АҚШ-тың төмен бағалы және бір реттік чартерлік әуежол тарихы (1947-1986)

Кіріспе

АҚШ-тың төмен бағалы және бір реттік чартерлік авиакомпаниясы (1947-1986)

Trans International Airlines (TIA) бастапқыда Америка Құрама Штаттарының қосымша әуе тасымалдаушысы ретінде құрылды, ол кезде бұл термин чартерлік авиакомпанияны білдірді. 1979 жылы АҚШ авиациялық ережелері жеңілдетілгеннен кейін, ол Transamerica Airlines атымен жоспарлы жолаушылар тасымалын жүргізді, сонымен қатар соңғы он жыл бойы чартерлік рейстерді де орындады. Штаб-пәтері Калифорния штатының Оукленд қаласындағы Оукленд халықаралық әуежайында (OAK) орналасқан.

Тарих

1947 жылы болашақ саяхат және ойын-сауық магнаты Кирк Керкориан Лос-Анджелес әуе қызметін, шағын жүйесіз әуе тасымалдаушысын 60 000 долларға сатып алды. Невада штатының Лас-Вегас қаласына туризм өркендеген сайын, әуе компаниясының да табысы артты. Бір Douglas DC-3 ұшағынан бастап компания тез кеңейіп, Douglas DC-6 және Lockheed L 1049 Super Constellation ұшақтарын қосты. Ол Тыныш мұхит арқылы Douglas DC-8 ұшағымен, ал қысқа қашықтықтағы рейстерде Boeing 727 ұшағымен бірінші чартерлік авиакомпания ретінде реактивті ұшақтарды пайдалануға айналды. Кейіннен авиакомпания McDonnell Douglas DC-10 және Boeing 747 кең корпусты ұшақтарын паркіне қосты. Өсуінің кеңейген бағыттарын жақсырақ көрсету үшін 1960 жылы әуе компаниясы Trans International Airlines деп қайта аталды. 1966 мен 1986 жылдар аралығында TIA АҚШ пен Еуропа арасында жүйелі чартерлік рейстерді орындады. Халықаралық бағыттары Париж Орли (ORY), Лондон Гатвик (LGW), Брюссель Завентем (BRU) және Франкфурт (FRA) болды. TIA сол кезде болмаған арзан трансатлантикалық рейстерге үлес қосты. 1962 жылы Onan, Gravely Tractor және Cincinnati Testing Labs сияқты компанияларды автомобиль операцияларына қосып, әртараптандыру стратегиясының бөлігі ретінде Studebaker Corporation әуе компаниясын сатып алып, Керкорианды президент қызметінде қалдырды. 1964 жылдың маусым айында Studebaker компанияны Керкориан мен серіктесіне сатты, Studebaker президенті әуе тасымалының орнына құрал-жабдықтар, автокөлік бөлшектері және тракторлар сияқты өндірілген тауарларға назар аударуды қалады. Керкориан 1965 жылы компанияны ашық саудаға шығарды, содан кейін 1968 жылы өзінің үлесін сақтандыру компаниясы Transamerica Corporation-қа сатты, шамамен 85 миллион доллар пайда тапты. Ол сатудан түскен қаражатты Лас-Вегастағы жылжымайтын мүлікке, әсіресе International Hotel-ге қайта инвестициялады. Transamerica Corporation кейін банкротқа ұшыраған Universal Airlines-тің жолаушылар келісімшарттарын қабылдады және 1976 жылдың желтоқсанында Saturn Airways-ті сатып алып, олардың операцияларын TIA-ға біріктірді. 