Кіріспе

Құстардың жойылған тайпасы.
Жаңа Зеландиядан шыққан туыс емес, жойылған құстар.

Моа-нало – Тынық мұхитындағы Гавай аралдарында (Гавай аралдарынан басқа) өмір сүрген, ерекше, қазға ұқсас қаздардың жойылған тобы. Адамдар қоныстанғаннан кейін олар жойылғанша, көптеген аралдардағы негізгі шөпқоректілер болды.

Эволюция

Кейбір моа-налоның қалдықтарында митохондриялық ДНҚ іздері табылды, олар анатидтер тұқымдасына жататын, қазіргі қаздар түрлерімен салыстырылды, осы арқылы олардың осы тұқымдағы орны анықтауға тырысты. Кейбір ғалымдардың күтілгеніне қарамастан, моа-нало тірі қалған нене сияқты ірі қаздарға (Anserinae) емес, керісінше, анас тұқымдасына жататын, мысық қазды (mallard) қамтитын, суға батып жейтін қаздарға жақын екені анықталды. Қазіргі ДНК талдауының дәлдігі анас түрлерімен байланысын анықтауға жеткіліксіз, бірақ биогеографиялық мәліметтер олардың ең жақын туысы – кең таралған Тынық мұхитының қара қазы екенін күшті түрде көрсетеді.

Экология

Моа-налоның ерекше мүсін мен көлемі олардың ежелгі Гавайи экологиясындағы рөлімен байланысты болуы мүмкін. Мауи аралының жазық бөлігіндегі Пуу Найо үңгірінен табылған Тамбетокен хаулиодосының копролиттерінің (тас дәректерінің) зерттеуі, олардың кем дегенде құрғақ бұталы және мезиктік орман жағдайларында, әсіресе папоротниктердің (мүмкін Asplenium nidus немесе Dryopteris wallichiana) жапырақтарын жегенін көрсетті. Бұл қорытынды олардың мүсіндерінің пішінімен расталады (Джеймс және Берни 1997). Бұл олардың аралдағы басты жапырақ жегіштер болғандығын көрсетеді. Гавайи лобелиоидтарының Cyanea туысындағы жапырақтарындағы және жас сабақтарындағы айқын тікендердің болуы – мұндай қорғаныс арал флорасында жиі жоғалатын, акалада (гавайилік раушангүл) сияқты ерекшелік. Бұл Cyanea-ның жаңа өршілдеріндегі тікендей ұштардың дамуын көрсетеді, себебі олар моа-налоның жапырақ жеуінен қорғайды. Моа-нало өсімдіктермен қоректенетін жануарлардың орнын толтырды, бұл нишаны әдетте ешкілер мен бұғылар сияқты сүтқоректілер немесе Галапагос аралдары мен басқа архипелагтардың алып тасбақалары толтыратын. Бұл Гавайи аралдарының қазіргі экологиясына әсер етеді, өйткені көптеген түрлер жоғалып кетті. Маврикий, Жаңа Зеландия және Полинезия аралдарындағы таксондар сияқты, моа-нало сүтқоректілерге бейімделмеген және аңшылар немесе үйрек шошқалар сияқты жабайыланған жануарлармен оңай ауланып желінді.