Кіріспе

I-15 (Interstate 15), Батыс АҚШ-тағы маңызды тас жол, Оңтүстік Калифорния және Интермаунтайн-Уэст аймақтары арқылы өтеді. I 15 Мексика шекарасына жақын Сан-Диего округінде басталып, солтүстікке қарай Канаданың Альберта штатына дейін созылады, Калифорния, Невада, Аризона, Юта, Айдахо және Монтана штаттарынан өтеді. Бұл тас жол Сан-Диего, Сан-Бернардино, Лас-Вегас, Солт-Лейк-Сити, Айдахо-Фоллс және Грейт-Фоллс қалаларына қызмет етеді. Сонымен қатар, Лос-Анджелес, Оранж және Риверсайд округтерінің қалалық аймақтарынан өтеді. I 15 тас жолының Айдахо, Юта және Аризона штаттарындағы бөліктері "Ветерандар ескеретін жолы" деп аталған. Оңтүстік ұшы Сан-Диегодағы I 8 және 15 мемлекеттік тас жолымен (SR 15) қиылысады, ал солтүстік ұшы Свиттграсс-Коутс шекаралық өтпелі пункте Альберта тас жолы 4-ке қосылады. I 15 Калифорниядағы Сан-Диегомен ішкі аймақтарды байланыстыру, Лас-Вегасқа туристік сапарларды жеңілдету, Аризона Стрипіне қол жеткізуді қамтамасыз ету, Логаннан басқа Юта штатындағы барлық қалалық статистикалық аймақтарды біріктіру және Покателло, Айдахо-Фоллс және Грейт-Фоллс қалалары үшін балама жолдар ұсыну мақсатымен салынды. Салынысынан бері I-15 Солтүстік Америка саудасы үшін қашықтығы ұзақ жол ретінде қызмет етіп келеді. Қазіргі таңда, бұл мақсатта ресми түрде бекітілген: Лас-Вегастағы I 515 қиылысынан Канада шекарасына дейін I 15 Солтүстік Америка еркін сауда келісімі нәтижесінде құрылған, жоғары дәрежелі CANAMEX дәлізінің бір бөлігі болып табылады. I-15 салынысынан бері Калифорния, Айдахо, Невада және Юта штаттары АҚШ-тың ең қарқынды дамитын аймақтарының қатарында. Осының салдарынан, I 15 тас жолының бағытында халық саны мен жолаушылар ағыны едәуір артты.

Маршрут сипаттамасы

Солтүстік нүктесі Монтана штатының Суит Грасс қаласындағы Канада-АҚШ шекарасында орналасқан, онда ол Альберта тасжолы 4-ке жалғасады. Сан-Диегодан Суит Грассқа дейінгі ұзындығы 1433 миль (2306 км) құрайды.

Калифорния

SR 91-мен Коронадағы қиылысынан солтүстікке қарай, жол шамамен 31-ші мемлекеттік тас жолының бұрынғы бағыттарымен жүреді. Девордың солтүстігінде тас жол тарихи 66-шы АҚШ тас жолымен, 91-ші және 395-ші АҚШ тас жолдарымен шамамен сәйкес келеді. US 395 Гесперияда бөлініп шығады және маршрут тікелей Барстоуға дейін солтүстікке қарай 56 шақырымға (35 миль) жалғасады. Осы аралықта, US 91 және US 66 тас жолдары Мохаве өзенінің бойымен Викторвилльден Барстоуға дейін Ұлттық жол тас жолымен жүреді. Осы кезде I 15 бұрынғы 91-ші тас жолымен жүреді, ал 66-шы тас жолы Нидлс қаласына қарай шығысқа бұрылған. Тас жолдың көп бөліктерінде жоғары кернеулі электр желілері, мысалы 46-шы және 27-ші желілер, барлығы дерлік Гувер бөгетінен басталады, автожолмен бірге өтеді. Олардың көпшілігі алыс электр станцияларын Лос-Анджелес қалалық аймағымен байланыстырады. I 15-тің оңтүстік басталу нүктесі 1957 жылы Сан-Бернардинода Сан-Бернардино тас жолымен (бұрын US 70/US 99, қазір I 10) қиылысында жоспарланған. Бұл логикалық еді, себебі I 15 Сан-Бернардинодан өтетін тарихи 66-шы тас жолының ескі бағытын ұстанды. Осыған сәйкес келесі бөлім аяқталды. 1964 жылы Сан-Диегоға дейін тас жолды ұзарту туралы заң қабылданды. Алайда, Калифорниялық көлік департаменті I 10 қиылысынан оңтүстікке қарай қолданыстағы тас жолды ұзартудың орнына, Деворде бастапқы бағыттан "бұтақтанып", Сан-Бернардиноны мүлдем айналып өтетін жаңа бөлімді жасады. Бұл бөлімнің бағыты, әдетте, солтүстік-шығыстан оңтүстік-батысқа қарай шамамен 21 шақырым (13 миль) болады. Содан кейін, Ранчо Кукамонгада оның бағыты солтүстік-оңтүстікке өтеді, сонда ол I 10 тас жолымен (Сан-Бернардинодағы бастапқы қиылыстан батысқа қарай 24 шақырым (15 миль) қашықтықта) кездеседі. Деворден Сан-Бернардиноға дейінгі бөлім Interstate ретінде сақталды, бірақ I 215 деп қайта нөмірленді. Ескеріңіз, I 15 қазіргі бағытын салу кезінде және одан кейін біраз уақыт бойы I 215 I 15E ретінде нөмірленді, ал оның нақты шақырымы I 10-нан басталады. I 15 Калифорния штатында барлығы 462 шақырымды (287 миль) жүріп өтеді.

