Ағаш жылқы: Екінші дүниежүзілік соғыстағы қашқындардың тарихы
The Wooden Horse
«Ағаш жылқы» (1950) фильмі – екінші дүниежүзілік соғыс тұсындағы тұтқындардың Stalag Luft III лагерінен қашу әрекеті. Джек Ли режиссерлік жұмысын жасаған, нақты оқиғаға негізделген.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1950 жылы түсірілген Джек Лидің фильмі, 1950 жылғы фильм.
1950 film by Jack Lee
the 1950 film
"Ағаш жылқы" – 1950 жылы түсірілген, Джек Лидің режиссерлік жұмысы, Лео Генн, Дэвид Томлинсон және Энтони Стил бас рөлдерде ойнаған британдық Екінші дүниежүзілік соғыс фильмі. Фильм Эрик Уильямстың осы аттас кітабы негізінде жазылған, ал сценарийін де ол жазған. Фильмде неміс тұтқындарының Сталаг-Люфт III лагерінен қашуға жасаған нақты әрекеттері көрсетілген. Фильм атауындағы "ағаш жылқы" – тұтқындардың қашу жолын жасыру үшін пайдаланған жаттығу құралы, сонымен қатар ішінде адамдарды жасырған Троялық жылқыға салмақ береді. "Ағаш жылқы" төмен бюджетпен, көптеген жаңа актерлердің қатысуымен тартылған.
The Wooden Horse is a 1950 British World War II war film directed by Jack Lee and starring Leo Genn, David Tomlinson and Anthony Steel. It is based on the book of the same name by Eric Williams, who also wrote the screenplay. The film depicts the true events of an escape attempt made by POWs in the German prison camp Stalag Luft III. The wooden horse in the title of the film is a piece of exercise equipment the prisoners use to conceal their escape attempt as well as a reference to the Trojan Horse which was also used to conceal men within. The Wooden Horse was shot in a low key style, with a limited budget and a cast including many amateur actors.
Сюжет
Шынайы оқиғаның біршама көркемделінген нұсқасы Сталаг Люфт III-де орын алады – «Ұлы қашу» фильмінде бейнеленген нақты оқиғалардың болған лагері, бірақ басқа бөлімшеде. Оқиғаға Уильямс, Майкл Коднер және Оливер Филпот, барлығы лагерь тұтқындары қатысады. Кітапта және фильмде қашқындардың есімдері «ұшқыш лейтенант Питер Ховард», «капитан Джон Клинтон» және «Филип Роу» деп өзгертіледі. Тұтқындар қашуға арналған туннель қазу мәселесімен бетпе-бет келеді, бірақ тұру орындары, туннель кіреберісі жасырылуы мүмкін, периметрлік қоршаудан біршама қашықтықта орналасқан. Олар туннельді қазудың тапқыр жолын ойлап табады, кіреберісі периметрлік қоршауға жақын ашық жердің ортасында болады. Кіреберістің үстін жабу үшін үңгір ат пайдаланады (көбінесе Канадалық Қызыл Кресттен келген картоннан жасалған). Олар бірге тұтқындардан команда құрып, жылқыны күн сайын сол жерге шығарады, ішінде жасырынып отырған адам болады. Тұтқындар үңгір атты пайдаланып гимнастикалық жаттығулар жасайды, ал жасырынып отырған адам оның астында қазады. Жаттығу соңында қазушы, тесікке кіреберіске сәйкес кесілген ағаш тақтайларды орналастырып, кеңістікті мақсатқа арналған құм қаптарымен және құммен толтырады – жер бетінен алынған ылғалды құм қара болып, туннель қазу ісін жасыруға мүмкіндік бермейді. Туннель ұзарған сайын, екі адам жылқының ішінде жасырылады, ал үлкен топ жаттығуларын жалғастырады, екеуі де туннельді қазуды жалғастырады. Күннің соңында олар туннель кіреберісін қайтадан жасырып, жылқының ішінде үйлеріне қайтарады. Олар туннельден шығатын топырақты қалай жоюдың да жолын табады. Олар үшінші адам, Филді, қашуға қосылатыны туралы уәде беріп, көмекке шақырады. Соңғы қашқанда Клинтон аппелде (тексеру) туннельге жасырынады, ал үш адам жылқымен шығарылады: үшіншісі туннель тұзағын ауыстырады. Ховард пен Клинтон Балтық порты Любекке пойызбен барады (іс жүзінде, олар Франкфурт-на-Одер арқылы Штеттинге дейін саяхаттады). Фил жеке саяхаттауды жөн көріп, норвегиялық маргарин сатушы болып көрінеді және Данциг (қазіргі