туралы қазіргі заманғы көзқарастарға сәйкес келді және бұл спорт ерлер спортынан ерекшеленді. Нетбол танымал болған елдерде әйелдер спорты ретінде кеңінен тарады және мектеп жүйесі арқылы жылдам тарады. ХХ ғасырдың бірінші жартысында мектеп лигасы мен отандық жарыстар пайда болды, ал 1924 жылы Жаңа Зеландияда алғашқы ұлттық басқару органы құрылды. 1960 жылы Шри-Ланкада өткен кездесуде Англия, Австралия, Жаңа Зеландия, Оңтүстік Африка және Вест-Индия елдерінің өкілдері ойын ережелерін біркелкілендірді. Ойын 1970-ші жылдары Африканың басқа елдеріне тарады. Апартеид салдарынан Оңтүстік Африка 1969 жылдан 1994 жылға дейін халықаралық жарыстарға қатысудан тыйым салынды. АҚШ-та нетболдың танымалдылығы 1970-ші жылдары, әсіресе Нью-Йорк аймағында артты, ал 1992 жылы Америка Құрама Штаттары Нетбол қауымдастығы құрылды. Ойын сонымен қатар 1970 жылдары Тынық мұхиты аралдарындағы Кук аралдары, Фиджи және Самоада танымал болды. Сингапур нетболы 1962 жылы құрылды, ал Малайзия нетбол қауымдастығы 1978 жылы құрылды. Австралияда "әйелдер баскетболы" термині нетбол мен баскетболдың екеуіне де қолданылды. 1950 және 1960 жылдары екі спорттың арасындағы шатасуды болдырмау үшін ойынның австралиялық атауын "әйелдер баскетболынан" "нетболға" өзгертуге бағытталған қозғалыс пайда болды. Австралия баскетбол одағы атауды өзгертуге қатысты шығындарды төлеуге ұсыныс жасады, бірақ нетбол ұйымы бұл ұсыныстан бас тартты. Бірінші турнирден кейін ұйымдастырушылардың бірі, мисс Р. Харрис, былай деді: "Англия өткен қателерден сабақ алуы керек. Ойынның дұрыс танылуы мен мәртебесін алу үшін, ол мектеп алаңынан шығуы керек. Нетбол спорт орталығының бөлігі болуы керек, онда әлеуметтік шаралар да өткізілуі мүмкін."

Netball's early development emerged from Clara Baer's misinterpretation of the early rules of James Naismith's new sport of basketball (which he developed while studying in Massachusetts) and eventually evolved into its own sport. Basketball was invented in 1891 by Naismith in the United States. The game was initially played indoors between two teams of nine players, using an association football that was thrown into closed end peach baskets. Naismith's game spread quickly across the United States and variations of the rules soon emerged. At the same time, physical education instructor Senda Berenson developed modified rules for women in 1892. Berenson's rules eventually gave rise to women's basketball, and separate intercollegiate rules for basketball for men and women developed around the same time. Clara Baer was a sports teacher living in New Orleans when she wrote to Naismith asking for a copy of the rules for his game of basketball. Once she received them, they included a diagram of the court with lines across it which were meant to show the areas various players could best patrol. She misinterpreted the lines and believed they marked out restricted areas of play which players could not leave. Her mistake marks the beginning of netball. Baer's version for the rules of women’s basketball defined these areas as restricted zones, an error which then became ratified into the rules for women’s basketball in 1899 and proliferated. Martina Bergman Österberg introduced a version of basketball in 1893 to her female students at the Physical Training College in Hampstead, London. The rules of the game were modified at the college over several years: the game moved outdoors and was played on grass; the baskets were replaced by rings that had nets; and in 1897 and 1899, rules from women's basketball in the United States were incorporated. Österberg's new sport acquired the name "net ball". The first codified rules of netball were published in 1901 by the Ling Association, later the Physical Education Association of the United Kingdom. From England, netball spread to other countries in the British Empire. Variations of the rules and even names for the sport arose in different areas: "women's (outdoor) basketball" arrived in Australia around 1900 and in New Zealand from 1906, while "netball" was being played in Jamaican schools by 1909. From the start, it was considered socially appropriate for women to play netball; netball's restricted movement appealed to contemporary notions of women's participation in sports, and the sport was distinct from potential rival male sports. Netball became a popular women's sport in countries where it was introduced and spread rapidly through school systems. School leagues and domestic competitions emerged during the first half of the 20th century, and in 1924 the first national governing body was established in New Zealand. Representatives from England, Australia, New Zealand, South Africa, and the West Indies were part of a 1960 meeting in Sri Lanka that standardised the rules for the game. The game spread to other African countries in the 1970s. South Africa was prohibited from competing internationally from 1969 to 1994 due to apartheid. In the United States, Netball's popularity also increased during the 1970s, particularly in the New York area, and the United States of America Netball Association was created in 1992. The game also became popular in the Pacific Island nations of the Cook Islands, Fiji and Samoa during the 1970s. Netball Singapore was created in 1962, and the Malaysian Netball Association was created in 1978. In Australia, the term women's basketball was used to refer to both netball and basketball. During the 1950s and 1960s, a movement arose to change the Australian name of the game from women's basketball to netball in order to avoid confusion between the two sports. The Australian Basketball Union offered to pay the costs involved to alter the name, but the netball organisation rejected the change. Following the first tournament, one of the organisers, Miss R. Harris, declared,Blockquote|England could learn from the mistakes in the past from the empty stands at Eastbourne. To get the right publicity and the right status desired, the game must emerge from the school playground. Netball should be part of a sports centre where social events could also be held.

