Кіріспе

Shades of Deep Purple – ағылшын рок-тобы Deep Purple-дің тұңғыш альбомы, ол 1968 жылдың шілдесінде Tetragrammaton компаниясы арқылы АҚШ-та және 1968 жылдың қыркүйегінде Parlophone компаниясы арқылы Ұлыбританияда жарық көрді. Бастапқыда Roundabout деп аталған топ Searchers тобының бұрынғы барабаншысы Крис Кертистің идеясы болды, ол жобаны тастап кетер алдында Джон Лорд пен Ричи Блэкморды шақыртты. Топтың Mk. I құрамы 1968 жылдың наурыз айында вокалист/фронтмен Род Эванс, бассист Ник Симпер және барабаншы Ян Пайспен толықтырылды. Шамамен екі айлық репетициядан кейін, Shades of Deep Purple альбомы 1968 жылдың мамыр айында үш күннің ішінде жазылды және төрт түпнұсқа ән мен төрт каверден тұрады, олар классикалық аралықтар мен психоделикалық дыбыстарды қосу үшін жаңаша өңделді. Стильдік тұрғыдан алғанда, музыка психоделикалық рок пен прогрессивті рокқа жақын, бұл екі жанрдың 1960 жылдардың соңында тыңдармандары күннен-күнге артып келе жатқан. Альбом Ұлыбританияда жақсы қабылдамады, онда ол өте аз сатылып, чарттарға ілмеді. АҚШ-та болса, ол табысқа ие болды және Джо Сауттың жазған, ал бастапқыда Билли Джо Рояль орындаған "Hush" атты энергетикалық рок трегі сол кезде өте танымал болды, АҚШ Billboard Hot 100 чартында 4-орынға дейін көтерілді. Альбомның жақсы сатылуы және синглдің радиода жиі ойналуы Deep Purple-дің АҚШ-тағы алғашқы гастрольдеріне және 1970 жылдардағы сәттілігіне үлкен үлес қосты. Альбом туралы қазіргі сын-пікірлер көбінесе оң және Shades of Deep Purple-ді Deep Purple тарихындағы маңызды туынды деп санайды.

