Солтүстік шабақ балығының сипаттамасы

Кіріспе

Балық түрлері балық Солтүстік шоқыр (Esox lucius) – Esox (шоқыр) туысына жататын етші балықтардың бір түрі. Олар Солтүстік жарты шардың орташа тұзды және тұщы суларында кеңінен таралған (яғни, холарктикалық ареалда). Ұлыбританияда, Ирландияда, Шығыс Еуропаның көп бөлігінде, Канадада және АҚШ-та оларды жай ғана шоқыр деп атайды, бірақ Орта Батыста «Солтүстік шоқыр» деп те атай беруі мүмкін. Шоқырлар салыстырмалы түрде ірі өсе алады. Орташа ұзындығы шамамен , ал ең ірісі – 1,5 метрге дейін жетеді, салмағы 15 килограммға жетеді. IGFA қазіргі таңдағы әлемдік рекордты 1986 жылғы 16 қазанда Германиядағы Грефферн көлінде Лотар Луистің ұстаған 25 килограмдық шоқырына жатқызады. Солтүстік шоқырлар Еуразияда Солтүстік Америкаға қарағанда ірірек болады, ал Еуразияның жағалау аймақтарында ішкі аймақтарға қарағанда үлкенірек өседі.

Этимология

Солтүстік шұңқыр балық өзінің кең таралған атын, «шұңқыр» деп аталатын ұшты таяқшаға ұқсас болғандықтан алған (орта ағылшын тілінде ‘ұшты’ деген мағынада). Одан басқа, көптеген бейресми, қарапайым атаулар бар: қарапайым шұңқыр, көлдік шұңқыр, үлкен солтүстік шұңқыр, солтүстік (АҚШ-тың солтүстік-орталық аймағында және Канаданың Альберта, Манитоба және Саскачеван провинцияларында), джекфиш, джек, лайлы акула, жылан, слимер, лайлы жылан, аллигатор (аллигатордың басымен ұқсас болғандықтан), балғаша, сондай-ақ «ұзын бас» немесе «ұшты мұрын» сияқты атаулар да қолданылады. Көптеген басқа да атауларды Филд-музейдің Зоологиялық жапырақшасының 9-нөмірінен табуға болады. Бұл балықтың бұрынғы кең таралған аты – люци (қазір люси) немесе толық бойға жеткенде люце, оның таксономиялық атын (Esox lucius) құру үшін қолданылған және геральдикада пайдаланылады.

Сипаттама

Солтүстік шұбар көбінесе зәйтүн жасыл түсті болады, құрсағы сарыдан аққа дейін ашықтанады. Дене қабырғасы қысқа, ашық, сызық тәрізді дақтармен және қанаттарында бірнеше қара дақтармен өрнектелген. Кейде қанаттары қызғылт түсті болады. Жас шұбардың жасыл денесінде сары жолақтары болады; кейін жолақтар ашық дақтарға айналады, ал денесі жасылдан зәйтүн жасылға өзгереді. Желбезек қабығының төменгі жартысында қабықша жоқ, ал басында және төменгі жақ сүйегінің астыңғы жағында үлкен сезімтал тесіктері бар, бұл бүйірлік жүйеге жатады. Сырттан ұқсас және жақын туысқан мускуллонгтан айырмашылығы, солтүстік шұбары қара фонда ашық дақтармен және төменгі жақ сүйегінің әр жағында алтыдан кем сезімтал тесіктермен ерекшеленеді. Солтүстік шұбар мен мускуллонгтың араласуынан туған гибрид жолбарыс мускуллонгі (Esox masquinongy × lucius немесе Esox lucius × masquinongy, әр түрдің жынысына байланысты) деп аталады. Гибридтерде еркектер әдетте сүексіз болады, ал аналар көбінесе өнімді және ата-ана түрлерімен қайтадан араласа алады. Солтүстік шұбардың тағы бір түрі – күміс шұбар, бұл жеке түр емес, керісінше, шашыраңқы популяцияларда кездесетін мутация. Күміс шұбар, кейде күміс мускуллонгі деп те аталады, дақтардың қатарынан айырылады және күміс, ақ немесе күміс көк түсті болып көрінеді. Ауырған кезде күміс шұбар сәл қызғылт реңге ие болуы мүмкін; сонымен қатар, ұзаққа созылған ауру еркектердің сүексіздігінің ең көп таралған себебі болып табылады. Италияда жаңадан анықталған Esox cisalpinus ("оңтүстік шұбар") түрі бұрын солтүстік шұбардың түс өзгерісі деп есептелген, бірақ 2011 жылы ол жеке түр екені жарияланды.

Ұзындығы мен салмағы

Солтүстік Америкадағы солтүстік шұбарлары еуропалық түрлестерінің мөлшеріне сирек жетеді; ең ірі нұсқаларының бірі Нью-Йорк штатынан алынған. Оны Питер Дюбук 1940 жылдың 15 қыркүйегінде Ұлы Сакандага көлінен ұстаған. Одан да ірі шұбарлар туралы хабарлар болған, бірақ олар шұбардың ірі туысы – мысқалды жаңылыстыру немесе жай ғана тиісінше құжатталмаған, аңызға жататын жағдайлар. Солтүстік шұбардың ұзындығы артқан сайын салмағы да артады, ал ұзындығы мен салмағы арасындағы байланыс сызықтық емес. Балықтың дерлік барлық түрлері үшін жалпы ұзындығы (L, дюйммен) мен жалпы салмағы (W, фунтпен) арасындағы байланысты мынадай теңдеу арқылы көрсетуге болады.