Жыныстық категория

Спорт қыздар мен әйелдер үшін ойлап табылған және осы топ арасында ең көп танымал болып қала береді, әйелдер нетболы элиталық және ұлттық деңгейде сыртқы қаржыландыруды алуда. Кейбір аймақтарда ерлер нетбол командалары болғанымен, ерлер және аралас командалар көбінесе өз қаражатымен қамтамасыз етіледі. Ерлер ұлттық командалары бар басқа елдер қатарында Канада, Фиджи, Ямайка, Кения, Пәкістан және Біріккен Араб Эмираттары бар.

Басқа

2004 жылы Жаңа Зеландия және Фиджи Австралияның аралас және ерлер ұлттық чемпионатына қатысу үшін командалар жіберді. 1994 жылы Нью-Йоркте өткен Гей Ойындарында Индонезиядан құрылған трансгендертерден тұратын нетбол командасы өнер көрсетті. Бұл команда Индонезияның ұлттық чемпионы атанған болатын. Сегіз команданың құрамында жергілікті ойыншылар болды, олардың жетісі өзін трансгендер деп жариялады. Ішкі нетболдың түрлі форматтары бар. "Акциялық нетбол" деп аталатын, әр командада жеті ойыншыдан тұратын форматта, көптеген стандартты ережелер сақталады, бірақ ойын үш минуттық үзіліспен он бес минуттық екі кезеңге бөлінеді. Бұл формат Австралияда, Жаңа Зеландияда, Оңтүстік Африкада және Англияда танымал. Жаңа Зеландияда спорттың алты ойыншыдан тұратын нұсқасы да бар. Әр командадағы екі орталық ойыншы ату шеңберлерін қоспағанда, алаңның кез келген бөлігінде ойнауға құқылы; ал қалған шабуылдаушы және қорғаушы ойыншылар алаңның тек бір жартысына, ату шеңберлерін қоса алғанда, шектеледі. Шабуылдаушылар мен орталық ойыншылар екі ұпайлық гол үшін ату шеңберінен тыс жерден доп лақтыра алады. Ішкі нетболда бес ойыншыдан тұратын ойын да жиі кездеседі. Ойыншылар алаңның кез келген бөлігінде еркін қозғала алады, бірақ ату шеңберлеріне белгілі бір шабуылдаушы немесе қорғаушы ойыншылар ғана кіре алады.

Тез5

Fast5 (алғашқыда Fastnet деп аталатын) – ойынды жылдамдату және теледидарға қолайлы ету үшін жасалған нетбол ережелерінің бір түрі. Әлемдік Нетбол сериясы оны спорттың мәртебесін көтеру, көрермендерді көбейту және жақсы демеушілік тарту мақсатында қолдайды. Ойын қысқа, әр кезеңі тек алты минуттық, ал кезеңдер арасындағы үзіліс екі минуттық. Жатықтырушылар ойын барысында алаңнан нұсқау бере алады және ойыншыларды шексіз ауыстыруға рұқсат етіледі. Әр команда жеке-жеке бір "қуатты ойын" кезеңін белгілей алады, онда осы команданың салған әр голы екі есе саналады және гол соққан команда орталықтан пас беруге ие болады. Fun Net бағдарламасы 8–16 аптаға созылады. Жеңімпаздар мен жеңілгендер болмайды. Қақпа жоғары, ал кіші доп қолданылады. Нетбол Австралия 8–11 жастағы балаларға арналған "Нетта" деп аталатын өзгертілген ойынды да ұйымдастырады. Қақпа биіктігі мен доп мөлшері ересектердікімен бірдей, бірақ ойыншылар ойын барысында позицияларын ауыстырады, бұл әр ойыншыға барлық позицияда ойнау мүмкіндігін береді. Нетта допты беру және ұстау дағдыларын дамыту үшін жасалған. Оның ережелері ересектер ойынындағы үш секундтың орнына, допты ұстап алу мен беру арасында алты секундқа рұқсат береді. Ойын барысында ойыншылар орын ауыстырады. Ойыншы алаңда болмағанда, ол ойынға басқаша көмектеседі деп күтіледі, мысалы, уақытты немесе есепті сақтауға көмектеседі.