Невада штаты

I 15 Примм қаласынан басталып, Лас-Вегас қаласы арқылы Лас-Вегас Стрип жолағы бойымен жалғасады. Содан кейін, Месквитте Аризона штатымен шекараны кесіп өтеді. Невада штатындағы тас жол толығымен Кларк округі аумағында орналасқан, оның ұзындығы 123,8 миль (199 км).

Аризона

I 15 Аризона штатының солтүстік-батыс бөлігінен өтеді, жалпы ұзындығы 29,4 миль (47 км) құрайды. Бұл учаске штаттың қалған бөлігінен оқшауланған және Beaver Dam/Littlefield, Аризона қаласында бір маңызды шығу орны бар. Оның ішінде жолдың Виргин өзенінің тар шатқалының арасымен иіліп өтетін әсем бөлігі кіреді.

Юта штаты

I-15 Юта штаты арқылы 645 км-ге созылады. Бұл штаттың негізгі солтүстік-оңтүстік бағытындағы байланысы. Тас жол шамамен АҚШ 91 тас жолының бұрынғы бағытымен, Сент-Джордж қаласынан Бригам-Ситиге дейін өтеді. Тас жол штаттың оңтүстік-батыс бөлігіндегі Ютаның Дикси аймағынан өтеді, оған Сент-Джордж, Седар-Сити кіреді, сондай-ақ Васатч майданындағы Прово, Орем, Сэнди, Солт-Лейк-Сити, Лейтон және Огден сияқты ірі қалалар мен қала маңындағы елді мекендер де осы бағытта орналасқан. Ков Форт маңында I-70 тас жолы елдің шығыс бағытына қарай саяхатын бастайды. I-15 тас жолы Оңтүстік Солт-Лейк қаласынан Солт-Лейк-Сити орталығының батысына дейін шамамен 5 км-ге I-80 тас жолымен бірігіп, Огденнен Тремонтонға дейін I-84 тас жолымен тоғысады. Штаттың ішіндегі барлық ұзындығы бойынша I-15 таулардың тізбегінің батыс жағымен (штаттың солтүстік жартысында Васатч жотасы) иіліп өтеді. Ерекшеліктері – Ков Форттың солтүстігі және Седар-Сити мен Сент-Джордж арасындағы Қара Қырқа деп аталатын аймақ, ол биіктік пен климаттың күрт өзгеретін көшірілген аймағы, шығыс Ұлы Аван, Колорадо жазығы және Мохаве шөлінің қиылысқан жері.

Айдахо штаты

I 15 Айдахо штаты арқылы 196 миль (315 км) қашықтыққа дейін өтеді. I 15 Юта штатының шекарасын Oneida округінде кесіп өтеді. Тас жол Покателло, Блэкфут және Айдахо Фоллз қалаларынан өтеді, I 86 тас жолымен қиылысады. I 15 Айдахо штаты арқылы өтетін соңғы округ – Кларк округі. Соңында, тас жол Монида жотасында Монтана штатының шекарасына жетеді.

Монтана

I 15 Монтана штатының 637 км-ін Бут, Хелена және Грейт-Фолс қалалары арқылы өтеді, I 90, I 115 және I 315 тас жолдарымен қиылысады. Сьюит Грасс қаласында I 15 Канада шекарасын өтіп, Альберта провинциясында аяқталады; бірақ, Альберта тас жолының 4-ші бағытында Летбриджден Канада шекарасына дейін оңтүстікке қарай I 15 белгілері кездеседі.

