Кіріспе

1961 жылы Лесли Норманның британдық фильмі, 1959 жылғы пьеса

"The Long and the Short and the Tall" (АҚШ және Канадада "Jungle Fighters" деп шығарылды) – Лесли Норман режиссерлік еткен, Ричард Тодд, Лоренс Харви және Ричард Харрис бас рөлдерде ойнаған 1961 жылғы британдық соғыс фильмі. Уиллис Холлдың 1959 жылғы осы аттас пьесасы негізінде түсірілген фильм 1942 жылы Малайя кампаниясы барысында өтеді. Фильм атауы Бірінші дүниежүзілік соғыстағы "Bless 'Em All" әнінің екінші шумағынан алынған, ол Вера Линн сияқты әншілердің орындауында Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде кеңінен танымал болды.

Сюжет

1942 жылы Жапонияның Бірмаға басып кіруі кезінде жеті сарбаздан тұратын британдық дыбыстық алдау бөлімі, қысқа мерзімді жаттығулар кезінде тасталған қалайы кенішіндегі лашықта жаңбырдан жасырынады. Сарбаздар үнемі дауласып тұрады, көбінесе бұрынғы сержант Джонстонның зорлық-зомбылық көрсетуінен немесе Бамфорттың аяусыз мазақтауынан. Сержант Митчем мен капрал Джонстон барлауға шыққанда, капрал Маклейш ("Мак"), ашуланып, Бамфортты сапалайды. Олар базасымен радио байланысын орната алмай, жақындап қалғанын көрсететін жапондық хабарды ұстап алады. Жапондық барлаушы пайда болады: Джонстон оны ұстап, Таффқа пышақтап өлтіруді бұйырады. Тафф оны суыққан қанмен өлтіре алмайды, ал Бамфорт өлтірмес бұрын, Митчем оны тергеуге алу керектігін айтады. Митчем Бамфортқа тұтқынды тапсырады, Бамфорт оны Тоджо деп атайды. Бамфорт Тоджоның қарапайым солдат екенін, оның отбасының суреттері арқылы байланыс орнатып, түсінеді. Джонстон ашуланып, суреттерді жоюға тырысады, бірақ Бамфорт, ашуы көтеріліп, оны сапалап, әскери сотқа тап болу қаупін тудырады. Митчем Мак пен Смаджді барлауға жібереді. Олар Тоджоны іздеуге екі сарбазды жіберген шағын қарауылды көреді. Бұл олардың қарауылдарына қауіп төндіретінін білген Мак біреуін өлтіреді, бірақ екіншісі қашып кетеді. Мак пен Смадж патрульді ескерту үшін қайта оралады, олардың орнын ашып бере алатын болса да, базаға хабарлауға тырысады. Жапондықтардың келекелеген хабарлары олардың базаға қашу шешімін жеделдетеді. Олар үйлеріне бет алады. Митчем тұтқынның пайдалы емес, керісінше, зиянды екенін түсінеді, ал Джонстон оны өлтіруді ұсынады. Тоб жедел су тасқынынан уақытша тоқтатылып, кен орнының шатқалында демалады, ал Бамфортты күзетуге жібереді. Джонстон Мак пен Тоджоның темекі шегуін көріп, темекілердің британдық екенін және Тоджо оларды өлтірген британдық сарбаздан ұрлаған болуы керек екенін айқайлайды. Бұл Тоджоға қарсы ашуланған ер адамдарға әсер етеді. Джонстон Тоджоның отбасылық суреттерін жыртып тастайды, ал Мак оны іздеп, шапалақтайды. Бамфорт жанжалды естіп, қайтып келеді де, Тоджоға темекі бергенін түсіндіреді. Олар ұялып, Тоджоның заттарын жинап, қайтарып беруге тырысады. Джонстон Тоджоның темекі қапшығы Бирмингемде жасалған деп жалған айтады. Ерлер қайтадан қаскөйлікпен қарай бастағанда, Бамфорд Тоджо оны айырбастай алатын еді деп жауап береді, бұл ең жас мүшесін (Уиттакерді) оны жасағанын мойындауға мәжбүр етеді. Су тасқыны басылып барады, Митчем Уиттакерден олар кетер алдында базамен байланысуға соңғы рет тырысуын сұрайды. Олар қапшақты тастап, арнайы құрал-жабдықтарды жарылтып, тұтқын Тоджоны өлтіруді жоспарлайды. Бамфорт Тоджоны өлтіруге қарсы шығып, басқа сарбаздардан қолдау сұрайды, бірақ сәттілікке жете алмайды. Радио Уиттакердің күш-жігеріне жауап береді, бірақ тек жапондық хабар естіледі. Тоджо жапон тілінде хабарды түсіндіріп, оған жақындап келеді. Жапондық хабарландырудан қорқып, тоналғаннан ұялған Уиттакер Тоджоның қозғалысын қате түсіндіріп, оны автоматпен атып өлтіреді. Радио қайтадан жанданып, жапондық акцентпен ағылшын тілінде патрульдің қоршауға алынғанын және олардың берілуін талап ететінін хабарлайды. Уиттакердің атысы жапондықтарды одан әрі сақтандырды. Митчем Бамфортпен бірге Джонстон бастаған басқаларға қашып кету үшін артқы қарауыл құрастырады. Жапондықтар жауынгерлердің негізгі күшін жаулап алуда. Негізгі топ пайда болған кезде жапон снайпері Тафф пен Макты жояды. Уиттакер байланысы үзілгенімен, Джонстон Смаджға олар Митчемге қайта оралуы керектігін айтады. Олар қашып бара жатқанда Смадж да өлтіріледі. Митчем сыртынан жараланған Джонстоунды жалғыз көргеніне таңғалады, бірақ оны снайпер атып өлтіреді. Жапондықтар жақындаған кезде Джонстон Бамфорттан берілуін сұрайды. Алайда Бамфорт жарылғыш заттарды атып алады. Жарылыс көптеген шабуылшыларды өлтіреді, сонымен қатар Бамфортты өлтіретін тас құлауды тудырады. Джонстон алға қадам басып, өлі жапондық сарбаздың ақ шарфын алып, беріледі. Уиттакерді жапондық сарбаздар бұтаның астынан тапқан, оны да жапондықтар ұстап алады, оны британдықтар Тоджоға қалай қараса, солай айқайлап, мазақ етеді.

