Кіріспе

Швейцариялық жарыс жүргізушісі (1936–1971)

Джозеф Сифферт (ʒo sifɛʁ; 7 шілде 1936 – 24 қазан 1971) – Швейцариялық жарыс жүргізуші. Отбасы мен достары "Сеппи" деп лақаптайтын Сифферт Швейцарияның Фрибург қаласында дүниеге келген. Ол бастапқыда екі доңғалақты жарыстарда көзге түсіп, 1959 жылы 350 куб.см. көлемді мотоциклдер бойынша Швейцария чемпионатында жеңіске жеткен. Содан кейін Formula Junior Stanguellini көлігімен төрт доңғалақты жарыстарға көшкен. Сифферт 1962 жылы төрт цилиндрлі Lotus Climax машинасымен Формула-1-ге жеке тәлімгер ретінде қатысқан. Кейін Швейцарияның Scuderia Filipinetti командасына ауысып, 1964 жылы Роб Уокердің жеке британдық Rob Walker Racing Team командасына қосылған. Оның ерте жетістіктері 1964 және 1965 жылғы Жерорта теңізі Гран-прилеріндегі жеңістері болды, екі мәрте де Джим Кларкты аз айырмамен басып озды. Сифферт Rob Walker Racing Team және BRM командалары үшін Формула-1-де екі рет жеңіске жеткен. 1971 жылғы Әлем чемпионатының Жеңіс жарысында механикалық бұзушылықтан туған апат салдарынан көлігі аударылып, өртенген көлік астында қалып қайтыс болды. Сифферт екі рет үйленген, екінші әйелі Симонмен 1960 жылдардың соңында және қайтыс болған кезде карьерасының шарықталу нүктесінде болған. Олардың Вероника және Филипп есімді екі баласы бар.

Ерте өмір

Сифферт 1936 жылы Швейцарияның Фрибург қаласында, Берннен 35 шақырым қашықтықта, кедей отбасында дүниеге келді. 12 жасында Сифферт әкесімен бірге 1948 жылы Бремгартен трассасында өткен Швейцария Гран-приін көруге Бернге барды, сол оқиғада ол жарыс жүргізуші болуды армандады.

Формула бірінші

1968 жылы Сифферт Брэндс-Хатчта Rob Walker Racing Team-нің Lotus 49B көлігімен 1968 жылғы Ұлыбритания Гран-приін жеңіп, ұзаққа созған күрес барысында Крис Амонның Ferrari көлігін екінші орынға ықтырды, осылайша Формула-1 тарихына енді. Бұл – жеке команданың соңғы Гран-при жеңісі деп есептеледі. 1971 жылы BRM командасының жүргізушісі ретінде ол «Остеррайхринг» трассасында өткен Австрия Гран-приінде екінші Формула-1 чемпионатында жеңіске жетті.

Спорттық көліктер

Сифферттің Формула-1-дегі мәртебесі баяу өскенмен, оның атағы Porsche зауытының Әлемдік спорттық автомобильдер чемпионатына ұмтылуындағы жетекші жүргізуші ретінде қалыптасты. 1968 жылы Сифферт пен Ханс Херрманн Porsche 907 машинасымен «Дейтонаның 24 сағаты» және «Себрингтің 12 сағаты» жарыстарында жеңіске жетті, бұл компанияның бұрынғы шағын жеңістерден кейінгі алғашқы маңызды толыққанды жеңісі болды. Кейіннен Сифферттің Porsche 917 машинасымен көрсеткен жүргізушілік шеберлігі оған Еуропада бірнеше ірі жеңістерді сыйлады. Сонымен қатар, Porsche Сиффертті CanAm жобасын дамытуға көмектесу үшін таңдады, ол 1969 жылы Porsche 917PA spyder машинасымен жарысып, аз қатысушы болғанына қарамастан чемпионатта төртінші орынды иеленді. 1970 жылы ол Брайан Редменмен бірге Porsche 908/3 машинасымен Тарға Флориода жеңіске жетті. Сол жылы Porsche Сифферттің March Engineering F1 командасындағы орнын қаржыландырды, себебі неміс компаниясы өздерінің бағалы жүргізушілерін қарсылас Ferrari-ге өткізгісі келмеді. March командасымен Формула-1-дегі ынтымақтастығы сәтсіз аяқталғандықтан, ол келесі маусымда бәсекелес Porsche жарыскері Педро Родригеспен BRM командасына қосылды.

Өлім

Сифферт 1968 жылы өзінің алғашқы жеңісін однып алған Брэндс-Хатч қаласында өткен чемпионаттан тыс әлем чемпионатының жеңіс жарысында қаза тапты. Оның BRM машинасы Ронни Петерсонмен болған бірінші айналымдағы оқиғада зақымданған, кейін бұзылып қалды. BRM бұл жайтты көп уақыт өткен соң ғана мойындады, ол BRM-нің бұрынғы механігінің кездейсоқ айтуы арқылы белгілі болды. BRM машинасы апатқа ұшырап, дереу өртеніп кетті. Сифферт өртенген машинадан шыға алмады. Кейіннен Корольдік Автомобиль Клубы (сол кезде FIA-ның Ұлыбританиядағы ұйымдастырушы және реттеуші өкілі) жүргізген тергеуде, Сифферт бастапқы апатта тек аяғы сынып қалғаны, бірақ үш өрт сөндіргіш дұрыс жұмыс істемегендіктен құтқарушылар Сиффертке бес минут бойы жете алмады және ол түтіннен уланып қайтыс болды. Өрт сөндірушілердің мәлімдемесіне сәйкес, егер өрт сөндіргіштер дұрыс жұмыс істесе, олар 20 секунд ішінде Сиффертке жете алатын еді. Бұл оқиға көліктерде де, трассада да қауіпсіздік шараларын күрт өзгертуге әкелді. Борттағы өрт сөндіргіштер (ұшақ өнімі BCF – бромхлордифторметанды пайдаланатын) міндетті болды, сондай-ақ жүргізушілерге тікелей каскаларына ауа жеткізілетін жүйе орнатылды. Оның Швейцариядағы жерлеу рәсіміне 50 000 адам қатысты, ал Джон Уайер командасының Gulf Porsche 917 машинасы Фрибург көшелерімен процессияны бастап жүрді. Бенуа сол кездегі Формула-1 спорты жайлы баяушы болған және Сиффертті жақсы білген. Ол сондай-ақ 1971 жылы Сифферттің трагикалық соңғы Брэндс-Хатч жарысында болды. Жарысқа бір күн бұрын Бенуа Сифферттің, оның әйелі Симонаның және анасы Марияның, сондай-ақ досы Жан Тингелидің кешкі жеңіс тойындағы суреттерін түсірді. Содан кейін ол жарыс басталуға бес минут қалғанда, старт сызығында BRM машинасының ішінде отырған Сифферттің соңғы суретін түсірді.

Мұра

2007–08 A1GP маусымының соңғы кезеңінде, Брэндс-Хатч трассасында, A1 Team Switzerland машинасы «Джо 'Сеппи' Сифферт – 40 жылдық мереке – Брэндс-Хатч» деген жазуды тасыды. Бұл оның 1968 жылы Брэндс-Хатчта өткен Ұлыбритания Гран-присіндегі жеңісін еске салды.