Кіріспе

Израиль генералы Узи Наркисс (6 қаңтар 1925 жыл - 17 желтоқсан 1997 жыл) – израильдік генерал. 1967 жылғы Алты күндік соғыс кезінде Орталық аймақтағы Израиль қорғаныс күштерінің (ИҚК) бөлімдеріне қолбасшылық етті. Наркисс Қорғаныс министрі Моше Даянның штаб бастығы Ицхак Рабинмен бірге Иордания әскерінен басып алынғаннан кейін Иерусалимнің Ескі қаласында түсірілген танымал суретте бейнеленген.

Ерте өмір

Ұзи Наркисс Иерусалимде поляк еврей ата-аналарының отбасында дүниеге келді. Оның ең алғашқы естелігі – 1929 жылғы Палестина көтерілісі кезінде жасырыну. Наркисс Рехавиа гимназиясында орта білім алды. Ол 16 жасында Пальмахқа қосылып, Палестинадағы британдық басқарушы күштеріне қарсы Хагана операцияларына қатысты.

Әскери мансап

1948 жылдың сәуірінде Наркисс Катамонға шабуылды Харел бригадасының төртінші батальонымен жетекшілік етті, осы кезде олар Сан-Симон монастырын басып алды – маңызды стратегиялық нысан. 1948 жылдың мамырында британдықтардың толықтай кетуінен және Израильдің Тәуелсіздік декларациясынан кейін Наркисс Ескі қаланың еврей кварталында қоршауға түскендерге көмектесуге тағайындалды. "Диверсиялық күш" деп аталған Наркистің бөлімшесі Сион қақпасын бұзып, азық-түлік жеткізіп, қоршаудағы жаралыларды эвакуациялады. Бірақ әскери күштер келмеген соң Наркисс әскерлеріне шегінуге бұйрық берді, одан кейін Ескі қала Иордания күштерінің бақылауына өтті. Наркисс бірнеше жыл бойы Франциядағы École de Guerre (Француз әскери академиясы) оқу орнында білім алды. Кейін Израильдің әскери атташесі қызметін атқарды және Франция үкіметінен "Құрмет Легионы" орденін алды. 1965 жылы Израильдің Ұлттық қорғаныс колледжінің алғашқы директоры болып тағайындалды. 1967 жылдың 5 маусымындағы Алты күндік соғыс кезінде, Орталық команда ретінде танылған және жеті бригадаға басшылық еткен Наркисс, кез келген иорданиялық шабуылға қарсы тұруға жауапты болды. Ескі қаланы басып алу жоспарға кірмеген еді. Израиль қорғаныс күштерінің (ИҚК) бөлімшелері шығыс Иерусалимдегі маңызды позицияларды тиімді түрде басып алды, олардың бірі – Оқ-дәрі төбесі. Дегенмен, Наркистің көңіліне сыймағандай, саясаткерлер Ескі қаланы басып алуға рұқсат бермеді. Бірақ БҰҰ-ның шұғыл отырысынан кейін, атысты тоқтату туралы келісімге қол жеткізілген кезде, Моше Даян Наркиске бұйрық берді, ол осы мүмкіндікті пайдаланып, атысты тоқтату күшіне кірмес бұрын қаланы басып алды. Оның басшылығымен Ескі қала 7 маусымда басып алынып, Иерусалим Израильдің бақылауына қайта біріктірілді. Наркистің пікірінше, бұл 19 жыл бұрын бастаған науқанын аяқтады, ал бұрынғы сәтсіздігі оны мазалады. Соғыстан кейін Палестинаның Бейт-Ава ауылы толығымен қиратылды. Моше Даян қиратуды тұрғындарды шығарып жібергісі келген офицердің бұйрығымен жасалғанын мәлімдеді; Бригада генерал-майоры Узи Наркисс бұл әрекеттің жауапкершілігін өз мойнына алды.

Кейінгі қызметі

1968 жылдың басында Иордан өзенінің арғы жағында жалғасып жатқан федъиндердің шабуылдарына жауап ретінде IDF наурыз айында екі әскери операция жүргізді: Оңтүстік командасының операциялары аясында «Асута» операциясы; және Наркистің Орталық командасының бөлігі ретінде «Инферно» операциясы. IDF біріншісін операциялық сәттілік деп есептесе, екіншісі Карамэ шайқасына әкелді, ол аралас нәтижелер берді. «Инферно» операциясы өзінің көптеген мақсаттарына, атап айтқанда, ФАТХ-ты Иорданиядағы Карамэдегі штаб-пәтерінен ығыстыруға қол жеткізгенімен, Ясир Арафатты тұтқындауға қабілетсіз болды. Сонымен қатар, израильдік әскер көптеген жарақат алды және техникалық құралдарын жоғалтты, олардың бір бөлігі Амман қаласынан шеру тартты. Бұл король Хусейнге күш берді және ФАТХ-та жаңадан қосылушылардың толқынына әкелді. Нәтижесінде Наркис тыныш түрде қызметінен босатылып, еврей агенттігі мен Дүниежүзілік сионисттік ұйымда маңызды лауазымдарға тағайындалды. 1948 жылы Ұзи Наркис палестиналық командир Абдул Кадер Хусейнидің денесін қарап, оның Құранын іздеді. 1980 жылдары ол оны Кадердің ұлы Фейсал Хусейниге беруді қалаған, бірақ тек «журналистер мен телекамералардың алдында, әйтпесе мен мүдделі емеспін» деген шартпен. Хусейни мұндай шарттарға келіспеді, сондықтан Наркис оны өз кітапханасында сақтап қалды.

Өлім

1997 жылы 72 жасында ұзақ сырқаттан кейін қайтыс болды. Ол Герцль тауындағы әскери бейіште жерленген.