Кіріспе

Калифорниядағы естелік жол, басқа да осындай атаулы жолдар

Құнды тұқымдар Калифорнияға әкелінді, сонымен қатар әр түрлі мақсаттар үшін ағаштармен Camino Real de Tierra Adentro жолы белгіленді. Мысалы, шырша ағаштары көзі бар жерді көрсету үшін белгі ретінде пайдаланылды, бүгінге дейін Сакатекас штатының Фреснильо қаласындағы WD=Q111585452 шіркеуінің жанында көрініп тұр.

Америка дәуірі

Тоғызыншы ғасырдың ортасына қарай, Калифорния штат болған кезде, жолдың кейбір бөліктері жақсартылғанмен, ірі атты көліктер мен жүк вагондары үшін толыққанды жеткіліксіз болды. 1892 жылы Пасадена қаласының (Калифорния) тұрғыны Анна Питчер еске алу маршрутын құруға бастама көтерді, ол 1902 жылы Калифорния әйелдер клубтары федерациясы тарапынан қабылданды. ХХ ғасырдың басында түрлі ұйымдар мен мемлекеттік органдар жолдар мен магистральдарға ресми мәртебе беруге немесе оларды естеліктеуге қызығушылық танытты. Сол кезде жол белгілерінің стандарты болмағандықтан, маршрут бойында 3 метрлік қойшы таяғы пішіндес тіреулерге ілінген ерекше қоңыраулар орнатуға шешім қабылданды. Қоңырауларды дизайнер АСК Форбс жасады, ол сонымен қатар оларды құйған «Калифорния қоңырау компаниясының» иесі болды. 450 қоңыраудың алғашқысы 1906 жылдың 15 тамызында Лос-Анджелестегі Ольвера көшесіне жақын орналасқан Пуэблодағы Плаза шіркеуінде ашылды. 1915 жылы Оңтүстік Калифорния Автомобиль клубы шығарған картада миссияларды байланыстыратын, жүргізушілерге арналған маршрут көрсетілді. Клуб және оған байланысты ұйымдар 1920 жылдардың ортасынан 1931 жылға дейін қоңырауларға күтім жасады, алғашқы ұйымның тарап кеткенінен кейін. 1926 жылы штаттық тас жол басқармаларының бірлескен кеңесі АҚШ нөмірленген тас жол жүйесін қабылдағанда, ерекше маршрут белгілері 101-ші АҚШ тас жолы және басқа да ұлттық автожолдарға қосылды. 1959 жылғы заңда Ел Камино Реалды құрайтын мемлекеттік тас жолдар Сан-Франциско түбегінде 1-ші тас жол, 101-ші АҚШ тас жолы және 82-ші тас жол ретінде анықталды. Көптеген қоңыраулар вандализм, ұрлық немесе тас жолдар мен жолдардың жаңа бағыттарға ауысуы салдарынан жоғалып кетті. 1933 жылы қоңырауларға күтім жасау мемлекеттің құзырына өтті. Қоңыраулардың саны 80-ге дейін азайғаннан кейін, мемлекет оларды ауыстыра бастады, алдымен бетонмен, кейін темірмен. 1959 жылы Джастин Крамер қоңыраулардың өндірісін өз мойнына алды. Калифорния көлік департаменті (Caltrans) 1996 жылы қалпына келтіру жұмыстарын бастады. Caltrans-тің бас ландшафт сәулетшісі Кейт Робинсон 2005 жылы 555 El Camino Real қоңырау белгілерін орнатумен аяқталған El Camino Real қалпына келтіру бағдарламасын әзірледі. Белгі 460 мм диаметріндегі металл қоңыраудан тұрады, ол 75 мм диаметріндегі 40-шы кестедегі құбыр тірегіне орнатылған, ал тіреу бекіткіш таяқшалар арқылы бетон негізіне бекітілген. Қоңырауларды ауыстыру үшін 1906 жылғы алғашқы қоңырау қалыптары қолданылды. Қоңырауларда әдетте «1769 & 1906» деген жазу болады және дизайнердің авторлық құқығы туралы ескертулер бар. Екі дата Сан-Диегодағы алғашқы Альта-Калифорния миссиясының құрылған күнін және алғашқы естелік қоңырау белгісінің орнатылған күнін көрсетеді. 1997 жылы Калифорния әйелдер клубтары федерациясы Калифорния мемлекеттік автомобиль қауымдастығымен бірлесіп, CalTrans-тің «Автожолды қабылдау» бағдарламасы аясында қалпына келтіру жобасын әзірледі. Caltrans компаниясы мемлекеттік жолдар бойында орнатуға берген рұқсаттамаларында қоңыраудың қауіпсіздік және құқықтық талаптарға сәйкес орнатылуын қамтамасыз ету үшін егжей-тегжейлі нұсқаулар келтірілген. Кейбір жергілікті халықтар үшін қоңыраулар – ата-бабаларының адамгершілігінен айырылып, мәдениетінің жойылғанының ауыр символы. Амах Муцун тайпасының өкілдері жергілікті билік өкілдерімен қоңыраулардың өз халқына қатысты тарихи әділетсіздіктер мен қысымды қалай бейнелейтінін бөлісті. Осыған жауап ретінде 2019 жылдың маусым айында Калифорния университетінің (Санта-Крус) кампусының әкімшілігі бір қоңырауды алып тастады. Бұл мәселе 2020 жылы Джордж Флойд наразылықтары кезінде Жюниперо Серраның мүсіндеріне зиян келтірілгенде және/немесе алынып тасталғанда да көтерілді. Бұл наразылықтар Америкадағы жергілікті халықтарды геноцидке қатысты дауға байланысты тұлғалардың ескерткіштерін де қамтыды. Санта-Крус қаласының тарихи сақтау комиссиясы 2020 жылдың қарашасында қалалық кеңеске хабарлағандай, қоңыраулар қаланың жергілікті халқы үшін ауыр тарихты білдіреді және Миссия Парк алаңындағы қоңырау 1999 жылы ұрланып, ауыстырылмаған. Санта-Крус қаласы Соквел және Дакота даңғылдарының қиылысындағы соңғы қоңырауды 2021 жылдың 28 тамызына дейін алып тастауды жоспарлаған, бірақ қоңырау алып тастау алдындағы түнде ұрланған. Тайпалардың ұйымы Tribal Band ұрлыққа қарамастан, оқиғаны белгілеу үшін рәсім өткізді.

Тарихи атаулар

Эль Камино Реал Калифорния тарихи ескерткіші №784 ретінде белгіленген. Бұл жолға арналған екі мемлекеттік тарихи тақта бар: біреуі Сан-Диегодегі Сан-Диего-де-Алкала миссиясының жанында, ал екіншісі Сан-Францискодағы Сан-Франциско-де-Асис миссиясының жанында орналасқан.