Кіріспе

1857 жылы Шарлотта Бронтенің "Профессор, бір әңгіме" романы, Рекс Уорнердің романы. "Профессор" – ағылшын жазушысы Шарлотта Бронтенің алғашқы романы. Ол "Джейн Эйрден" бұрын жазылған, бірақ көптеген баспа үйлер оны қабылдамады. Соңында, 1857 жылы, Шарлотта Бронтенің жесірі Артур Белл Николлстың келісімімен, мәтінді қарап шығу және редакциялау жұмысын оның күйеуі өз міндетіне алды.

Сюжет

Роман жас жігіт Уильям Кримсуорттың өмірінен алынған оқиға және оның өзінің көзқарасынан бірінші тұлғада баяндалады. Онда оның өсіп-жетілуі, Брюссельдегі мұғалімдік қызметі және жеке қарым-қатынастары сипатталады. Оқиға Уильямның досы Чарльзға жіберген хатымен басталады, онда ол қолынан келгеннің бәрін жасағанмен, атасының дін қызметкері болу туралы ұсынысын қабылдамағанын, сондай-ақ бай ағасы Эдвардпен алғаш рет қалай танысқанын айтады. Саудагерлік жұмыс іздеген Уильямға Эдвард кеңсе кызметкері лауазымын ұсынады. Бірақ Эдвард Уильямның білімі мен ақыл-ойына қызғанып, оған жаман қарайды. Жақсы көретін мырза Хансденнің көмегімен Уильям жұмысынан босатылып, Бельгиядағы ұлдарға арналған пансионда жаңа жұмыс табады. Пансионды достық қарым-қатынастағы месье Пеле басқарады, ол Уильямға мейіріммен және сыпайылықпен қарады. Көп ұзамай Уильямның «профессор» ретіндегі еңбегі көрші қыздар мектебінің директорына жетеді. Мадемуазель Рейтер оған өз мектебінде жұмыс ұсынады, ол оны қуана қабылдайды. Бастапқыда оған қызығып, Уильям оған ғашық болу туралы ойлай бастайды, бірақ кейін олардың месье Пелемен бірге үйлену жоспарлары және оған деген алдамшылықтары туралы әңгімесін естіп алады. Уильям Мадемуазель Рейтерге салқын сыпайылықпен қарай бастайды, өйткені оның шынайы мінезін көреді. Бірақ ол оны қайтадан өз талпынысына тартуға тырысады, мейірімділік пен қамқорлық танытады. Ол одан жас мұғалімдерінің бірі, Франсиске тілдер сабақтарын беруді сұрайды. Уильям осы шәкіртінде үміттендіретін зиялылықты көріп, бірте-бірте оған ғашық болады. Франсиске Уильямның назары ауғанын көрген Мадемуазель Рейтер оны қызметінен босатып, оның мекенжайын Уильямнан жасырады. Ұзақ іздеуден кейін ол Франсисті зиратта кездестіріп, таныстығын жаңартады. Мадемуазель Рейтер Уильямның көзінде өзін жақсы көрсетуге тырысқанда, өзі де оған ғашық болғанын мойындайды. Месье Пелемен жанжал тудырмау үшін Уильям оның мекемесінен кетеді. Уильям колледжде «профессор» лауазымын алып, Франсиспен үйленуге мүмкіндік алады. Екеуі бірігіп мектеп ашып, балалары болады. Отбасы қаржылық тұрақтылыққа қол жеткізгеннен кейін Англияны аралап, содан кейін мырза Хансденге жақын ауылдық жерге қоныстанады. Франсис Виктор есімді ұл табады.

Дін

Романның бойымен Уильям католиктерді және "римдік сиқыршылықты" сыйламастан қарайды. Шарлотта Бронте екі басты католик кейіпкерін опасыз және сенімсіз деп бейнелейді. Уильям католиктік тәрбиенің мектебіндегі жас қыздарға зиянды әсер ететініне сенеді. Уильям фламандтарға қатысты белгілі бір жоғарыпарсылыққа бой ұсынады және оларды оқытуға тырысқанда ағылшын тілін бұрмалап айтуларынан жиренеді.

Контекст

Роман Шарлотта Бронтенің Брюссельдегі өміріне негізделген, ол 1842 жылы тіл білімімен айналысып, сонымен қатар мұғалім болып жұмыс істеген. «Профессор» романының көптеген тақырыбы кейіннен әйел мұғалімнің көзқарасынан Бронтенің «Виллет» романында жаңадан өңделді.