Кіріспе

Ирланд мифологиясындағы тұлға. Кумхалл (; ) немесе Кумхалл мак Тренмор ("Тренмордың ұлы", "күшті, ұлы" деген мағынаны білдіреді) – ирланд мифологиясының фениан циклындағы кейіпкер, фианнаның басшысы және Фионн мак Кумхайлдың әкесі.

Шежіресі

Финннің (Кумэйлдің ұлы) отбасы туралы ең маңызды мәтін – Фотха Катха Чнуха («Чнуха шайқасының себебі»), себебі ол 12 ғасырда жасалған ежелгі пергамент Лебор на хуидриде (ЛУ) сақталған. Екінші маңызды трактат – 15 ғасырдағы қолжазбадан көшірілген «Макгнимарта Финн» («Фионнның балалық шағындағы ерліктері»). Фотха Катха Чнухаға сәйкес, Камхалл мак Тренмхоир шағын патшаның ұлы болды және «Жүз шайқастың» Жоғарғы Королі Конн Сет Чатахқа қызмет етті. Камхалл сондай-ақ Коннның жарты ағасы болды, оның анасы Коннның әкесінің анасы, друид Тадг мак Нуадаттың қызы еді. Бірақ Тадг одан бас тартқандықтан, Камхалл Мюрнені күшпен алып кетіп, қашып кетті. Фотха Катха Чнухада Камхаллдың әйелі патша Катаир Мордың друиді болған Нуадаттың немересі болды, бірақ Акаллам на Сенорахтағы бір үзіндіде ол Туатха Де Дананның Нуадуының немересі екені айтылады. Ал бұрынғы еңбек Нуадаттың әйелі ретінде Альмуды, Беканның қызын көрсетсе, Acallmh na Sénorach-та бұл есім «Каирбрдің ұлы Тредхорнның ұлы Кумал» деп бұрмаланған, бұл қазіргі Кастлекнок жерінде орналасқан. Содан кейін Голл Фианнаның басшылығын өз қолына алды, бұл туралы Магнимарта Финнде баяндалған. Камхаллдың әйелі Мюрне оның ұлы Фионнға жүкті болды, ал Мюрненің ашулы әкесі Тадг оны қайта қабылдамауға ғана емес, тірідей өртеп өлтіруге бұйрық берді. Бірақ Камхаллдың әйелі Конннан қорғау сұрап, жер аударылып, бала табады және оған Демни деп ат қояды. Кейіннен Демни (Демне) Финн болып өсті. Камхаллдың Кастлнок колледжінің аумағында, қазіргі су мұнарасы тұрған төбенің астында жерленгені айтылады.

Параллельдер

Камхолл мен Камулдың, рим дәуіріндегі жазулардан белгілі кельт соғыс құдайының байланысын орнатуға жасалған әрекеттер қазір көбінесе жоққа шығарылуда. Ежелгі ирланд тілінде "кумал" сөзі "қыз құл" деген мағынаны білдіреді, және Фионнның тегі асыл емес болуын жасыру үшін оған асыл әке ойлап табылған болуы мүмкін. Басқаша айтқанда, кейбір ерте мәтіндерде бұл батыр "Фионн мак Умайл" деп аталған, бұл оның әкесінің аты бастапқыда Умайл болғандығын көрсетеді.