Кіріспе

1938 жылғы Жаңа Зеландиядағы жалпы сайлау – Жаңа Зеландия Парламентінің 26-шы шақырылымын анықтау мақсатымен бүкіл ел көлемінде өткізілген дауыс беру болды. Оның нәтижесінде үкіметтегі Лейбористік партия үлкен артықшылықпен қайта сайланды, дауыс берушілердің шамамен 56% дауысын алып, бірақ бірде-бір орын қосылмады. Біріккен реформа коалициясын ығыстырған, жаңа құрылған Ұлттық партия да өз ықпалын арттырды. Бұл, 1870 жылдан бері еуропалық сайлаушыларға қолжетімді болған құпия дауыс беру құқығын маорилерге берген алғашқы сайлау болды.

Өмірбаян

1935 жылғы сайлауда Лейбористік партия елу үш орын жеңіп, күшті жеңіске жетті. Сайлаудан кейін көп ұзамай екі Ратанамен байланысты депутат та Лейбористік партияға қосылды, соның арқасында Лейбористік партияның жалпы саны елу бесеге жетті. Үкімет, Біріккен партия мен Реформа партиясының коалициясы, бар болғаны он тоғыз орын жеңіп алды. Жеңіліске ұшырағаннан кейін көп ұзамай Біріккен партия мен Реформа партиясы "социалистік" Лейбористік партияға жалғыз балама ретінде өзін ұсынған Ұлттық партияға бірігуге келісті. Алайда, Лейбористік партия халық арасында үлкен қолдауға ие болды, ал премьер-министр Майкл Джозеф Савидж әл-ауқатты жақсарту бойынша реформалары үшін кеңінен мақталып жүрді. Ұлттық партияның жетекшілері, керісінше, жұртшылықтың көз алдында Ұлы депрессиямен байланысты болды және қолдау табу үшін күресті.

Сайлау

1938 жылғы негізгі сайлау 15 қазанға, сенбі күніне белгіленді. Маори округтеріндегі төрт сайлау өткен күні өтті. 995 173 адам дауыс беруге тіркелді, сайлауға қатысу 92,9% құрады. Бұл көрсеткіш сол кездегі ең жоғары деңгей болды, бірақ кейіннен Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі екі сайлауда және 1984 жылғы сайлауда одан асып түсті. Дауысқа түсірілетін орын саны 80 болды, бұл сан 1902 жылдан бері өзгерген жоқ.

Нәтижелер

1938 жылғы сайлауда биліктегі Лейбористік партия 53 орынды жеңіп алды. Бұл көрсеткіш сайлауға дейін болған көрсеткіштен екі орынға кем. Лейбористік партия Бай-оф-Айлендс, Мотуэка (бұрын Кит Холиоакқа тиесілі болған), Нью-Плимут, Веллингтон қаласының шет жақтары және Солтүстік Маори округтерінде жеңіске жетті, бірақ Тауранга, Манавату, Рангитикей, Вайкато, Орталық Кентербери және Вайпава округтерін жоғалтты. Ұлттық партия 25 орынды жеңіп алды, бұл Біріккен-Реформалық коалиция бұрын жеңгеннен алты орынға көп. Лейбористік партия мен Ұлттық партия халықтың дауысының үлесін арттырды, Лейбористік партия 55,8% (бұрынғы 46,1%) және Ұлттық партия 40,3% (бұрынғы 32,9%) дауыс жинады. Бұл өсім 1936 жылы Ұлттық партияға қосылған Демократиялық партияның және аграрлық-монетарлық реформашыл Отандық партияның дауыстарының толығымен құлдырауының есебінен болды. Отандық партия өзінің екі орынын жоғалтты, себебі 1935 жылғыдан айырмашылығы, Лейбористік партия Отандық партияның екі мүшесінің округтерінде өкілдерін тікелей ұсынды. Сондықтан Гарольд Рашворт Бай-оф-Айлендс округінен кандидат болмады, ал Артур Секстон Франклин округінде үшінші орынға ие болды. Тәуелсіз кандидаттар да үлкен шығынға ұшырады, тек Гарри Атмор мен Чарльз Уилкинсон сайланды. 1935 жылғыдай, тәуелсіз кандидаттарға ірі партиялардың бірі тактикалық қолдау көрсетті, олар оларға қарсы кандидаттарды тікелей ұсынбады, және олар көбінесе сол партиямен бірге дауыс берді; Уилкинсон мен Райт Ұлттық партияны, ал Атмор Лейбористік партияны қолдады. Бірақ Роберт Райт Веллингтон-Уэсттің жаңа сайлау округінде Ұлттық партия оған қарсы кандидат тікелей ұсынбаса да, Лейбористік партиядан жеңіліске ұшырады. Сайлау тізіміндегі ерлер мен әйелдердің дауыс беруінің салмағын талдау көрсетті, 1938 жылғы сайлауда еуропалық тізімдегілердің 92,85% дауыс берген, оның ішінде ерлердің 93,43% және әйелдердің 92,27% дауыс берген. Бұл көрсеткіш 90,75% (ерлер 92,02%, әйелдер 89,46%) құрады. Маори округтерінде сайлау тізімі болмағандықтан, оларды есепке алу мүмкін болмады. Бұл маори халқына құпия дауыс беру құқығы берілген алғашқы сайлау болды. Ақ түсті сайлаушылар үшін құпия дауыс беру 1870 жылдан бері қолданылып келсе, 1937 жылғы Сайлау туралы заң қабылданғанға дейін маори сайлаушылары үшін бұл құқық берілмеген еді. 1938 жылғы сайлауда маори округтерінде берілген дауыс саны 1935 жылғы сайлауға қарағанда 18,3%-ға өсті. Маорилер үшін құпия дауыс беруге қарсылар маорилердің сауатсыздықтан зардап шегетінін мәлімдеді, бірақ дауыс беру бюллетеньдерінің тек 2,28% ғана жарамсыз деп танылды. Парламент мүшесі Эруэра Тирикатене маорилер үшін құпия дауыс беруді Вайтанги шартында уәде етілген құқықтардың бірі деп бағалады.