Кіріспе

1976 жылы Алекс Хейлидің романы. «Тамырлар: Американдық отбасының сағасы» – 1976 жылы Алекс Хейли жазған роман. Онда 18 ғасырлық африкалық Кунта Кинте туралы айтылады, ол жасөспірім кезінде тұтқынға алынып, Африкада құлдыққа сатылып, Солтүстік Америкаға апарылады; роман оның және оның ұрпақтарының АҚШ-та Хейлиге дейінгі өмірін баяндайды. Романның жарық көргенімен және оның өте танымал телеверсиясы «Тамырлар» (1977) бірге Америка Құрама Штаттарында мәдени құбылыс тудырды. Роман «Нью-Йорк Таймс» бестселлер тізімінде қырық алты апта бойы болды, оның ішінде жиырма екі апта бірінші орында тұрды. Романның соңғы жеті тарауы кейіннен «Тамырлар: Келесі буын» (1979) атты екінші мини-сериал ретінде бейімделді. Бұл афроамерикандықтардың генеалогиясына қызығушылықты арттырып, афроамерикандық тарихқа құрмет сезімін ояртты. Кітап бастапқыда көркем туынды ретінде жарияланған, бірақ кітап дүкендерінде ғылыми-танымдық әдебиеттер бөлімінде сатылды. Хейли кітаптың соңғы тарауында отбасының ауызша тарихын жазбаша деректермен растау үшін мұрағаттар мен кітапханаларда жүргізген зерттеулерін сипаттады.

Сюжет

Roots - бұл Кунта Кинте туралы әңгіме. Ол 17 жасында Гамбиядан алып кетіп, құл ретінде сатылған жас жігіт. Оның жеті ұрпағы Америка Құрама Штаттарында өмір сүрген. Гамбия өзенінің бойында тұратын мандинка Кунтаның балалық шағы қиын, бірақ оның ауылында, Джуфурэде, еркін болды. Оның ауылының тұрғындары егін шаруашылығымен айналысады, ал климаттың суық болғанынан кейде азық-түлік жетіспей қалады. Кунтада махаббат пен дәстүр бар. Ауылға жаңадан келген, терісі ақ, жылаңаш тауық секілді иісі бар түубобтар туралы хабар жеткен. Кунта әлемді көруге құштар. Бір кезде Кунта балаларды алып бара жатқан капюшондарды көреді. Бұл Кунтаның көңілін шатастырады, бірақ ол әкесі Омороның оны Джуффуреден шығаратынын білгенде, қатты қуанады. Оморо мен Кунта өздерінің айналасындағылар туралы көбірек біліп, жолға шықты. Олар қайтып келгенде, Кунта барлық достарына саяхат туралы мақтанады, бірақ пантераның құрбаны болған отбасылық ешкілерге назар аудармайды. Кейіннен Кунта өзінің кафо (дивизия немесе сынып) басқа балаларымен ерлікке дайындыққа жіберіледі. Кунта Гамбия туралы көбірек біледі, бірақ құл саудасынан қорқады, ол үйге ойлағаннан да жақын екенін біледі. Кунта оқудан өтіп, Джуффуредің сот жүйесі туралы көбірек біледі. Бір күні ол тубобтар ұрлап алып, жүкті болып оралған қыздың оқиғасына куә болады. Ол аралас нәсілді бала тудырады, ал іс шешілмеген. Бір күні таңертең Кунта барабан жасау үшін ағаш кескенде, оны шлаттар (қара құл саудагерлері) тосқауылға алады, есінен танып, тұтқынға алады. Ол оянғанда, аузын жауып, көзін байлап қояды. Тюбобтар Кунта мен басқа тұтқындарды жалаңаш етіп, әр тесігін тексеріп, қызған темірмен күйдіреді. Содан кейін Кунтаны киімсіз және шынжырмен бұғауланған күйінде кемеге салады. Атлантиканы құл кемесінің бортында Лорд Лигониермен қиылысқаннан кейін, ол Мэриленд штатының Аннаполис қаласында қонып қалады. Вирджиния штатының Спотсильвания округіне жататын Джон Уоллер аукционнан Кунтаны сатып алады және оған Тоби деген есім береді. Алайда, Кунта қасарысқандықтан төрт рет қашып кетуге тырысады. Ол соңғы рет тұтқындалғанда құл аулаушылар оң аяғының бір бөлігін кесіп, оны мүгедек етеді. Содан кейін Кунтаны қожайынының ағасы доктор Уильям Уоллер сатып алады. Ол бағбан болып, ақырында қожайынының арбасына айдап жүреді. Кунта сонымен қатар Фидлер есімді музыкант құлмен дос болады. Американың Тәуелсіздік соғысынан кейін Кунта Уоллердің аспазы Беллге үйленеді және олардың қызы Кизи туады. Құлдық кезіндегі Кизидің балалық шағы ата-анасының қолынан келгенше бақытты. Ол Джон Уоллердің қызы "Мисси" Эннмен жақын дос және ол қатыгездікке сирек ұшырайды. Оның өмірі оның сүйіктісі Ноаға, егіншіге, жол жүру рұқсатнамасын жасатқанда өзгереді. Ол ұсталып, мойындағаннан кейін, қыз 16 жасында отбасынан сатылып кетеді. Киззиді Том Ли сатып алады, ол кедей бастамадан шыққан фермер және тауық күресшісі. Ол оны зорлап, жүкті етеді, ал ол Джорджты тудырады, кейін ол әкесінің әтеш күрес жаттықтырушысы болған кезде "Көк Джордж" деп аталады. "Кішкентай Джордж" - қымбат дәм мен алкогольге, сондай-ақ өзінің әйгілі боулинг шапқысы мен жасыл шарфына танымал. Ол Матильдаға үйленеді және олардың алты ұлы мен екі қызы бар, оның ішінде Том өте жақсы темірші болады. Том Иренге тұрмысқа шығады, ол бастапқыда Холт отбасына тиесілі әйел. Том Ли өзінің барлық ақшасын әтеш шайқасынан жоғалтқан кезде, ол Джорджты бірнеше жылға Англияға қарызын өтеу үшін жібереді және қалған отбасы мүшелерінің көпшілігін құл саудагеріне сатады. Саудагер отбасын Аламанс округіне көшіреді, онда олар Эндрю Мюррейдің меншігіне айналады. Мюррейлер отбасы бұрыннан шаруа шаруасымен айналысқан емес, олар әдетте жақсы қожайын болып, отбасына жақсы қарайды. Америкадағы Азамат соғысы аяқталғаннан кейін Мюррей құлдары бұрынғы қожайындары үшін жерді бөлісудің орнына Солтүстік Каролинадан Теннесси штатының Хеннинг қаласына көшіп кетуге шешім қабылдайды. Олар бірте-бірте табысты отбасыға айналады. Томның қызы Синтия Уилл Палмерге, табысты ағаш бизнесменге үйленеді, ал олардың қызы Берта отбасында колледжге баратын бірінші болып табылады. Сол жерде ол ауыл шаруашылығы профессоры Саймон Хейлимен танысады. Олардың ұлы Алекс Хейли, кітаптың авторы.