Кіріспе

Польша мемлекетінің ерекше және көрнекті қызметтері үшін ордені.

«Полония Реститута» ордені (Order Odrodzenia Polski) – 1921 жылдың 4 ақпанында құрылған Польша мемлекеттік ордені. Бұл орден білім, ғылым, спорт, мәдениет, өнер, экономика, ұлттық қорғаныс, әлеуметтік жұмыс, мемлекеттік қызмет салаларындағы еңбектерімен немесе елдер арасындағы қарым-қатынасты жақсартуға үлес қосқан әскерилерге де, азаматтарға да, сондай-ақ шетел азаматтарына да беріледі. «Полония Реститута» ордені Польшаның дәрежесі бойынша екінші жоғары азаматтық мемлекеттік наградасы болып табылады, ол Ақ бұрқыт орденінен кейін келеді. Кейде «Полония Реститута» ордені Польша-Литва одағының соңғы патшасы Станислав Август Понятовскийдің 1765 жылы Польша тәжінің қолдаушыларын марапаттау үшін құрған, епископ және шейіт Киелі Станислав орденінің мұрагері деп есептеледі.

Тарих

1918 жылы Польша Германия империясынан, Австро-Венгрия империясынан және Ресей империясынан тәуелсіздік алғаннан кейін, жаңа польша үкіметі елдегі Сент-Станислав орденінің (Романовтар әулеті) қызметін тоқтатты. Бұл Ресейдің орденнің бастапқы ережелерін жиі бұзғанына байланысты болды, олар Польшаның жаңа тәуелсіздігіндегі басым пікір бойынша, Польшаны және польша мәдениетін жоюға жауапты болған адамдарға орден берген. 1990 жылғы 22 желтоқсанда Польшаның эмиграциядағы үкіметі орденнің өзінің нұсқасына құқықтарды жаңа Польша мемлекетіне қайтарды. Жарамсыз наградалар жойылды және бүгінде орденнің коммунистік нұсқалары басқа да ордендермен бірдей мәртебеге ие.

Мұрагерлік туралы пікірталас

Польша Республикасы 1921 жылдың 4 ақпанында Ақ бұркіт орденіне қосымша награда ретінде Polonia Restituta орденін, яки Қайта қалпына келтірілген Польша орденін құрды. Бұл орденнің Польшаның Санкт-Станислав орденінің мұрагері болуы мүмкін деген болжам бар. Мақсаты – Санкт-Станислав орденінің дәстүрін және оның польша тарихымен байланысын сақтап, орденнің атын Ресей патшалары тұсында Польшаға жасалған қысыммен байланысты болғандықтан өзгерту болды.

Үлкен крест

Польшаның Реститута орденінің бірінші дәрежесі, Ұлы крест (Krzyż Wielki), Ұлы Кордон деп те аталады.

Жұлдызды командирлік крест

Поляк орденінің екінші дәрежесі, Жұлдызды Командор кресі, Командордың жұлдызды ордені.

Командирлік крест

Поляк орденінің үшінші дәрежесі, Командор кресі, Командирлік крест.

Офицерлік крест

Польшаның «Қайта қалпына келтіру» орденінің төртінші дәрежесі, Офицерлік крест, Офицерлік торап.

Батырлық кресті

Бесінші дәрежелі "Полония Реститутасы" ордені, Кавалерлік крест, Рыцарь кресті.