1978 жылғы Әуе тасымалын либерализациялау туралы заң қабылданғанға дейін әуе компаниясы чартерлік және жүк тасымалына бағытталды. 1979 жылы әуе компаниясы Transamerica Airlines деп аталды және сол жылдың 2 қарашасында Шаннонға (SNN) және Амстердамға (AMS) жүйелі трансатлантикалық жолаушылар рейстерін бастады. 1982 жылдың 1 мамырындағы Transamerica маршрут картасында Амстердам мен Нью-Йорк арасында, сондай-ақ Шаннон мен Чикаго, Лос-Анджелес, Нью-Йорк және Окленд, Калифорния арасында жүйелі тоқтамайтын рейстер көрсетілген. 1983 жылы әуе компаниясы Париж-Шаннон-Лос-Анджелес-Сан-Франциско бағытымен Париж Орли әуежайына (ORY) апталық рейс жасады, бұл рейс Super DC-8 73 реактивті ұшағымен орындалды. Алекс Хейлидің "Тарлан" (Roots) атты танымал кітабынан кейін Transamerica Нью-Йорк пен Африка арасындағы "Тарлан" бағдарламасы деп аталатын чартерлік рейстерді ұштырды. Басқа танымал бағдарламалар Кариб теңізі, Оңтүстік Америка және Гонконгқа бағытталған. Сондай-ақ, әуе компаниясы Union des Transports Aériens (UTA) және Air Afrique атынан жалға алынған Джидда хажы зыяратына арналған жүзден астам рейс орындады. Осы кезеңде әуе компаниясы АҚШ әскери келісімшартында болды және көптеген әскери чартер рейстерін орындады. Олардың ішіндегі ең танымал бағыты 1970 жылдардың соңында DC-8 ұшақтарын пайдалана отырып, Филиппиндегі Кларк әуе базасын және Гуамдағы Андерсен әуе күштері базасын Калифорниядағы Трэвис әуе күштері базасымен байланыстырды. TIA Вьетнам, Ангола және Таяу Шығыс қақтығыстары кезінде әскерлерді тасымалдауға және босқындарды орналастыруға белсенді қатысты. 1980 жылдардың басында Transamerica Corporation (акционерлік есептер бойынша) өзінің барлық қаржылық емес активтерін сату ниеті туралы хабарлады. Ең табысты бес компанияның бірі - Transamerica Airlines 1986 жылы сатылды. Мүмкін сатып алушылар болғанымен, әуе компаниясын бөлік-бөлікке сату тиімдірек болды. Әуе компаниясы 1986 жылдың 30 қыркүйегінде таратылды. 1978 жылғы Әуе тасымалын либерализациялау туралы заңнан кейін және жаңа, төмен бағалы әуе компаниялардың көбеюінен кейін Transamerica Corporation екінші әуе компаниясын құрып, Trans International Airlines (TIA) атауын қайта жандандырды. Super Douglas DC-8 61 ұшағын басқарған жаңа TIA-ны Роберт Р. Линдберг төраға және бас директор ретінде, ал Уильям А. Харденстайн президент ретінде (соңғысы World Airways компаниясынан) басқарды. TIA 1980 жылдардың ортасында жұмыс істеді және Флорида штатындағы Орландо халықаралық әуежайында (MCO) орналасқан. TIA компаниясы ірі Transamerica Airlines компаниясы өз ұшақтарын сатумен бір уақытта сатылды.