Гданьск) арқылы пойызбен саяхаттайды. Ол бейтарап аймаққа бірінші болып жетті. Портта Ховард пен Клинтон жасырынып отырған адамдарды таңқалдырған неміс сақшысын өлтіруге мәжбүр болады, содан кейін француз жұмысшыларымен байланысады, олар арқылы «Сигмундпен» танысады, ол даниялық қарсылық қозғалысының мүшесі, олардың Дания кемесіне жасырын түрде өтуіне көмектеседі. Содан кейін олар балық аулау қайығына отырып, бейтарап Швецияға жөнелмей тұрып, Копенгагенге жетеді. Сол жерде олар ертерек келген Филмен қосылады. Уильямстың кітабынан кейбір мәліметтер фильмде қолданылмады, мысалы, қашқан әскери тұтқындар Германиядағы бейтарап бордельдерге бару мүмкіндігін талқылады, бірақ бұл идея олардың бұл тұзақ болуы мүмкін деген қорқыныстан бас тартты.
The somewhat fictionalised version of the true story is set in Stalag Luft III — the same POW camp where the real events depicted in the film The Great Escape took place, albeit from a different compound – and involved Williams, Michael Codner and Oliver Philpot, all inmates of the camp. In the book and film, the escapees are renamed "Flight Lieutenant Peter Howard", "Captain John Clinton" and "Philip Rowe". The prisoners are faced with the problem of digging an escape tunnel despite the accommodation huts, within which the tunnel entrance might be concealed, being a considerable distance from the perimeter fence. They come up with an ingenious way of digging the tunnel with its entrance located in the middle of an open area relatively near the perimeter fence and using a vaulting horse (constructed largely from plywood from Canadian Red Cross parcels), to cover the entrance. Recruiting fellow prisoners to form a team of vaulters, each day they carry the horse out to the same spot, with a man hidden inside. The prisoners begin gymnastic exercises using the vaulting horse, while the concealed man digs down below it. At the end of the session, the digger places wooden boards, cut to fit the aperture, in the hole, and fills the space with sandbags and dry sand kept for the purpose – wet sand taken from below the surface would be darker and hence give away the tunneling activity. As the tunnel lengthens, two men are eventually hidden inside the horse while a larger group of men exercise, the two men continue to dig the tunnel. At the end of the day, they conceal the tunnel entrance once more and hide inside the horse while it is carried back to their hut. They also devise a method of disposing of the earth coming out of the tunnel. They recruit a third man, Phil, to assist them, with the promise that he will join the escape. At the final break out, Clinton hides in the tunnel during an Appell (roll call), before three men are carried out in the horse: the third to replace the tunnel trap. Howard and Clinton travel by train to the Baltic port of Lübeck; (in fact, they travelled via Frankfurt an der Oder to Stettin). Phil elects to travel alone, posing as a Norwegian margarine salesman and travelling by train via Danzig (now Gdańsk). He was the first to get to neutral territory. On the docks Howard and Clinton are forced to kill a German sentry who surprised the hiding men; and they contact French workers, through whom they meet "Sigmund", a Danish resistance worker who smuggles them onto a Danish ship. They then have to transfer to a fishing boat and arrive in Copenhagen, before being shipped to neutral Sweden. There they are reunited with Phil, who arrived earlier. Some details from Williams' book were not used in the film, e. g. the escaped POWs discussing the possibility of visiting potentially neutral brothels in Germany, an idea that was abandoned because of the fear that it might be a trap.