Өндіріс

Рой Уорд Бейкер фильмді Rank компаниясында түсіргісі келді, бірақ компания құқықтарды сатып алуға рұқсат бермеді. Associated British 1959 жылғы сәуір айында фильмнің құқықтарын сатып алды. Фильм 1960 жылы Elstree Studios студиясында түсірілді, онда Ричард Тодд бірнеше жыл бұрын "Бұзушылар" ("The Dam Busters") фильмінде ойнаған еді. Тодд фильмді түсіруді ұнатпады, себебі ол Лоренс Харвимен жақсы қарым-қатынаста болған жоқ. Көп жылдар өткен соң берген сұхбатында ол: "Мен Лоренс Харвимен жұмыс істеуден ләззат алмадым. Сахнада керемет ойнаған Питер О'Тулді ойнатады деп едім, бірақ олар "танымал есім" қалапты". Ричард Харрис кейінірек Тоддтың өзінің әріптестері сияқты биік көріну үшін топырақ үйінділерінің үстінде тұратынын айтты. Лесли Норман да Питер О'Тулдің орнына Лоренс Харвиді таңдағанына риза болмады. Ол Лоренс Харви мен Ричард Харрис фильмді "нашарлатып жіберді" дейді, себебі Харрис Лоренс Харвиге ренжіді, оны жек көрді және олар Ричард Тоддпен тіл табыспады. Норман: "Соңында фильмнің өзімнің бөлігіне өте қанағаттандым. Барлығы студияда түсірілді, біз бір ай бойы сыртқа шықпадық. Мен түсіруге шығуға рұқсат сұрадым, бірақ джунглилердің тым жабық екенін білемін".

Кассалық жинақ

Kine Weekly басылымының мәліметінше, 1961 жылы британдық кинотеатрлардағы ең танымал 12 фильм тізімі: "Швейцарлық Робинзон отбасы", "Ұлы жетілік", "Сенбі күнгі түні мен жексенбі таңы", "101 далматин", "Полианна", "Жанкүйер", "Көшпенділер", "Желмен сырласқандар", "Баттерфилд 8", "Ешқандай қиындыққа қарамастан жалғастыр", "Ата-ана тұзағы" және "Ұзын, қысқа және биік".