Кіріспе

Британ армиясының генералы және Виктория Кресінің иегері генерал-майор сэр Кристофер Чарльз Тиздейл (1 маусым 1833 – 1 желтоқсан 1893) – Оңтүстік Африка туған алғашқы Виктория Кресінің иегері, британ және Достастық әскерлеріне жаудың қарсы тұрғандағы батылдығы үшін берілетін ең жоғары және ең беделді награда.

Ерте өмір

Кристофер Чарльз Тиздейл Жақсы Үміт Мысығындағы Грэхамстаун қаласында, сол жерде орналасқан Корольдік артиллерияның генерал-лейтенанты Генри Джордж Тиздейл отбасында дүниеге келді. Ол 1848 жылғы 29 сәуірде Корольдік артиллерияға кадет ретінде қабылданды. Оның алғашқы орны Корфу болды, және ол 1853 жылғы 22 наурызда екінші лейтенант дәрежесіне көтерілді, ал 1853 жылғы сәуірде Корфудан кетіп қалды.

Қырым

Тиздейл 22 жаста болған, және Қырым соғысы кезінде Британ армиясының Корольдік артиллерия полкінің лейтенанты болғанда, оған осы ерлігі үшін VC ордені берілді. 1855 жылдың 29 қыркүйегінде Түркияның Карс қаласында лейтенант Тиздейл бекіністің ең алдыңғы бөлігін қорғауға қатысқан күштерге басшылық етуге ерікті болды. Ол жаудың арасына кіріп, гарнизонды осынша күшті шабуылға шақырды ki, орыстар қуып шығарылды. Шайқастың ең қайнаған кезінде ол түрік артиллерияшыларын жаудың атысынан ығыстырылған орындарына қайта оралуға көндірді, ал соңғы жеңісті шабуылдан кейін көптеген жаралы жауларды түріктердің ашуынан құтқарды – бұл әрекетті орыс штабы алғыспен мойындады. Тиздейл Карс шайқасында жараланып, тұтқынға алынды және 1856 жылға дейін Ресейде ұсталды. Сол жылы ол «Құрмет легионы» орденімен және Құрметті КБ орденімен марапатталды. Талантты суретші, ол Карс шайқасы туралы кітаптағы иллюстрацияларға жауапты болды, бұл кітапты Карс қаласындағы полктің дәрігері, доктор Хамфри Сэндвит жазған. Бұл иллюстрациялар Тиздейл тұтқында болған кезде жасалған болуы мүмкін. 1857 жылдың 21 қарашасында Виндзор сарайының алаңында патшайым Виктория Джеймс Крейг, Джордж Саймонс және Джозеф Малоунмен бірге оған VC орденін табыс етті.

Кейінгі өмірі

1858 жылы 9 қарашада Уэльс принсінің рәсімдер шебері және қосымша жаранушысы (Extra Equerry) қызметіне тағайындалды, ол өмірінің соңына дейін осы лауазымдарды атқарды, сондай-ақ 1877 жылы 1 қазанда Виктория патшайымының көмекшісі болды. 1887 жылы наурыз айында генерал-майор дәрежесіне көтеріліп, 8 шілдеде Патшайымның мерейтойына орай, Святого Михаила и Святого Георгия орденінің кавалер-командоры (KCMG) атағымен марапатталды. Ол 1892 жылы 22 наурызда зейнетке шығып, Сассекс графтығының Оңтүстік Берстед қаласындағы отбасылық мазарында жерленді. Оның Виктория кресі (VC) Императорлық соғыс мұражайындағы Лорд Эшкрофттың Виктория кресі жинағының құрамында сақталады.