Кіріспе
Санджая (санскрит: सञ्जय, "жеңіс" деген мағынаны білдіреді) немесе Санджая Гавалгана – ежелгі үнділік индуист эпосы Махабхаратадағы кейіпкер. Санджая – соқыр патша Дхритараштраның кеңесшісі және оның күймешісі, сонымен қатар ол Куру патшалығының билеушісі және Кауравалардың әкесі. Санджая – дана Вьясаның шәкірті. Оған Вьясадан берілген, алыс оқиғаларды өз санасында көру қабілеті – дивья дришти (құдайлық көру) сыйы сыйланған. Ол Дхритараштраға Курукшетра соғысының оқиғаларын, оның ішінде Бхагавад-гитада баяндалған оқиғаларды жеткізеді.
Sanjaya (Sanskrit: सञ्जय, meaning "victory") or Sanjaya Gavalgana is a figure from the ancient Indian Hindu epic Mahābhārata. Sanjaya is the advisor of the blind king Dhritarashtra, the ruler of the Kuru kingdom and the father of the Kauravas, as well as serving as his charioteer. Sanjaya is a disciple of Sage Vyasa. He is stated to have the gift of divya drishti (divine vision), the ability to observe distant events within his mind, granted by Vyasa. He narrates to Dhritarashtra the events of the Kurukshetra War, including the ones described in the Bhagavad Gita.
Хабаршы ретінде
Осы зор соғыс басталар алдында Санджая Кауравалардың елшісі ретінде Юдхиштираға барып, олардың атынан келіссөздер жүргізуге келген.
Құдайдың аян сыйлығы
Құдайдан аян алу, жай ғана көзге көрінбейтін нәрсені сезуден мүлдем өзгеше ("Санжаяның сыйы"). Көзге көрінбейтін нәрселерді сезетін адам өз санасында олардың бейнесін көреді, ал құдайлық аянда бұл санада емес, тіпті оны көзімен көргендей болады. Сондай-ақ, дыбыстар ой арнасы ретінде емес, физикалық құлақпен естіледі.
Махабхарата соғысының суреткері ретінде
Санджая әлі де Хастинапурда болғанда, Курукшетра майданында болған оқиғалар оған өте айқын болды («Санджаяның сыйы»). Ол оқиғаларды майдан даласында өзі тұрғандай көзімен көрді. Санджая Дхритараштраның және Пандавалардың жақтастары жиналған жерді көрді, Дюрьодананың сөздерін, Бхишма атасының қаһарлы соғыс шақыруын, Панджаяньяның Куруларды жоятынын жариялаған күшті даусын және Кришна мен Арджуна арасындағы Гитаның мәнін ашатын әңгімені («Санджаяның сыйы») құлақтарымен естіді. Санджаяның қадірлі адамнан артықшылығы болды, себебі ол тіпті қадірлі адамды қорқытатын нәрселерді де ести алатын. Ол Риши Вьяса («Санджая, Аруақшы») берген «қашықтықтан оқиғаларды көру» сыйымен ерекшеленді. Махабхарата соғысының алдында Гита айтылды, – Гитаның өте алғашқы шумағында патша Дхритараштра соғыс туралы ақпаратты Санджаядан сұрайды, ол құдайлық көріс сыйына ие болған («Санджаяның сыйы»). Дхритараштраның кеңесшісі ретінде Санджаяның жұмысы аса қиын болған жоқ. Ол Дхритараштраға соғыстың әртүрлі кезеңдерінде Бхиманың қолынан жүз ұлының қаза тапқаны туралы хабарлап, қайғыға батқан патшаға ең ауыр сәттерінде де жұбаныш берді («Вьяса»). Санджая Курукшетра соғысының барлық оқиғаларын толық баяндайды. Санджая сонымен қатар түрлі сипаттамалар береді: Жер, басқа планеталар, сондай-ақ Үндістан субконтинентіне ерекше назар аударады және (көне) Үндістан субконтиненті (Бхарата Варша) жеріндегі жүздеген патшалықтардың, тайпалардың, провинциялардың, қалалардың, кенттердің, ауылдардың, өзендердің, таулардың және орманның толық тізімін ұсынады. Ол сонымен қатар әр күні әр тарап қолданған әскери құрылымдар, әр батырдың қазасы және әр шайқастың егжей-тегжейлі сипаттамасын түсіндіреді («Вьяса»). Санджая шайқас оқиғаларын және өз пікірлерін өте ашық айтады, сонымен қатар Кришна мен Арджунаның қолынан Кауравтардың жойылуын болжады («Санджая, Аруақшы»). Санджая Дхритараштраның адал кеңесшісі болды.
partisans of Dhritarashtra and the Pandavas gathered there, heard with his ears the words of Duryodhana, the fierce battle cry of grandfather Bhishma, the mighty sound of Panchajanya proclaiming the destruction of the Kurus, and the dialogue between Krishna and Arjuna bringing out the import of the Gita (“Sanjaya’s Gift”). Sanjaya clearly has an advantage over an average person because he could hear things that would even frighten the average person. He was described to be gifted as he could see “events at a distance granted by the Rishi Vyasa” (“Sanjaya, Charioteer”). On the eve of the Mahabharata War, the Gita was spoken, “we find in the very first verse of the Gita, King Dhritarashtra seeking information about the War from Sanjaya who had received the gift of divine vision”(“Sanjaya’s Gift”). As Dhritarashtra's advisor, Sanjaya's job was not as hard. Until he had to tell Dhritarashtra the news of the death of his “hundred sons at the hands of Bhima at different points of time in the battle and offers the sorrowing king solace in his darkest hours”(“Vyasa”). Sanjaya tells every incident of the Kurukshetra war. Sanjaya also gives various descriptions of:
Earth, the other planets, and focuses on the Indian subcontinent and gives an elaborate list of hundreds of kingdoms, tribes, provinces, cities, towns, villages, rivers, mountains, and forests of the (ancient) Indian Subcontinent (Bharata Varsha). He also explains about the military formations adopted by each side on each day, the death of each hero and the details of each war racing (“Vyasa”). Sanjaya is known to be very frank in his narration of the battle events and his opinions and he also predicted the destruction of Kauravas at the hands of Krishna and Arjuna (“Sanjaya, Charioteer”). Sanjaya was Dhritarashtra's honest advisor.
Символизм
Санджая – ізгі мінезді кейіпкер, ол "ұзақ және қиын рухани тәжірибеден туындайтын, саттваның басымдығымен және ішкі оянумен байланысты интуитивті білімді көрсетеді" (V, "Бхагавадгитадағы символизм"). Арджуна сияқты құдайлық инаятқа қол жеткізе алмаса да, ол Кришнадан білім алуға қабілетті, себебі ол өз денесі мен санасын толық бақылауға ие болды (V, "Бхагавадгитадағы символизм"). Ол оқиғалардың бәрін аңғаруға бейім, себебі шайқаста болып жатқанның бәрін көзімен көрді. Санджая Арджунаның садағы мен жебелерін тастап, күймеге мұңайып отырғанын байқады (Sharma 11). Арджунаның физикалық шаршаңқысынан асып, оның жан күйін сезіне білген Санджая, денесі мен санасын толық бақылауда ұстағанын көрсетеді, себебі ол Арджунаның қайғыға толы екенін анықтады.