Өндіріс
Фильм 1949 жылы жарық көрген Эрик Уильямстың кітабына негізделген. Кітап 1980 жылы қайта басылды. Иан Далримпл мен Джек Ли кітапты оқып, фильмге құқық сатып алды. Олар Джон Миллстің де фильмді түсіргісі келгенін естігенімен, одан қымбат баға ұсынды. "Джон да бұл фильмде өте жақсы ойнар еді", - деді Джек Ли, "әдетте актерлік шеберлігімен ерекше көзге шықпаған Лео Генненнен де жақсырақ болар еді". Ли түсіру кезінде: "Біз ештеңе ойлап табуға тырыспаймыз, мұның қажеті жоқ. Кітаптың өзі киносценарий ретінде жарылғыш заттай". Фильмде қашқандар шын мәнінде болған оқиғадағы Штеттинге емес, Любекке барады. Бұл өндірушілердің Ресей оккупациялаған аймақпен мәміле жасағысы келмеуіне байланысты болды. Кем дегенде екі болашақ режиссер – Брайан Форбс пен Дэвид Грин актерлердің қатарында болды. Фильм Энтони Стил үшін маңызды рөл болды. "Тони Стилмен жұмыс істеу оңай болды – ол денелі, жас жігіт, белгілі бір рөлдерді орындай алатын", - деді Ли. Filmink журналының мәліметінше, "оның үштік арасындағы "сүйкімдісі" болуы анық, ол фильмнің көп бөлігін қысқа шалбармен, көкірегі ашық жүріп өткізеді". Комедия актері Питер Баттерворт бұрын осы лагерьдегі тұтқындардың бірі болған және рөлге үміткер болған, бірақ продюсерлер оның жеткілікті сенімді көрінбейтінін айтты. Продюсер Иан Далримпл бұл фильмін Александр Корданың "Британ арыстаны" студиясы үшін жасады, бұрын ұзақ жылдар бойы Ранк Ұйымымен жұмыс істегеннен кейін. Дж. Артур Ранктің өмірбаяуын жазған автордың сөзіне қарағанда, фильм "Корданың режиссерлерге Ранктің бере алмайтын көмегін көрсетудің қызықты мысалы болды; Иан Далримпл оған дайын түсірілімді көрсетіп, кеңес сұрады, олар фильмге көбірек жылу сыйлайтын қайта түсіру туралы идея жасады".
The film was based on a book by Eric Williams which was published in 1949. The book was re issued in 1980. Ian Dalrymple and Jack Lee read the book and bought the film rights. They out bid John Mills who also wanted to make it. "I expect John would have been very good in it also," said Jack Lee "probably better than Leo Genn, who was very stolid as an actor." "We are not inventing anything," Lee said during filming. "It isn't necessary. The whole book is dynamite as a film script." In the film the escapees go to Lübeck, not Stettin, which is what happened in real life. This was because the producers did not want to have to deal with the Russian Occupied Zone. At least two future film directors, Bryan Forbes and David Greene, were in the supporting cast. The film was a breakthrough role for Anthony Steel. "Tony Steel was fine to work with – just a physical type, a young chap who could do certain things," said Lee. According to Filmink "he is clearly meant to be "the cute one" of the trio, spending a considerable amount of the film’s running time walking around in shorts bare chested." Comedian Peter Butterworth had actually been one of the POWs at the camp, and auditioned for a part in the film, but the producers said he didn't look convincing enough. Producer Ian Dalrymple made the movie for Alexander Korda's British Lion after a long association with the Rank Organisation. According to J. Arthur Rank's biographer, the movie "provided a particularly interesting example of the way Korda could help his directors in a way that Rank was not capable of doing; Ian Dalrymple showed him a rough cut and asked his advice, and they worked out an idea for re takes which gave the film considerably more warmth."
