Кіріспе

Канадалық ғалым және саясаткер (1936–2023)

Моник Бегин (1 наурыз 1936 – 8 қыркүйек 2023) – канадалық ғалым және саясаткер болған.

Ерте өмір

Бегин Римде канадалық дыбыс инженері Джозеф Люсьен Бегиннің (1895–1964) және бельгиялық бухгалтер Мари Луиза Ванхаврдің (1906–1967) отбасында дүниеге келді. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Канадаға көшіп келгенге дейін Францияда және Португалияда өсті. Ол Монреаль университетінен әлеуметтану бойынша магистр дәрежесін және Сорбоннадан докторлық дәрежесін алды. Монреальдегі балалық шағын қиындыққа толы деп сипаттады, бірақ қоғамдық ұйымдар мен Канаданың қыздар скауттарының мүшесі ретіндегі балалық рөлі "өмірін сақтап қалды" деді.

Саяси мансап

1967 жылы Бегин Әйелдердің мәртебесі жөніндегі Корольдік комиссияның атқарушы хатшысы болды, ол 1970 жылы есебін жариялады. 1972 жылғы сайлауда ол Монреальдегі Сент-Мишель округінен либералдық кандидат ретінде Канаданың Төменгі палатасына сайланды. Бегин, Альбани Морин және Жанна Сауве – 1972 жылы сайланған және Квебек провинциясынан Төменгі палатаға сайланған алғашқы әйелдер болды. Премьер-министр Пьер Трюдо Бегинды 1976 жылдан 1977 жылға дейін Ұлттық кіріс министрі етіп тағайындады, ал 1977 жылдан 1979 жылға дейін және 1980 жылдан 1984 жылға дейін Денсаулық сақтау және әл-ауқат министрі қызметін атқарды. Осы кезеңде ол Канаданың Денсаулық сақтау заңын Парламентке енгізді, ол Төменгі палатада қабылданды және бүгінге дейін күшінде. Бегин 1984 жылғы сайлауда қайтадан үміткер болудан бас тартып, саяси мансабынан кетті.

Саясаттың кейінгі кезеңдері

1986 жылы ол Оттава университеті мен Карлтон университетіне әйелдер зерттеулері жөніндегі алғашқы бірлескен Оттава-Карлтон кафедрасының жетекшісі болып кірді. 1990 жылдан 1997 жылға дейін Оттава университетінің Денсаулық ғылымдары факультетінің деканы қызметін атқарды және профессор-эмиритус ретінде оқып үйретуді жалғастырды. 1993 жылдан 1995 жылға дейін ол Джеральд Капланмен бірге Онтарио провинциясының Білім беру жөніндегі Корольдік комиссиясының төрағасы болды. 1997 жылы ол Канада орденінің офицері атағымен марапатталды. Бегин Халықаралық көші-қон және денсаулық сақтау орталығының қазынашысы болды. 2015 жылы ол «Парсонс ісі» еске алу наградасымен марапатталған генерал-губернатор сыйлығын алды. 2018 жылы «Ladies, Upstairs! : Саясаттағы және одан кейінгі өмірім» атты мемуарын жариялады. 2020 жылы Бегин Канада орденінің серігі атағына ие болды.

Өлім

Моник Бегин 2023 жылдың 8 қыркүйегінде Оттава қаласында 87 жасында дүние салды.