Жапырақ майы (Rhapidophyllum hystrix) – суыққа төзімді пальма түрі. Шығыс Солтүстік Америкада өседі, қалың шоғырлы, тікенекті сабақтары бар. Бауға өсімдік ретінде танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пальмалар туысы
Genus of palms
Түрлер қорабы
| атауы = Ине пальмасы
| суреті = Rhapidophyllum Strongbad1982.jpg
| сурет сипаттамасы = Мэриленд штатының арт жағына отырғызылған мысал
| статусы = G4
| статус жүйесі = TNC
| статус дереккөзі =
| ата-аналар көрсетілуі = 3
| туысы = Rhapidophyllum
| ата-ана авторитеті = H. Wendl. & Drude
| түрі = hystrix
| авторитеті = (Pursh) H. Wendl. & Drude
| синонимдер дереккөзі = Бұл әлемдегі ең суыққа төзімді пальмалардың бірі, және оны жылы белдеулі климатты бірнеше аймақтарда өсіруге болады.
Speciesbox
| name = Needle palm
| image = Rhapidophyllum Strongbad1982. jpg
| image caption = Specimen planted in a Maryland back yard
| status = G4
| status system = TNC
| status ref =
| display parents = 3
| genus = Rhapidophyllum
| parent authority = H. Wendl. & Drude
| species = hystrix
| authority = (Pursh) H. Wendl. & Drude
| synonyms ref = It is one of the most cold hardy palms in the world, and can be found growing in several areas with warm temperate climates.
Сипаттама
Иіндік пальма бір түбірден өсетін бірнеше сабақтары бар бұта тәрізді жиналған түрін қабылдайды, сабақтары өте баяу және тығыз өсіп, ақырында биік, тығыз түбір бөлігін құрайды, жапырақтары арасында көптеген өткір ине сияқты тікендер пайда болады; олар ұзын және сабақтың өсу нүктесін малдың жеуінен қорғайды. Бүкіл өсімдік тік орталық жапырақтарының ұшына дейін жетеді. Бұл желдейтін пальма (Arecaceae, Coryphoideae кішітұқымдасы), жапырақтары ұзын сабақпен аяқталады, одан 8–16 жапырақшадан тұратын дөңгелек желдейтін бөлік пайда болады; әрбір жапырақ ұзындығына жетеді, ал жапырақшалардың ұзындығы шамамен болады. Гүлдері сабақтың жоғарғы жағында тығыз, қысқа топтамалармен орналасқан; көбінесе екі үйлі болады, яғни еркек және әйел гүлдері бөлек өсімдіктерде өседі. Жемісі қоңыр түсті, шамамен ұзындығында болады.
The needle palm assumes a shrublike clumping form with several stems growing from a single base, the stems growing very slowly and tightly together, eventually forming a dense base tall, with numerous sharp needle like spines produced between the leaves; these are long and protect the stem growing point from browsing animals. The whole plant can reach tall to the top of the erect central leaves. It is a fan palm (Arecaceae, subfamily Coryphoideae), with the leaves with a long petiole terminating in a rounded fan of 8–16 leaflets; each leaf is up to long, with the leaflets up to long. The flowers are borne in dense, short clusters at the top of the stems; it is usually dioecious with male and female flowers on separate plants. The fruit is a brown drupe about long.
Таксономия
Бұл Rhapidophyllum туысының жалғыз өкілі. Rhapidophyllum ғылыми атауы "ине жапырақты" білдіреді, ал hystrix – кірпікқұйрықтардың ғылыми атауынан алынған. Ағылшынша атауы да сабақ тамырында пайда болатын ине тәрізді тікендерге сілтеме жасайды; осы себептен оны кейде "кірпікқұйрық пальмасы" деп те атайды.
It is the sole member of the genus Rhapidophyllum. The scientific name Rhapidophyllum means "needle leaf", while hystrix is from the scientific name of a genus of porcupines. The English name likewise refers to the needle like spines produced at the petiole bases; for similar reasons, it is also occasionally called "porcupine palm".
Өсіру және пайдалану
Иық пальмасы шалқыма климатта пальмаға құмарлардың арасында кең танымал, себебі ол шамалы суыққа төзімді. Кейбір мәліметтерде, ауыр зақыммен, бірақ пальманың қалпына келуімен бірге, төмен температурада да тірі қалуы мүмкін екені айтылады. Нақтырақ бағалаулар жапырақтарына зиян келгеншегі температураға жақын. Суық жазды климатта, мысалы Тынық мұхитының солтүстік-батысы мен Солтүстік-Батыс Еуропасында, иық пальмасының қысқы зақымдардан қалпына келуі әлдеқайда қиын. АҚШ-та иық пальмаларын Шығыс жағалауында Коннектикутқа дейін, ал Батыс жағалауында Вашингтон штатының Сиэтл қаласына дейін сенімді түрде өсіруге болады. Ірі, жақсы қалыптасқан үлгілер 1960 жылдан бері Теннесси, Оңтүстік Огайо аймағы және Вашингтон қаласындағы АҚШ Ұлттық Арборетумында, сондай-ақ жақында Нью-Йорк қаласының жағалау аймағындағы Бруклин ботаникалық бағында өсіп келеді. Ол Мэриленд штатының Чесапик шығанағы аймағындағы ең танымал ландшафттық пальмалардың біріне айналуда. Иық пальмасының гүлдеуі үшін ыстық жаз қажет, ал жоғарыда аталған салқын жазды климатта жақсы өспейді. Иық пальмасы коммерциялық тұрғыдан пайдаланылып, сол себепті қорғауға алынған. Осы пальманы сатып алғанда, тек сенімді сатушылардан алуға кеңес беріледі, себебі кейбір адал емес сатушылар оларды жабайы табиғаттан тікелей жинап алады.
The needle palm is very popular among palm enthusiasts in temperate climates for its ability to tolerate modest cold. Some reports have claimed survival of temperatures as low as with heavy damage, but with the palm recovering. More realistic estimates are closer to with foliar damage. Recovery of winter damage of needle palms is much more precarious in climates with cool summers like the Pacific Northwest and northwestern Europe. In the United States, needle palms are reliably cultivated north along the East Coast to Connecticut, and along the West Coast of the US as far north as Seattle, Washington. Large, well established specimens have been growing in Tennessee, the southern Ohio Valley, and Washington, DC at the United States National Arboretum since the 1960s, and more recently in the coastal New York City area at the Brooklyn Botanic Gardens. It is becoming one of the most popular landscaping palms in the Chesapeake Bay area of Maryland. Needle palms need hot summers to thrive and the species does not grow well in the cool summer climates mentioned above. The needle palm is considered to be commercially exploited and therefore threatened. When purchasing this palm, it is wise to purchase it only from a reputable dealer, as some unscrupulous dealers harvest them directly from the wild.