Халықаралық бәсекелестік

Нетбол – Ұлттар Достастығына мүше елдерде танымал спорт түрі. IFNA толық мүшелігі бар Достастық емес ұйымдарға Швейцария, Тайвань, Таиланд, Аргентина, Бермуда, Кайман аралдары және АҚШ, сондай-ақ бұрынғы Достастық мүшелері – Зимбабве, Ирландия және Гонконг кіреді. IFNA мәліметінше, 80-нен астам елде 20 миллионнан астам адам нетбол ойнайды. Халықаралық турнирлер IFNA-ның бес аймағындағы елдер арасында жыл сайын немесе төрт жылда бір рет өткізіледі. Англияда және Австралияда мектеп лигалары мен ұлттық клубтық жарыстар ұйымдастырылған. Нетбол алғаш рет 1998 жылғы Достастық ойындарының бағдарламасына енгізілді және содан бері барлық ойындарда өткізіліп келеді; қазіргі таңдағыдай, ол ойындардың әрбір басылымында өткізілуі тиіс «негізгі» спорт түрлерінің бірі болып табылады. Африка Нетбол қауымдастықтары конфедерациясы ірі африкалық турнир ұйымдастырады, оған Ботсвана, Намибия, Замбия, Малави, Оңтүстік Африка, Кения, Лесото, Эсватини, Зимбабве және Сейшель аралдары командалары қатысады. Турнирді аймақтағы елдер кезекпен қабылдайды; жас және 21 жасқа дейінгі командалар бақталастырады. Оңтүстік Африка 2011 жылы «Нетболдың үлкен сериясы» деп аталатын жаңа ұлттық жарысты іске қосты. Бұл жарысқа Оңтүстік Африканың сегіз аймақтық командасы қатысады. Ол 17 аптаға созылады және бұрын тек екі аптаға созылған Ұлттық нетбол лигасының орнын басады. «Протеас» командасының капитаны Елсье Жорданның сөзіне қарағанда, жарыс ойыншыларға кәсіби мансапқа жол ашады деп үміттенген. Америка Нетбол қауымдастықтары федерациясы (AFNA) жыл сайын екі турнир өткізеді: Кариб Нетбол қауымдастығының (CNA) 16 жасқа дейінгі чемпионаты және AFNA аға чемпионаты. CNA чемпионатында Кариб аралдарынан келген командалар екі дивизионда бақталастырады. 2010 жылы Чемпионат дивизионында бес команда екі кезеңдік жүйе бойынша матчтар өткізсе, Даму дивизионында төрт команда бақталасты. Бұрын турнирде бір рет ғана жеңіліске ұшыраған Ямайка 2011 жылғы турнирде ойнаудан бас тартты. Азия Нетбол чемпионаты төрт жылда бір рет өткізіледі. Жетінші Азия ойындары 2009 жылы Сингапур, Таиланд, Мальдив аралдары, Тайвань, Малайзия, Шри-Ланка, Гонконг, Үндістан және Пәкістан қатысуымен өтті. Сондай-ақ, 21 жасқа дейінгі қыздар арасында Азия жастар нетбол чемпионаты да өткізіледі, оның жетіншісі 2010 жылы ұйымдастырылды. Еуропадағы негізгі нетбол жарысы – Англия, Уэльс және Шотландия командаларынан тұратын Нетбол Суперлигасы. Лига 2005 жылы құрылған. Нетбол Тынық мұхиты ойындарында да танымал, бұл Оңтүстік Тынық мұхиты аймағындағы 22 елдің қатысуымен өтетін көп түрлі спорттық жарыс. Бұл жарыс төрт жылда бір рет өткізіледі және 12 міндетті спорт түрін қамтиды, ал қалған төртеуін қабылдаушы ел таңдайды. Нетбол міндетті спорт түрлеріне жатпайды және кейде, әсіресе бұрынғы француз немесе американдық аумақтар ойындарды өткізген кезде, іріктеуден өтпейді. ANZ Championship – 2008 мен 2016 жылдар аралығында өткізілген, Жаңа Зеландия мен Австралияда теледидардан көрсетілген Транс-Тасман жарысы. Оған Австралия мен Жаңа Зеландиядан келген он команда қатысты. Ол 2008 жылдың сәуірінде Австралияның Комонвелл Банк Трофисі мен Жаңа Зеландияның Ұлттық Банк Кубогының ізінен келіп, екі елдегі нетболдың ең басты лигасы болды. Жарыс жыл сайын сәуір мен шілде айлары аралығында өткізіліп, 17 аптаға созылған 69 матчтан тұрды. ANZ Championship нетболдың екі елде де жартылай кәсіби спортқа айналуына, бұқаралық ақпарат құралдарында жариялануының және ойыншылардың жалақысының артуына ықпал етті. 2017 жылы бұл жарысқа Suncorp Super Netball (Австралия) және ANZ Premiership (Жаңа Зеландия) жаңа лигалары алмастырды.