Өмірбаян

1967 жылы Deep Purple тобының алғашқы құрамы қалыптасқанда, британдық музыкалық аренада жаңа кезең басталды. Бит музыкасы әлі де танымал болды, әсіресе би залдарында және астанадан тыс аймақтарда, бірақ пластинка сатып алушы жастардың және клубтарды толтырушылардың талғамы тез өзгере бастады, көбінесе блюз-рок, прогрессивті рок және психоделикалық рокқа бұрылды. The Moody Blues, Procol Harum және The Nice сияқты жаңа топтар классикалық музыканы рокпен үйлестіруде алғашқы қадам жасады, күрделі және тәуекелді аранжировкаларды қолданды. Бұл, АҚШ-тан келген хиппи субмәдениетінің ықпалымен сабақтас болатын. The Beatles, The Rolling Stones және The Who сияқты көптеген танымал топтар да өзгерістерге ұшырады, сол кезеңдегі альбомдарына прогрессивті және психоделикалық рок элементтерін қосты. 1967 жылдың жазында британдық музыкалық аренадағы шығармашылықтың шарықталу кезінде, The Searchers тобының бұрынғы барабаншысы Крис Кертис Лондондық бизнесмен Тони Эдвардсқа жаңа топ құру үшін қаржы табу мақсатымен жүгінді, оған "Roundabout" деп ат қойылды. Аталған топтың аты, құрамында тұрақты емес мүшелердің сахнаға келіп-кетуін білдірді, тек Кертис ғана негізгі әнші ретінде сахнада қалатын еді. 1967 жылдың қыркүйегінде Roundabout тобының алғашқы табысты мүшесі Кертистің пәтерлесі, классикалық білімі бар Хаммонд органшысы Джон Лорд болды; ол бұрынғы Rolling Stones гитарисі Ронни Вудтың ағасы Арт Вуд басқарған The Artwoods тобында ойнаған, сондай-ақ Киф Хартли де сол топтың құрамында болды. Сол кезде Лорд, сәтті танылған поп-вокалистер The Flower Pot Men тобының The Garden деп аталатын тобында ойнады, онда бассист Ник Симпер мен барабаншы Карло Литтл да болды. Симпер мен Литтл Лордтан Roundabout жобасы туралы естіп, болашақта қатысуға дайын күйде болды. Олар Лордқа гитарист Ричи Блэкморды ұсынды, Крис Кертис Гамбургтегі "Star Club"-та The Searchers тобымен бірге ойнаған кезде оның шеберлігіне жоғары баға берген. Блэкмор The Outlaws тобының мүшесі болған және Screaming Lord Sutch and the Savages сияқты көптеген топтармен сессиялық және тікелей музыкант ретінде жұмыс істеген, сол жерде ол Литтлмен танысқан. Кертис Блэкморға жаңа топқа қатысу үшін кастингтен өтуге шақырды және оны Гамбургтен көшіп келуге көндірді, ол жергілікті клубтарда уақыт өткізіп жүрген. Гитарист 1967 жылдың желтоқсанында топқа қосылу үшін Англияға оралды. Лорд өзінің досы Симперді бассист ретінде шақырды, оның сол кездегі атағы Johnny Kidd & The Pirates рок-н-ролл тобының мүшесі болғандықтан және 1966 жылы Кидд қайтыс болған автокөлік апатынан аман қалғандықтан туды. Roundabout тобының құрамын Блэкмор шақырған барабаншы Бобби Вудман толықтырды. Олар жаңа музыкалық аспаптар мен жабдықтардың келуін күтіп, музыкалық қағаздардың біріндегі Melody Maker газетінде жарнама арқылы әнші іздеуді жалғастырды. Род Стюарт көптеген үміткерлердің арасында кастингке қатысты, бірақ ол топтың талаптарына сай келмеді. Эванс кастингтен кейін 19 жасар Ian Paice-ты алып келді, ол Блэкмордың Гамбургтегі күндерінен таныс барабаншы еді. Олар Paice үшін тез арада кастинг ұйымдастырды және ол Вудманды барабан аспабының артында ауыстыру үшін таңдалды. Екі инструменталды шығармадан кейін, бірінші рет аранжировкаланған ән "Help!" болды, бұл Крис Кертистің болашақ альбомға қосуды жоспарлаған Beatles әні еді. Эванс "Mandrake Root" әніне сөз жазды және инструменталды тректердің санын бірге дейін азайтты. Репетиция кезінде қосылған келесі ән "Hey Joe" болды, бұл әнді бастапқыда, бірақ даулы түрде, Билли Робертс жазған және альбомның алғашқы шығарылымдарында Deep Purple-ге дұрыс емес жазылған. Әннің жаңа аранжировкасының негізгі шабыты 1966 жылы америкалық гитарист Джими Хендрикстің хит нұсқасы болды, бірақ тректің ұзақтығы классикалық музыкалық элементтерді қосу арқылы ұзартылды. Сондай-ақ, топ өткен жылы Билли Джо Рояль үшін Джо Саут жазған "Hush" атты поп-рок әнін таңдады, оны Блэкмор Германияда жүргенде естіген.