Тарих

I 15 АҚШ 91 тас жолының бағытымен салынды. I 15 салыстырмалы түрде толыққан соң, АҚШ 91 жолы қолданыстан шығарылды, тек Солтүстік Юта / Оңтүстік Айдаходағы бір бөлігінде I 15 бұрынғы АҚШ 191 жолының бағытын ұстанды. I 15 бастапқыда екі қосымша тармаққа ие болды. Калифорнияда I 15 Сан-Бернардиноны айналып өтетін, I 15E деп белгіленген шығыс тармағы болды. I 15E қайта нөмірленіп, қазір I 215 болып табылады. Калифорниядағы I 15 жолының қазіргі бағыты бастапқыда құрылыс кезінде "I 15W" деп аталды (Темскал каньонынан Онтарио авенюіне дейінгі алғашқы асфальт бөліктері 1974 жылға дейін карталарда I 15W деп көрсетілді), бірақ ол ресми түрде осылай таңбаланбады. Айдахода I 15 шоғырының Покателло маңында батыс тармағы болды, ол I 15 және I 84 (бұрынғы I 80N) шоғырларын байланыстырды. Бұл тас жол I 15W деп белгіленді. Қазір ол I 86 жолының батыс бөлігі.

Жол бойындағы өсім

I-15 салынысымен Калифорния, Невада және Юта штаттары АҚШ-тың ең қарқынды дамитын аймақтарының қатарында тұрақты түрде болды. Осының салдарынан I-15 бағытындағы халық саны едәуір артты, сонымен қатар, жолаушылар трафигінің өсуі тас жолға жүктемені арттырды. Қазіргі халық санының бағалауынша, Юта штатының 75 пайызынан астамы, Калифорнияның 19 пайызы және Невада штатының 70 пайызынан астамы I-15 магистралі өтетін округтерде тұрады. Сол сияқты, Калифорнияда Мохаве шөліндегі Хесперия, Викторвилл және Барстоу қалаларының дамуына байланысты I-15 жолында жолаушылар трафигі артып келеді. Ютада I-15 Уасач Фронтында үнемі құрылыс жұмыстары жүріп жатыр, ал Юта Көлік департаментінің (UDOT) жариялаған болашақ жоспарлары штаттың солтүстігінде де, оңтүстігінде де Вашингтон округі мен айналасындағы аудандардың өте жылдам өсуіне байланысты бұл жұмыстардың жалғасатынын көрсетеді. Невада штатындағы Лас-Вегас I-15 бойында да дамуды бастан кешірді, және қазіргі уақытта қызмет көрсететін барлық штаттарда ол жақында кеңейтілді немесе кеңейту процесінде. Аризона, Айдахо және Монтана штаттарының бөліктері ауылдық, алыс қашықтыққа арналған сипатын сақтап қалды. Аризона I-15 салынысынан бері де едәуір өскенімен, бұл тас жол тек Аризонаның солтүстік-батысындағы оқшауланған бөлігіне қызмет көрсетеді. Осы қарқынды дамуға байланысты I-15 дәлізі бірнеше қоғамдық көлік жобаларына назар аударуда. Лас-Вегас монорельсі, FrontRunner қалалық теміржол жүйесі және Солт-Лейк-Ситидегі TRAX жеңіл теміржолы – қазір I-15-ке жақын орналасқан қоғамдық көлік желілері. Лос-Анджелес пен Лас-Вегас арасындағы магниттік левитациялық пойыз бағыты ұзақ жылдар бойы ұсынылып келді; 2004 жылы Калифорния-Невада аралық магниттік левитациялық жоба жоспар бойынша қоғамдық тыңдаулар өткізді.

Болашақ

Сан-Диегодағы I-5 пен I-8 арасындағы SR 15 деп белгіленген учаске, бұл учаске толыққандай мемлекетаралық стандарттарға келтірілгеннен кейін, атап айтқанда SR 94-пен тоғысқан жерінде, I-15 бөлігі ретінде қайта тағайындалатын болады. Аталған тоғысқан жерде қазіргі кезде сол жақтан шығулар мен көзге көрінбей бірігулер бар, және SR 15 пен SR 94 жолдарын кеңейту арқылы жаңарту жоспарлануда. Осы жаңартудан кейін SR 15 I-15 бөлігі ретінде қайта тағайындалатын болады. SR 15-тің қалған бөлігі мемлекетаралық стандарттарға сәйкес келеді.