Netball is a popular participant sport in countries of the Commonwealth of Nations. Non Commonwealth entities with full IFNA membership include Switzerland, Taiwan, Thailand, Argentina, Bermuda, the Cayman Islands and the United States, along with former Commonwealth members Zimbabwe, Ireland and Hong Kong. According to the IFNA, over 20 million people play netball in more than 80 countries. International tournaments are held among countries in each of the five IFNA regions, either annually or every four years. School leagues and national club competitions have been organised in England, Australia,

Netball was first included in the 1998 Commonwealth Games and has been included ever since; it is currently one of the "core" sports that must be contested at each edition of the Games. The Confederation of African Netball Associations organises a major African tournament, which invites teams from Botswana, Namibia, Zambia, Malawi, South Africa, Kenya, Lesotho, Eswatini, Zimbabwe and the Seychelles to take part. The tournament is hosted by a country within the region; senior and under 21 teams compete. South Africa launched a new domestic competition in 2011 called Netball Grand Series. It features eight regional teams from South Africa and is aimed at increasing the amount of playing time for players. It runs for 17 weeks and replaces the National Netball League, which was played over only two weeks. According to Proteas captain Elsje Jordaan, it was hoped that the competition would create an opportunity for players to become professional. The Americas Federation of Netball Associations (AFNA) hosts two tournaments each year: the Caribbean Netball Association (CNA) Under 16 Championship and the AFNA Senior Championship. The CNA championship involves two divisions of teams from the Caribbean islands. In 2010 five teams competed in two rounds of round robin matches in the Championship Division, while four teams competed in the Developmental Division. Jamaica, which has lost only once in the tournament, decided not to play the 2011 tournament. The Asian Netball Championship is held every four years. The seventh Asian games were held in 2009 and featured Singapore, Thailand, Maldives, Taiwan, Malaysia, Sri Lanka, Hong Kong, India and Pakistan. There is also an Asian Youth Netball Championship for girls under 21 years of age, the seventh of which was held in 2010. The major netball competition in Europe is the Netball Superleague, which features teams from England, Wales and Scotland. The league was created in 2005. Netball has been featured at the Pacific Games, a multi sport event with participation from 22 countries from around the South Pacific. The event is held every four years and has 12 required sports; the host country chooses the other four. Netball is not a required sport and has missed selection, particularly when former French or American territories host the games. The ANZ Championship was a Trans Tasman competition held between 2008 and 2016 that was broadcast on television in both New Zealand and Australia. It was contested among ten teams from Australia and New Zealand. It began in April 2008, succeeding Australia's Commonwealth Bank Trophy and New Zealand's National Bank Cup as the pre eminent netball league in those countries. The competition was held annually between April and July, consisting of 69 matches played over 17 weeks. The ANZ Championship saw netball become a semi professional sport in both countries, with increased media coverage and player salaries. The competition was replaced by new leagues in 2017, the Suncorp Super Netball (Australia) and ANZ Premiership (New Zealand).