In 1947, future travel and entertainment mogul Kirk Kerkorian purchased Los Angeles Air Service, a small irregular air carrier, for $60,000. As tourism to Las Vegas, Nevada, boomed, so did the fortunes of the airline. From a single Douglas DC 3, the company expanded rapidly, adding Douglas DC 6s and Lockheed L 1049 Super Constellations, and it became the first charter airline to operate jet aircraft with the introduction of the Douglas DC 8 on trans Pacific routes as well as the Boeing 727 on shorter routes. The airline later added McDonnell Douglas DC 10 and Boeing 747 wide body jetliners to its fleet. To better reflect its growing route structure, the airline was renamed Trans International Airlines in 1960. Between 1966 and 1986 TIA operated regular charter flights between the U. S. and Europe. International destinations were Paris Orly (ORY), London Gatwick (LGW), Brussels Zaventem (BRU) and Frankfurt (FRA). TIA contributed to cheap transatlantic flights which did not exist at the time. In 1962, as part of its diversification strategy that had seen companies such as Onan, Gravely Tractor and Cincinnati Testing Labs join its automotive operations, the Studebaker Corporation purchased the airline, retaining Kerkorian as president. In June 1964, Studebaker sold the company back to Kerkorian and a partner, with Studebaker's president citing a desire to concentrate on manufactured goods like appliances, auto parts and tractors, instead of air travel. Kerkorian took the company public in 1965, then sold his interests in 1968 to insurance conglomerate Transamerica Corporation, profiting an estimated $85 million. He reinvested proceeds from the sale in Las Vegas property, notably the International Hotel. Transamerica Corporation later assumed the passenger contracts of bankrupt Universal Airlines and in December 1976, bought Saturn Airways, and merged their operations into TIA. The airline remained focused on charter and cargo operations until the passage of the Airline Deregulation Act of 1978, which gave it the opportunity to offer scheduled passenger service. In 1979 the airline was renamed Transamerica Airlines and on November 2 of that year it commenced scheduled transatlantic passenger flights to Shannon (SNN) and Amsterdam (AMS). The May 1, 1982 Transamerica route map depicted scheduled nonstop flights being operated between Amsterdam and New York City as well as between Shannon and Chicago, Los Angeles, New York City and Oakland, CA. By 1983, the airline was flying scheduled service into Paris Orly Airport (ORY) on a weekly round trip routing of Paris Shannon Los Angeles San Francisco with this flight being operated with a Super DC 8 73 jetliner. Following the popular Alex Haley book Roots, Transamerica flew charter flights between New York and Africa known as the "Roots" program. Other popular programs were to the Caribbean, South America, and Hong Kong. The airline also flew more than a hundred flights for the Jeddah hajj pilgrimage wet leased on behalf of Union des Transports Aériens (UTA) and Air Afrique. During this time, the airline was under U. S. military contract and it operated a number of military charters. Most notable of these was the route that connected Clark Air Base, Philippines and Andersen Air Force Base, Guam, to Travis Air Force Base, California during the late 1970s, using DC 8s. TIA was heavily involved in the transport of troops during the Vietnam, Angola, and Middle East conflicts and the relocation of refugees. In the early 1980s, Transamerica Corporation (per stockholder reports) announced its intention to divest all holdings that were not financial in nature. Transamerica Airlines, among the top five profitable holdings, was divested in 1986. Although there were potential buyers, it was more profitable to sell the airline in pieces and parts. The airline was dissolved and ceased operations on September 30, 1986. Following the Airline Deregulation Act of 1978 and the ensuing proliferation of new low cost airlines, Transamerica Corporation incorporated a second airline, and re activated the Trans International Airlines (TIA) name. The new TIA, flying Super Douglas DC 8 61 aircraft, was led by Robert R. Lindberg as Chairman and CEO, and William A. Hardenstine as President (the latter formerly of World Airways). TIA operated in the mid 1980s, and was based at Orlando International Airport (MCO), Florida. TIA was sold as a going concern at approximately the same time as the larger Transamerica Airlines divested its aircraft.