Сыни
Variety журналы "Бұл суреттегі деректілік адалдықтың мақтауға лайық деңгейіне қол жеткізілді. Онда үш әскери тұтқынның неміс лагерінен қашу оқиғасы көрсетілген. Ұзақ және қиын дайындық кезеңінің бұлжымас шындығы бейнеленген. Бұл, әрине, фильмнің қарқынды болуына кедерес келтіреді, бірақ бұл отандық прокатта көрермендерді тартуына кедерес келтірмейді, алайда АҚШ-қа жеткенде оның танымалдығы шектелуі мүмкін".
Variety said "a commendable degree, of documentary fidelity has been established in this picturization. of the escape of three prisoners of war from a German camp* The long and torturous period of preparation is faithfully recaptured. Inevitably, treatment rules out a fast moving production, and although this won’t harm it as a boxoffice attraction at home, it may have a limiting appeal when it eventually reaches the US."
Кассалық жинақ
Фильм 1950 жылы британдық кассада үшінші ең танымал фильм болды. Kinematograph Weekly журналының мәліметінше, 1950 жылы Ұлыбританиядағы кассадағы "ең үлкен табысқа ие болғандар" – "Көк шам", "Өміріңдегі ең бақытты күндер", "Энни, сені іздеймін", "Ағаш жылқы", "Қазына аралы" және "Одетте" болды, ал "екінші орында" – "Сахналық қорқыныш", "Ақ қызу", "Олар бөлінбеді", "Трио", "Таңғы атқандағы сапар", "Айға бағыт", "Иво Джиманың құмдары", "Кішкентай әйелдер", "Форсайттер сагасы", "Келіншіктің әкесі", "Нептунның қызы", "Би кезеңдері", "Қызыл шам", "Шервуд орманының қарақшылары", "Сәнді шалбар", "Мыс каньон", "Мемлекеттік құпия", "Махаббатқа шипа", "Ақымақ жүрегім", "Стромболи", "Он екіге арзан", "Пинки", "Үш үйге оралды", "Бұзған жебе" және "Қара гүл" кірді. Бұл тұтқындар туралы бірқатар әңгімелерге жол ашты, оның ішінде "Альберт Р.Н." (1953), "Колдиц тарихы" (1955), "Қашып кеткен" (1957), "Қанды аралдағы лагерь" (1958) және "Ішкі қауіп" (1959).
The film was the third most popular film at the British box office in 1950. According to Kinematograph Weekly the 'biggest winners' at the box office in 1950 Britain were The Blue Lamp, The Happiest Days of Your Life, Annie Get Your Gun, The Wooden Horse, Treasure Island and Odette, with "runners up" being Stage Fright, White Heat, They Were Not Divided, Trio, Morning Departure, Destination Moon, Sands of Iwo Jima, Little Women, The Forsythe Saga, Father of the Bride, Neptune's Daughter, The Dancing Years, The Red Light, Rogues of Sherwood Forest, Fancy Pants, Copper Canyon, State Secret, The Cure for Love, My Foolish Heart, Stromboli, Cheaper by the Dozen, Pinky, Three Came Home, Broken Arrow and Black Rose. It led to a series of stories about POWs, including Albert R. N. (1953), The Colditz Story (1955), The One That Got Away (1957), The Camp on Blood Island (1958) and Danger Within (1959).
