Кіріспе

Конфедеративтік мемлекеттердің әскери-теңіз флотының офицері

Джон Ньюленд Маффит (22 ақпан 1819 – 15 мамыр 1886) – АҚШ Азамат соғысында блокаданы бұзушы және коммерциялық рейдтер жасаушы ретіндегі табыстары үшін "Кершілер ханзадасы" атымен танылған Конфедеративтік мемлекеттердің әскери-теңіз флотының офицері.

Ерте өмір

Маффит Нью-Йорк қаласына бағытталған кемеде теңізде дүниеге келді, оның ата-анасы Ирландиядан эмиграциялаған. Маффиттің ата-анасы, пастор Джон Ньюленд Маффит және оның әйелі Энн Карникке, ұлымен Коннектикут штатына қоныстанды. Маффит шамамен бес жасқа толғанда, оны оның ағасы, доктор Уильям Маффит асырап алды, ол олармен Атлант мұхиты арқылы сапарлап, Солтүстік Каролина штатындағы Файеттвиллге көшіп, Элерсли плантациясында тұрды. Маффит құл иесі болды және 1857 жылы Корнелия Уильямс Ридті сатты. Америка Азамат соғысы кезінде, Конфедерациялық Штаттар Әскери-теңіз күштерінің CSS Florida крейсерін басқарғанда, оны АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Ниагара бу кемесі Еуропаға дейін қуды. Ниагарада соғыстан кейін Ридке үйленген Уильям Б. Гулд болды.

АҚШ әскери-теңіз флотында қызмет ету

Маффит 1832 жылы ақпанда он үш жасында АҚШ Әскери-теңіз флотына міндетті офицер ретінде қабылданды. Ол алғаш рет Вест-Индияда USS St. Louis кемесінде қызмет етті, кейіннен Пенсакола әскери-теңіз кемежайына тағайындалды. 1835 жылы ол USS Constitution кемесіне тағайындалды, Жерорта теңізінде коммодор Джесси Эллиоттың көмекшісі болды; оның Constitution кемесіндегі қызметі кейіннен 1871 жылы жарық көрген «Наутилус» немесе «Круиз под холстом» романының негізіне айналды. Ол сондай-ақ фрегат USS Macedonian-да қызмет етті, 1841 жылы кеменің міндетін атқарушы шебері болды. 1842 жылы Маффит АҚШ жағалау зерттеу қызметіне жіберілді, ал 1843 жылы лейтенант шеніне көтерілді. Ол он төрт жылдан астам уақыт гидрографиялық зерттеулермен шұғылданды, негізінен Нантакет (Массачусетс штаты), Уилмингтон (Солтүстік Каролина штаты), Чарльстон (Оңтүстік Каролина штаты) және Саванна (Джорджия штаты) қалаларында. Чарльстон портындағы бір канал әлі күнге дейін оның есімін алып жүр. 1857 жылы Маффит USS Dolphin бригінің командирі болып тағайындалды және Батыс Үндістанда қарақшылар мен құл сатушыларды ұстауға бұйрық алды. 1858 жылдың 21 тамызында «Дельфин» кемесі бортта 318 африкалық бар «Эхо» құл сауда кемесін ұстап, оны Чарльстонға жеткізді; босатылған құлдар кейіннен Африкаға қайтарылды. 1859 жылы Маффит USS Crusader кемесінің командирі болды және 1861 жылдың 7 ақпанына дейін Батыс Үндістандағы құл сатушыларды тоқтату жұмысын жалғастырды.