Жазу

Репетиция кезінде мүмкін болатын концерттік тізім қалыптасқанда, Blackmore өзінің досы Дерек Лоуренсті топтың продюсері болуға көндірді. Олар бірнеше жыл бұрын танысқан, екеуі де продюсер Джо Микпен жұмыс істеген кезде, ал Лоуренс АҚШ-та шығарылатын синглдерді жазған тәуелсіз өндіріс компаниясын басқарғанда. HEC американдық лейбл үшін наурыздың соңы мен сәуірдің басында Лондонның Trident Studios студиясында бірнеше демо жазды. «Shadows» әнін тез арада жазып, аранжировкалады, ол Parlophone суб-лейблі арқылы Еуропада дистрибуция жасау туралы келісімге келді. Лордтың досы оны «Roundabout» деп атады. Deep Purple өзінің алғашқы концертін 1968 жылғы 20 сәуірде Данияның Тааструп қаласындағы 76 Parkvej мекенжайында орналасқан Parkskolen мектебі мен жастар клубындағы Vestpoppen клубында өткізді. Концерттік жиынтыққа жаңа әндердің барлығы және Джон Мэйалл мен Эрик Клэптонның «Little Girl» әнінің кавер нұсқасы кірді. Бұл құтқарушы болды, өйткені HEC жарнама мен жабдықтарға барлық бюджетін жұмсаған еді. Дивс Холл енді қолжетімді болмағандықтан, топ Батыс Суссекс графтығының Балкомб қаласындағы Хайли Мэнорға көшті. Онда Лоуренс продюсерлік жұмысты атқарды, ал Барри Эйнсворт инженер ретінде жұмыс істеді, олар төрт тректік магнитофонды пайдалана отырып, жақында концертте орындалған материалды жазды. Мұндай жағдайда көптеген дубляждар жасау қиын болды, сондықтан әндер бір-екі рет тікелей жазылды. «And the Address» және «Hey Joe» әуелде жазылды, содан кейін күнінің соңында «Hush» және «Help!» жазылды. Соңғы мақұлдағаннан кейін, топ мүшелері Mr. Fish Emporium дүкенінде сәнді костюмдермен киініп, фотосессия жасады. Түсірілген фотосуреттер мен мастерленталар Америкаға жіберілді, онда Tetragrammaton альбомның өндірісі мен таратылуын бастады. «Hush» синглі 1968 жылдың маусымында шетелде жарық көрді және үлкен жетістікке ие болды, топқа едәуір назар аударылды және АҚШ чарттарында 4-орынға дейін көтерілді. Альбом 1968 жылдың шілдесінде АҚШ-та жарық көрді және Billboard Pop Chart-та 24-орынға ие болды. Альбомды толтыру үшін көптеген кавер әндерді пайдалану сол кездегі кең таралған құбылыс еді, мұның мақсаты Deep Purple мүшелерінің көптегені құрмет тұтқан американдық Vanilla Fudge рок-тобына еліктеу болды. «Hush» және «Help!» әндері «Vanilla Fudge стилінде әнді баяулату және блюзға айналдыру» арқылы психоделикалық дыбыс алудың нақты мысалдары болып табылады. Топтың дыбысына классикалық музыка да зор әсер етті: «I'm So Glad» әні «Prelude: Happiness» кіріспесімен басталады, ол Николай Римский-Корсаковтың «Шехерезада» симфониялық сюитасының бірінші бөлімінен шабыттанған электрлік аранжировкаға ие; «Hey Joe» әнінің кавер нұсқасы Мануэль де Фалланың «El sombrero de tres picos» балетінің 2-бөлімінен алынған бөліктерді қосып, аранжировкаланды, оның ритмі Морис Равельдің «Болеро» әніне ұқсас. Блэкмордың көп жылдық күнделікті жаттығулар мен Сачпен гастрольдік турларда тәжірибе жинаған гитарада ойнау шеберлігі мен Лордтың Хэммонд сололары әлі де даму сатысында болды, бірақ ол жақын арада топтың динамикасының ажырамас бөлігіне айналатын еді. Deep Purple 1968 жылдың 6 шілдесінде Лондонның The Roundhouse театрында The Gun және The Deviants-тан бұрын The Byrds тобының ашылуымен дебют жасады. Осыған қарамастан, топ жергілікті пабтар мен фестивальдерде концерттер берді, бірақ баспасөз тарапынан салқын қабылдады және назарсыз қалды. Melody Maker журналына берген сұхбатында Иан Пайс Англияда гастрольдік турлар мен жарнамалаудың жеткіліксіздігінің себебін ұсынылған жалақының төмендігімен және көрермендерді тартуға қолайлы билеуге болатын әндердің аздығымен түсіндірді. Ол «біз би тобы емес екенімізді ұйымдастырушыларға ескертеміз» деп атап өтті. Алғашқы концерттер 1968 жылдың 18 және 19 қазанында Cream тобының қоштасу турнесінде қолдау көрсеткен The Inglewood Forum-да өтті. Бұл концерттердің жазбасы 2002 жылы «Inglewood – Калифорнияда тірі» деген атпен жарық көрді. Топ көптеген түрлі орындарда, соның ішінде фестивальдер мен барларда концерттер берді және Playboy After Dark сияқты бірнеше телешоуларға қатысты. Playboy After Dark эпизоды архивтерде сақталған, ал Dating Game эпизоды қазір жоғалып кетті. Бұл альбомның әндері Deep Purple тобының I құрамымен жиі орындалды, бірақ тек «Hush», «Help!» және «Hey Joe» әндері 1969 жылы II құрамының концерттерінде шектеулі уақытқа орын тапты. Алайда, «Mandrake Root» әні кеңейтілген және негізінен аспаптық нұсқада 1972 жылға дейін II құрамының концерттерінде орындалды, ал әннің аспаптық бөлімдері одан да ұзақ сақталды, олар Machine Head альбомының «Space Truckin» әнінің тікелей нұсқаларына қосылды. «And the Address» әнінің алғашқы аккордтары II құрамы дәуірінде «Speed King» әніне кіріспе ретінде пайдаланылды және әлі күнге дейін топтың қазіргі құрамының концерттік жиынтығының ажырамас бөлігі болып табылады.

