Туамоту құмқарғасы: Сипаттама және қорғау мәртебесі
Tuamotu sandpiper
Түамоту құмшымтығы (Prosobonia parvirostris) – Француз Полинезиясындағы сирек кездесетін, құстар отбасының өкілі. Сипаттамасы, мекендеу орындары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құс түрлері
Species of bird
Туамоту құмқұйрығы (Prosobonia parvirostris) – француз Полинезиясындағы Туамоту аралдарына ендемик Scolopacidae құс отбасының қауіпті түрге жататын мүшесі. Кейде Aechmorhynchus жеке туысына жатқызылады. Бұл құстың Туамоту тіліндегі жергілікті аты – киви киви.
The Tuamotu sandpiper (Prosobonia parvirostris) is an endangered member of the large wader family Scolopacidae, that is endemic to the Tuamotu Islands in French Polynesia. It is sometimes placed in the monotypic genus Aechmorhynchus. A native name, apparently in the Tuamotuan language, is kivi kivi.
Сипаттама
Ұзындығы 15,5–16,5 см болатын Туамоту құсы – кішкентай, қысқа қанатты, дақтанған қоңыр құс, оның ішкі жағы аздап немесе көптеп жолақтанған. Оның қысқа, өткір мүсізі, құмқұстарға қарағанда, жәндіктермен қоректенетін құстарға көбірек ұқсайды. Екі түсті нысаны бар, олар бірімен-бірі араласады. Ақ құстардың жоғарғы жағы орташа қоңыр, ал төменгі жағы ақ, кеудесінде ақшыл жолақтар немесе дақтар, ал басында ақшыл сызықтар бар. Көзге түсетін суперцилий және иегі де ақ. Құйрық қауырсындары қоңыр, ақ ұштарымен және сыртқы қауырсындарында ақ үшбұрышты белгілерімен. Қара фазадағы құстар орташа қоңырды қара қоңырмен, ал ақты – ақшыл сары немесе қоңыр ақпен алмастырады. Бүйірлері қоңыр, ал бүкіл ішкі жағы осы түске күшті жолақтанған. Көздің қабықшасы қоңыр, мүсізі қара түсті, аяқтары мен табандары сарғыш-сарыдан қара зәйтүн сұрға дейін; саусақтары бірікпеген. Аналықтар мен аталықтар бір-біріне ұқсас, бірақ аналықтары орташа есептегіде сәл ірілеу және ақшыл келеді.
The 15.5–16.5 cm long Tuamotu sandpiper is a small, short winged, mottled brown bird with more or less barred underparts. Its short sharp beak is more like that of an insectivorous passerine than a wader. There are two colour morphs which intergrade. Pale birds are medium brown above and white below, with light barring or spotting on the breast and whitish streaking on the head. The bold supercilium and the chin are also white. The rectrices are brown with white tips and white triangular markings on the outer webs. Dark phase birds replace medium with darker brown and white with light buff or tawny white. The flanks are brown, and the entire underparts are heavily barred that colour. The iris is brown, the beak is blackish and the legs and feet are dirty yellow to dark olive grey; the toes are not webbed. Females and males are alike, the former having a tendency to be slightly larger and paler on average.
Экология және мінез-құлық
Бұл құс бұзылмаған атолдарда тіршілік етеді, ашық жерлерде, оның ішінде жағалаулар мен жағажайларда, сондай-ақ бұталы жерлерде қоректенеді; Пандан тоғайларында сирек кездеседі. Ол құмырсқалар, жапырақ бітеушілер және аралар сияқты жәндіктерді, сонымен қатар кейбір өсімдіктерді жейді, коралл сынықтары мен жапырақ шөгінділерінен тамақтанады. Оның дауысы – жұмсақ, жоғары сыбызғы немесе ысқырық, Уитни Оңтүстік теңіздер экспедициясы оны "мех" деп жазған. Әр аралда көбею мерзімі әртүрлі, көбінесе сәуір мен маусым аралығында болады. Ұялары лагуна жағалауында орналасады және жағалаудағы маржан мен қабық сынықтарының шағын ойысынан тұрады, олар шөп сабақтарымен немесе ұқсас өсімдік материалдарымен төселген. Жұмыртқа саны екі деп есептеледі, олар ақ түсті, күлгін және қоңыр дақтармен, таулық құмқұйрықтың кіші нұсқасына ұқсас. Америка Табиғи тарих мұражайының коллекциясында бір екі жұмыртқалы ұя бар (үлгі AMNH 5299).
This bird lives on undisturbed atolls where it feeds in open areas, including the shores and beaches, and scrubland; it is more rarely found in Pandanus thickets. It takes insects such as ants, leafhoppers and wasps in the coral rubble and leaf litter, also taking some vegetation. The call is a soft, high whistle or piping, transcribed as meh by the Whitney South Seas Expedition. It breeds at different times on different islands, generally between April and June. Nests are placed on the lagoon shore and consist of nothing more than a slight hollow in the shoreline coral and shell debris which is lined with grass stems or similar vegetable matter. The clutch is believed to be two eggs, which are white with purple and violet blotches, similar to a smaller version of the upland sandpiper's eggs. One two egg clutch is in the American Museum of Natural History collection (specimen AMNH 5299).
Мәртебе
Туамоту құмқұйрығы ендірілген егеуқұйрықтар мен кокос плантацияларының кеңеюінен туындаған мекендеу ортасының жойылуы салдарынан қорғауға алынған және жойылып бара жатқан түрлер тізіміне енгізілген. Бұрын тарихи тұрғыдан әлдеқайда кеңірек ареалда таралған болса да (төменде де қараңыз), қазір ол негізінен егеуқұйрықтан таза аралдарда – Ануанураро, Тенараро, Моран және тағы бір атоллда ғана сақталған. Пил, Тициан Р. (1848): Tringa parvirostris. Чарльз Уилкс басқаруымен 1838, 1839, 1840, 1841, 1842 жылдар аралығындағы АҚШ зерттеу экспедициясы: 8 том (Сүтқоректілер мен орнитология): 235–236. Филадельфия, С. Шерман. JPEG толық мәтіні.
The Tuamotu sandpiper is threatened by introduced rats and habitat destruction caused by the spreading cultivation of coconuts, and is listed as endangered. Although it had a much wider range historically (see also below), it now survives on a small number of rat free islands, namely Anuanuraro, Tenararo, Morane and one other atoll. Peale, Titian R. (1848): Tringa parvirostris. In: United States exploring expedition during the years 1838, 1839, 1840, 1841, 1842 under the command of Charles Wilkes, U. S. N. 8 (Mammalia and Ornithology): 235–236. C. Sherman, Philadelphia. JPEG fulltext