Апаттар мен оқиғалар

1968 жылғы 24 маусымда Франкфурттағы екі газет 1968 жылғы 23 маусымда JFK және FRA арасындағы TIA рейсінің Нью-Йорк ұшу-қону жолағында дөңгелектің бөліктерін қалдырып, Франкфуртта авариялық қызметтердің DC-8 ұшағы бір дөңгелексіз (оң жақтағы негізгі дөңгелектің сыртқы дөңгелегі) қонуға дайындалып, күшті дайындыққа келгенін хабарлады. JFK әуежайының жердегі қызметкерлері DC-8 ұшып кеткеннен кейін жақын арада резеңке бөліктерін тапты, содан кейін ұшу экипажы мен Франкфурттағы билік өкілдеріне потенциалдық мәселе туралы хабарланды. Капитан жолаушыларға жағдай туралы хабарлаудан бас тартып, ұшақты Франкфуртқа қауіпсіз қондырды. Механиктер зақымдалған дөңгелекті ауыстырды және ұшақ сол күні сағат 16:00-де Нью-Йоркке аттанды. 1970 жылғы 8 қыркүйекте Trans International Airlines рейсі 863, Douglas DC-8 N4863T паромдық рейсі, бортында сегіз бортсерік және үш экипаж мүшесімен, Нью-Йорктегі Джон Ф. Кеннеди халықаралық әуежайынан Вашингтон Даллес халықаралық әуежайына бағытталғанда апатқа ұшырады. Экипажтың білмегенідей, сыртқы зат оң лифт пен көлденең стабилизатордың арасына кіріп, алдыңғы ұшақтың қозғалыс кезінде тудырған кері ағынмен сол жерге түсіп қалды. Бұл мәселе анықталған жоқ, және ұшақ ұшып көтерілген кезде апатқа ұшырап, барлығы 11 адам қаза тапты. Осы оқиғадан кейін FAA ұшуға дайындалып тұрған ұшақтар арасындағы қашықтыққа жаңа талаптар енгізді. 1979 жылғы 18 қарашада Transamerica Airlines рейсі 18, Lockheed L 188 Electra (N859U), АҚШ әскерилері үшін Хилл әуе базасынан ұшуды жүзеге асырған, Юта штатының Солт-Лейк-Сити қаласының жанында апатқа ұшырады. 12 000 және 13 000 фут биіктікке көтерілген кезде барлық электр қуаты жоғалды; экипаж дереу төмен түсуді сұрады. Ұшақ жоғары жылдамдыққа және күшті төмен түсу жылдамдығына жетті, содан кейін ұшу кезінде ыдырап, үш экипаж мүшесі де қаза тапты. NTSB тергеуінің қорытындысы бойынша, апаттың ықтимал себебі – ұшуға маңызды аспаптар мен жарықтандырудың дұрыс жұмыс істемеуіне немесе тұрақсыз жұмыс істеуіне әкелген ұшақтың электр жүйесінің прогрессивті бұзылуы болды. Нәтижесінде экипаж бағдарын жоғалтып, ұшақты басқаруды жоғалтты. Экипажтың ұшақты басқаруға жасаған тырысы ұшақтың конструкциялық шектерінен асып түсетін жүктемеге әкеліп, ұшу кезінде оның ыдырауына себеп болды.

On June 24, 1968, two Frankfurt newspapers reported that a TIA flight between JFK and FRA on June 23, 1968, left shards of tire on the New York runway and caused an incident in Frankfurt whereby emergency vehicles were scrambled in anticipation of landing a DC 8 with one blown tire (outside tire of the right side main gear). Ground personnel at JFK discovered pieces of rubber shortly after the DC 8 took off, after which the flight crew and authorities in Frankfurt were notified of the potential problem. The captain declined to inform passengers of the situation and landed the airliner in Frankfurt without incident. Mechanics replaced the destroyed tire and the aircraft was able to depart for New York at 4:00 pm the same day. On September 8, 1970, Trans International Airlines Flight 863, a Douglas DC 8 N4863T ferry flight, with eight flight attendants and three cockpit crewmembers on board, crashed en route from John F. Kennedy International Airport in New York City to Washington Dulles International Airport. Unknowingly to the crew, a foreign object became wedged between the right elevator and horizontal stabilizer, blown there by backwash from the aircraft preceding it on the taxiway. The problem was not detected, and the aircraft crashed upon takeoff with the loss of all 11 on board. Following this incident, the FAA instituted new minimums between aircraft in line up for take off. On November 18, 1979, Transamerica Airlines Flight 18, a Lockheed L 188 Electra (N859U), operating a flight for the US military from Hill Air Force Base, crashed near Salt Lake City, Utah. While climbing between 12,000 and 13,000 ft, all electrical power was lost; the crew requested an immediate descent. The aircraft attained a high airspeed and a high rate of descent and the aircraft disintegrated in flight, killing all three crew members. The NTSB investigation stated the probable cause was a progressive failure of the aircraft electrical system leading to the disabling or erratic performance of flight critical flight instruments and lighting. As a result, the crew became disoriented and lost control of the aircraft. The crew's efforts to regain control of the aircraft imposed loads which exceeded the design limits and caused it to break up in flight.