Конфедеративтік мемлекеттердің әскери-теңіз қызметі

1861 жылғы мамыр айында АҚШ Азамат соғысы басталғанда Маффит АҚШ Әскери-теңіз күштеріндегі қызметінен кетіп, Конфедерациялық штаттардың Әскери-теңіз күштерінде бірінші лейтенант болды. Ол генерал Роберт Лидің теңіз жәрдемшісі болып қызмет етті, Саваннаны қорғауға дайындық жүргізіліп жатқанда. 1862 жылдың басында Маффитке азаматтық кеме «Сесил» арқылы Конфедерацияға қажетті жабдықтарды блокададан өткізу тапсырылды. 1862 жылғы 17 тамызда ол «CSS Florida» крейсерінің алғашқы командирі болды, кемені жабдықтаудың қиын кезеңінен өткізді, сол кезде кеме экипажының көп бөлігі сары қызылшаға шалдықты. Куба портында болғанда, командир Маффит өзі де осы ауруға ұшырады. Осы халде Маффит «Florida» кемесімен Кубаның Карденас қаласынан Мобил қаласына дейін жүзіп өтті. Мобил шығанағына кіру жолы Одақ кемелерімен жабылғандықтан, «Florida» блокадашылардан оқ-дәрілерге төтеп беріп, Форт Морганның зеңбірек астына бекінді. Блокадашылардың бомбалауы қатты болды және «Florida» кемесіне келтірілген зиян соншалықты үлкен болды, Маффит үш айдан астам уақытқа теңізге шыға алмады. Оның қашып кетуіне жол бермеу үшін Одақ Әскери-теңіз күштері Мобил маңындағы блокада күштерін арттырды. Кемеде жетіспейтін жабдықтар мен қару-жарақтарды, сондай-ақ қосымша экипаж мүшелерін алғаннан кейін, Маффит 1863 жылғы 16 қаңтарда теңізге шығу үшін күшті дауыл күтті. Ол алты блокадалық кемені алдап өтті. Багам аралдарындағы Нассаудан отын алғаннан кейін «Florida» 6 ай бойы Солтүстік және Оңтүстік Америкада, сондай-ақ Батыс Үндістандағы бейтарап порттарда тоқтады, ол жерде ол кемелерді жаулап алып, оны қуып келе жатқан үлкен Одақ эскадрильясынан қашып жүрді. Осы кезеңде ол «Корсарлар ханзадасы» деген лақап атын алды (бірақ ол теңіз офицері болғандықтан, нағыз корсар емес еді). 1863 жылғы мамыр айында Маффит «Florida» бу кемесін басқарғаны үшін көрсеткен батылдығы мен еңбегі үшін командир шеніне көтерілді. Сары қызылшаның салдарынан денсаулығы нашарлағандықтан, ол 1864 жылғы 12 ақпанда Франциядағы Брест қаласында «Florida» кемесінің басшылығынан бас тартуға мәжбүр болды. 1864 жылғы жазда Конфедерациялық штаттарға оралғаннан кейін Маффитке темір қаптамалы «CSS Albemarle» кемесінің басшылығы тапсырылды. Маффиттің басшылығымен «Albemarle» кемесі Роанок өзенін және Солтүстік Каролина штатының Плимут қаласына жазда үстемдік етті. Қыркүйек айында ол блокаданы бұзушы «CSS Owl» кемесінің басшылығына тағайындалды. 3 қазанда «Owl» Уилмингтоннан теңізге қашып кетті; блокадашылар оның капитаны мен бірнеше экипаж мүшелерін жарақаттады, бірақ тоғыз оқ оларды тоқтатуға жеткіліксіз болды, ал «Owl» 24 қазанда Бермудаға үлкен және құнды мақта жүгімен жетті. Соғыс аяқталғанға дейін Маффит «Owl» кемесімен Одақ блокадасын бірнеше рет сәтті бұзды. Конфедерацияға қызмет еткен кезінде Маффит қажетті жабдықтарды жеткізу үшін блокададан бірнеше рет өтіп, құны 10 миллионнан 15 миллион долларға жететін жетпістен астам кемені жаулап алды және жойды. Маффит күшті Әскери-теңіз күштерінің маңыздылығын мойындады, өйткені ол: «Оңтүстіктің басты қатесі – олардың Әскери-теңіз күштерін ескермеуі болды».

Кейінгі өмірі

Соғыс аяқталғаннан кейін ол кемесін АҚШ-қа тапсырудан бас тартты. Оның орнына, ол "Owl" кемесін Ливерпульдегі агенттерге қайтарды. Ол Англияда қалуды жөн көрді және британдық теңіз күштерінің емтиханын өткеннен кейін, Ливерпуль мен Оңтүстік Америка арасында жүретін "Widgeon" британдық сауда кемесінің капитаны болып шамамен екі жыл қызмет етті. 1868 жылы ол АҚШ-қа оралып, Солтүстік Каролина штатындағы Уилмингтон қаласының жанындағы шаруашылыққа қоныстанды. 1870 жылы Маффит Он жылдық соғыс кезінде кубалық революционерлерге тиесілі соғыс кемесіне қолбасшылық етті. Маффит 1886 жылы Уилмингтонда қайтыс болды, ол Батыс Үндістандағы қақпақшылық туралы аяқталмаған қолжазбаны қалдырды. Оның жинаған қағаздары Солтүстік Каролина университетінің Капел-Хиллдегі кітапханасында сақтаулы.