Трек тізімі

Барлық авторлық құқықтар түпнұсқа шығарылымдардан алынған.

Шығару тарихы

+Shades of Deep Purple-дің шығарылу тарихы мен форматтары
ДатаЛейблФорматЕлКаталогЕскермелер
17 шілде 1968TetragrammatonLPUST 102Түпнұсқа стерео шығарылымы.
1968 жылдың қыркүйегіParlophoneLPUKPMC 7055Түпнұсқа моно шығарылымы.
PCS 7055Түпнұсқа стерео шығарылымы.
1969ParlophoneLPUKPCS 7055
1970ParlophoneLPUKPCS 7055. Ұлыбритания LP-ның қайта басылымы.
1977HarvestLPUKSHSM 2016Басқаша мұқабасы бар қайта шығарылым.
1977Warner Bros. LPJapanP 10332 WҚайта шығарылым.
1987 қарашаHarvestLPUKSHSM 2016/OC 054 04 175Басқаша мұқабасы бар қайта шығарылым.
1988PassportCDUSSHSM 2016/OC 054 04 175АҚШ-тағы алғашқы CD шығарылымы. Винилдік LP-дан алынған, EQ қосылған. LPUSPB3606
1989ParlophoneCDUKCDP 7 92407 2. Ұлыбританиядағы түпнұсқа шығарылым. Ұлыбританиялық мастер қолданылған, винилден түзетулер енгізілген.
1990Creative SoundsCDUSCSL 6021. АҚШ Passport CD-нің қайта басылымы.
1991Warner Bros. CDJapanCSL 6021. АҚШ мастерінің жапондық көшірмесінен жасалған.
1996Creative Sounds, Power Sound 2001CDUSPSSR 6021 2/6021 2. Passport CD-нің тағы бір қайта басылымы.
10 қазан 1996Warner Bros. CDJapanWPCR 861
1997ParlophoneLPUK7243 8 21453 1 8
24 маусым 1998Deep Purple OverseasCDJapanTECW 21717
21 тамыз 1999TECW 21864
2000Eagle RecordsCDUSER202242Түпнұсқа АҚШ мұқабасымен және бес бонус трекпен қайта шығарылған. Питер Мьюдың түпнұсқа мастерінен қайта өңделген, шуды азайтумен. Spitfire RecordsSPT CD 15062 Eagle Records басылымының АҚШ-тағы шығарылымы. Түпнұсқа АҚШ мұқабасымен және бес бонус трекпен қайта шығарылған. Питер Мьюдың түпнұсқа мастерінен қайта өңделген, шуды азайтумен. EMIUK & Europe7243 4 98336 2 3Түпнұсқа Ұлыбритания мұқабасымен және бес бонус трекпен қайта шығарылған. Питер Мьюдың бастапқы мастерінен шуды азайтумен қайта өңделген.
21 наурыз 2003Purple, VapCDJapanVPCK 853
2014 ақпан 2006TetragrammatonLPUST 102 АҚШ шығарылымының пираттық нұсқасы.
2007TetragrammatonLPUST 102 АҚШ шығарылымының тағы бір пираттық нұсқасы.
23 шілде 2008VictorCDJapanVICP 64302
14 желтоқсан 2011VictorCDJapanVICP 750
2019 ақпан 2014VictorCDJapanVICP 75126Түпнұсқа моно нұсқасының қайта шығарылымы.
19 сәуір 2014ParlophoneCDUKPMCR 7055Түпнұсқа моно нұсқасының қайта шығарылымы.
2014ParlophoneCDEuropePMCR 7055Түпнұсқа моно нұсқасының қайта шығарылымы.
8 маусым 2015ParlophoneLPUK & EuropePCSR 7055Түпнұсқа стерео нұсқасының қайта шығарылымы.