Шындық
Бұрын "Wooden Horse" жоспарының өзі Уильямс пен Майкл Коднердің тең дәрежеде ойластырған және толыққанды жасаған деп есептелген. Оливер Филпоттың кейінірек жариялаған "Жоғалған саяхат" кітабында автор бастапқыда бұл жоспарды "абсурдты" деп ойлағанын, оның авторына "Оған екі күн беремін!" дегенін айтқан. Дегенмен, Филпот құмды таратуға, содан кейін қазу жұмысына көмектесті – сол кезде ол қашуға қатысуға шақырылды. Алайда, флот лейтенанты Доминик Брюс ("Орташа бойлы адам") және эскадрилья басшысы Питер Тунсталл ағаш аттан қашу әдісін алғаш рет ұсынған адамдар деп саналады. Брюс, Юстас Ньюборн және Питер Тунсталл бірге қазір "Швейцарияның Қызыл Крест комиссиясы" деп белгілі болған қашу жоспарын жасады. Тунсталл 1941 жылы, ол және Брюс әйгілі "Швейцарияның Қызыл Крест комиссиясымен" қашуды жоспарлағанға дейін, спорт залының ішінде ағаш ат туннелімен қашу жолын қазып жатқандарын, ағаш аттың спорт залын ордан бөлетін қабырғадан шамамен бір жарым метрдей қашықтықта орналасқандығын жазды. Қазба өте баяу болды, ол топырақ, кірпіш және тас бұйымдарын алып тастауды қажет етті, ал күзетшілердің назарын аудару үшін басқа тұтқындар көмектесті. Кейін оларға Дуглас "Сэмми" Хоар және егер олар жасырын қашса, екінші рет мүмкіндік алатыны туралы уәде берген топ қосылды. Бұл топтың басқа мүшелері де аталды: Гарри Бьюлей, Джон Милнер және Юстас Ньюборн. Брюс пен Тунсталл процестің баяу екенін байқағаннан кейін, олар қалған бөлігін тексеруге кірісіп, қазба жұмыстарын Сэмми Хоар қатысқан басқа командаға қалдырды. Туннель аяқталуға жақын еді, бірақ апатты жағдайға ұшырады, өйткені күзетші спорт залының сыртында жиналған үлкен тастарға күдікпен қарады. Күзетші іздеуді ұйымдастырды және қашу туннелін тапты. [49] Күзетшілер шахта тауып алғаннан кейін, түгел санауды (Appell) жариялады, ал Гауптман Шмидт тұтқындарға сеніммен: "Туннельмен немесе басқа жолмен қашу мүмкін емес" деді. Бұл ағаш ат спорт залынан жасалған қашу туннелі атақты Саган ағаш атынан екі жыл бұрын салынған. Тунсталл олардың алғашқы ағаш ат қашуына көмектескен бақылаушылар мен жұмысшылардың оны уақыт-уақыт айтқандығын және олардың идеясы Сагандағы күш-жігердің сәттілігіне үлес қосыпты деп ойлағанын айтты.
The Wooden Horse plan itself was previously thought to be conceived and entirely thought through by Williams and Michael Codner in equal measures. In Oliver Philpot's later book The Stolen Journey, the author made it clear that he initially thought the plan was "crackers", telling its inventors "I give it a couple of days!" Nevertheless, Philpot helped with the sand dispersal and later with the actual digging – at which point he was invited to take part in the escape. However, it has been argued that Flt Lt Dominic Bruce (the 'Medium Sized man') and Squadron Leader Peter Tunstall are the original innovators of the wooden horse escape technique. Along with Eustace Newborn and Peter Tunstall, Bruce came up with the escape plan now known as "the Swiss Red Cross Commission." Tunstall, wrote that in 1941, prior to he and Bruce planning an escape with the famed 'Swiss Red Cross Commission,' he and Bruce had been digging an escape route with a wooden horse tunnel from inside the gymnasium, the wooden horse was placed roughly four feet from the wall that separated the gym from the moat. The digging was a very slow process, it required the removal of spoil, bricks and stone work,and was aided by other prisoners distracting the guards. They were later joined by Douglas 'Sammy' Hoare and a syndicate who were promised a second go if they escaped undiscovered. Other members of this syndicate were also named as: Harry Bewlay, John Milner and Eustace Newborn. When Bruce and Tunstall noted the slow process they began examining the rest of the castle and left the digging to the other team involving Sammy Hoare. The tunnel almost reached completion but unfortunately the digging team got caught when a guard become suspicious at the large stones that were accumulating outside of the gym. The guard then called a search, and then found the escape tunnel. [49] When the guards found the shaft they called an Appell and Hauptmann Schmidt confidently stated to the prisoners, "It is impossible to escape by tunnel or any other way." This wooden horse gym escape tunnel was two years prior to the famed Sagan wooden horse escape. Tunstall stated that he would like to think some of the watchers and workers who helped on their original wooden horse escape may have mentioned it from time to time; and would like to think that their idea contributed to the success of the effort at Sagan.