Үлкен чемпионаттар

Нетболдан төрт ірі халықаралық жарыс бар: Нетболдан әлем кубогы, Комонвелл ойындарындағы нетбол, Нетболдан төрттік серия және Fast5 Нетболдан әлем сериясы. Нетбол сондай-ақ Оңтүстік-Шығыс Азия ойындары сияқты ірі аймақтық көптүрлі спорттық іс-шараларда ойналады. Нетболдың ең маңызды жарысы – әр төрт жылда бір рет өткізілетін Нетболдан әлем кубогы (бұрынғы атауы – Әлемдік нетбол чемпионаттары). Ол алғаш рет 1963 жылы Англияның Истборн қаласындағы Челси дене шынықтыру колледжінде, он бір елдің қатысуымен өтті. Оның басталуынан бері Австралия және Жаңа Зеландия командалары басымдық танытып, тиісінше он және төрт титул жеңіп алды. Тринидад және Тобаго – чемпиондық атақты жеңген жалғыз команда. 1979 жылы жеңілген бұл титул Жаңа Зеландия мен Австралиямен бөлісілді; барлық үш команда дөңгелек турнирдің соңында тең ұпаймен аяқтады және финал болған жоқ. Fast5 сериясы – INF әлемдік рейтингі бойынша ең жақсы алты ұлттық нетбол командасы арасындағы жарыс. Оны INF алты қатысушы елдің ұлттық басқару органдарымен, UK Sport және қабылдаушы қаланың жергілікті кеңесімен бірлесіп ұйымдастырады. Ұлттық нетбол қауымдастығы барлық командалардың әуе сапары, тұру, тамақтану және жергілікті көлік шығындарын жабады, ал тиісті нетбол басқару органдары ойыншыларға төленетін сыйлық ақшаны жабады. Бұл жарыс үш күнге созылады, ал әр команда алғашқы екі күнде дөңгелек турнир форматында бір-бірімен ойнайды. Ең көп ұпай жинаған төрт команда жартылай финалға өтеді; жеңімпаздар үлкен финалда кездеседі. Жарыста өзгертілген жылдам нетбол ережелері қолданылады және ол Twenty20 крикеті мен регби жетісімен салыстырылады. Ойынды көрермендер мен теледидар көрермендері үшін тартымды ету мақсатында қысқа матчтар мен өзгертілген ережелерді қамтитын жаңа формат әзірленді. Ол Жазғы Олимпиада ойындарында ешқашан өткізілмегенімен, саясаткерлер мен әкімшілер оны қосу үшін сәтсіз күш-жігер жұмсады. Нетбол қауымдастығы Олимпиадаға қатыспауды ойынның әлемдік дамуына кедергі келтіретін фактор деп санайды, өйткені бұл бұқаралық ақпарат құралдарының назарына және қаржыландыру көздеріне қол жеткізуді шектейді. 1995 жылы танылғаннан кейін, Халықаралық Олимпиада комитеті, ұлттық Олимпиада комитеттері, ұлттық спорт ұйымдары және мемлекеттік және федералды үкіметтер сияқты кейбір қаржыландыру көздері қол жетімді болды.

There are four major international netball competitions; the Netball World Cup, Netball at the Commonwealth Games, Netball Quad Series and Fast5 Netball World Series. Netball is also played at large regional multi sport events such as the Southeast Asian Games. Netball's important competition is the Netball World Cup (previously known as the World Netball Championships), held every four years. It was first held in 1963 at the Chelsea College of Physical Education at Eastbourne, England, with eleven nations competing. Since its inception the competition has been dominated primarily by the Australian and New Zealand teams, which hold ten and four titles, respectively. Trinidad and Tobago is the only other team to win a championship title. That title, won in 1979, was shared with New Zealand and Australia; all three teams finished with equal points at the end of the round robin, and there were no finals. The Fast5 Series is a competition among the top six national netball teams, as ranked by the INF World Rankings. It is organised by the INF in conjunction with the national governing bodies of the six competing nations, UK Sport, and the host city's local council. The All England Netball Association covers air travel, accommodation, food and local travel expenses for all teams, while the respective netball governing bodies cover player allowances. It is held over three days, with each team playing each other once during the first two days in a round robin format. The four highest scoring teams advance to the semi finals; the winners face each other in the Grand Final. The competition features modified fastnet rules and has been likened to Twenty20 cricket and rugby sevens. A new format featuring shorter matches with modified rules was designed to make the game more appealing to spectators and television audiences. Although it has never been played at the Summer Olympics, politicians and administrators have been campaigning unsuccessfully to have it included. Its absence from the Olympics has been seen by the netball community as a hindrance in the global growth of the game by limiting access to media attention and funding sources. Some funding sources became available with recognition in 1995, including the International Olympic Committee, national Olympic committees, national sport organisations, and state and federal governments.