Кіріспе
Лилияның түрлері – Лилиум bulbiferum, жалпы атаулары сары лилия, от лилиясы, Джиммидің қарғысы, жолбарыс лилиясы және Әулие Жохан лилиясы – Лилия тұқымдасына жататын, жер астындағы түйірлері бар, көп жылдық еуропалық лилия. Оның екі түрі бар: L. b. var. croceum (Chaix) Baker – таралу аймағының батыс бөлігінде және L. b. var. bulbiferum – шығыс бөлігінде. Тек соңғысы ғана жоғарғы жапырақтарының қойнауларында әуедегі қосалқы түйірлерді (бульбаларды) тұрақты түрде түзеді. Бұл түйірлер жерге түсіп, екі-үш жылдан кейін піседі. Сабақтан қолмен жұлып алынса, оларды өсімдікті көбейту үшін оңай қолдануға болады. Бұрын var. chaixii (Elwes) Stoker деп сипатталған Теңіз Альпындағы кішкентай өсімдіктер және бұрын var. giganteum N. Terracc. деп сипатталған Неаполь аймағындағы ірі өсімдіктер қазір var. croceum-ның жергілікті түрлері саналады.
Lilium bulbiferum, common names orange lily, fire lily, Jimmy's Bane, tiger lily and St. John's Lily, is a herbaceous European lily with underground bulbs, belonging to the Liliaceae. There are two varieties, L. b. var. croceum (Chaix) Baker in the western part of the range, and L. b. var. bulbiferum in its eastern part. Only the last one always produces secondary aerial bulbs (bulbils) in the axils of the upper leaves. These bulbils fall to the ground and mature after two to three years. When manually separated from the stem they can easily be used for propagating the plant. The dwarf plants from the Maritime Alps, formerly described as var. chaixii (Elwes) Stoker, and the large plants from the region of Naples, formerly described as var. giganteum N. Terracc., are now considered as local variants of var. croceum.
Таралуы және мекендейтін ортасы
L. bulbiferum Испаниядан Финляндияға және Украинаға дейін Еуропаның көп бөлігінде кеңінен таралған. Ол тау шалғындары мен төбелердің беткейлерінде өседі. Олар жылы, күнге толы жерлердегі карбонатты топырақтарды жақсы көреді, бірақ сәл қышқыл топырақтарда да өсе алады. Оларды теңіз деңгейінен жоғары биіктікте табуға болады.
Мәдениетте
Қызғылт сары лилия Солтүстік Ирландиядағы Қызғылт сары орденнің символы ретінде бұрыннан танылып келген.
Мысықтар
Мысықтар лилияның уыттылығына өте сезімтал, және оны жұту көбінесе өлімге алып келеді. Мысықтар барып-келетін үйлер мен бақтарда бұл өсімдікті ұстамауға, немесе құрғатылған гүлдерді мысық оларға тиіп, тозаңданып, одан кейін күтім жасағанда оны жұтып қоятын жерге қоймауға кеңес беріледі. Күдікті жағдайларда дереу ветеринарлық көмек көрсету қажет.