Кез келген жағдайда, b барлық түрлер үшін 3.0-ға жуық, ал c – түрлерге қарай өзгеретін тұрақты сан. Солтүстік шұбар үшін b = 3.096 және c = 0.000180 (c = 7.089 болса, ұзындықты метрмен, салмақты килограмммен көрсетуге болады). Осы бөлімде сипатталған қатынас бойынша солтүстік шұбардың салмағы шамамен , ал солтүстік шұбардың салмағы шамамен болады.

Жасы

Солтүстік пик әдетте 10–15 жыл өмір сүреді, бірақ кейде 25 жылға дейін де өмір сүруі мүмкін.

Тіршілік ету ортасы

Қайыңдар баяу ағысты өзендерде, көлдер мен су қоймаларындағы терең емес, су өсімдіктері көп жерлерде, сондай-ақ суық, таза, тасты суларда кездеседі. Олар – жасырын қырып жейтін балықтар. Олар аңды күтіп отырып, ұзақ уақыт бойы қозалмай жатады, содан кейін шабуыл жасағанда керемет жылдамдық көрсетеді. Олар балық бар кез келген су айдынында тіршілік етеді, бірақ шағылысу үшін қолайлы орындар да маңызды. Өздерінің жемтігін жеу қабілетіне байланысты, жас қайыңдар өсімдіктер арасында жасырынып, жемтік болмай қалуы үшін жасырынуға қажетті жерлерді іздейді. Екі жағдайда да, су астындағы мол өсімдіктер қажет. Қайыңдар тұзды суларда сирек кездеседі, Балтық теңізінен басқа, онда оларды өзендердің құйылатын жерлерінде де, Балтық теңізінің ашық тұзды суларында да кездестіруге болады. Бұл тұзды суларда болғаннан кейін қайыңдардың таза суға оралуы қалыпты жағдай. Олар көбінесе бұлыңғырлығы аз суды жақсы көреді, бірақ бұл, әдетте, өсімдіктердің болуымен байланысты.

Географиялық таралуы

Esox lucius тұщы суларда Солтүстік жарты шарда, оның ішінде Ресей, Еуропа және Солтүстік Америкада кездеседі. Ол Мароккодағы көлдерге де енгізілген, тіпті Балтық теңізінің тұздылығы төмен суларында да табылған, бірақ олар теңіз бетіндегі аз тұзды сумен шектеледі және басқа жерлерде тұзды суларда сирек кездеседі. Солтүстік Америкада солтүстік шұбардың популяциялары Мэн, Нью-Гэмпшир, Вермонт, Массачусетс, Род-Айленд, Коннектикут, Нью-Йорк, Нью-Джерси, Пенсильвания, Мэриленд, Батыс Виргиния, Огайо, Мичиган, Индиана, Иллинойс, Висконсин, Миннесота, Айова, Миссури, Солтүстік Дакота, Оңтүстік Дакота, Небраска, Канзас, Монтана, Айдахо, Юта, Колорадо, Оклахома, Солтүстік Техас, Солтүстік Нью-Мексико, Солтүстік Аризона, Аляска, Юкон, Солтүстік-Батыс территориялар, Альберта, Саскачеван, Манитоба, Онтарио және Квебек штаттарында таралған (Британдық Колумбия мен Шығыс жағалау провинцияларында шұбар сирек кездеседі). Шұбарлар кездесетін су алаптарына Огайо алқабы, Миссисипи өзенінің жоғарғы ағысы және оның салалары, Ұлы көлдер алабы жатады. Олар сондай-ақ кейбір батыс көлдері мен су қоймаларында спорттық балық аулау үшін жасанды түрде қоныстандырылған немесе енгізілген, бірақ кейбір балық шаруашылығы мамандары бұл практика көбінесе бас, форель және лосось сияқты басқа балық түрлеріне қауіп төндіреді деп санайды, бұл мемлекеттік органдарды көлдерді, мысалы Аляскадағы Сторми көлін уландыру арқылы шұбарды жоюға тырысуға мәжбүр етеді. E. lucius Вашингтон штатының солтүстік-шығысындағы Пенд Орейл өзеніндегі Бокс Каньон су қоймасындағы агрессивті инвазивті жыртқыш. Бұл каннибализм жыртқыш пен олжаның арақатынасы екіге бір болғанда орын алады. Тамақ жетіспеген кезде, шұбардың жас өлім-жітім көрсеткіші жоғары болады. Каннибализм салқын жазда жиі кездеседі, себебі осы маусымда шұбарлар өте баяу өседі және үлкен шұбарлардың шабуылына қарсы тұра алмайтын мөлшерге жетпейді. Каннибализм өсімнің баяу болуы мен азық-түліктің жетіспеуі кезінде пайда болуы мүмкін. Жастар шұбарлардың азығын үлкен шұбарлар жиі ұрлап алады. Олар "құбылыс" деп аталатын азық іздеу әдісін қолданады. Аңдардай түрлерден айырмашылығы, шұбарлар активті түрде олжаны қумай, энергияны жинақтайды. Сондықтан, олжаны тапқанға дейін белсенді емес уақыт көп созылуы мүмкін. Бәсекелестік күшінше жарыс тиімділігі төмендейді; себебі кішірек шұбарлар желіп қойылмау үшін көбірек өсімдік жамылғысына мұқтаж. Үлкен шұбарлар мұндай алаңдаушылыққа ұшырамайды және кең көрініс ала алады. Олар ағаш құрылымы бар ортаны ұнатады. Шұбарларды сусарлар да кейде жейді.

Esox lucius is found in fresh water throughout the Northern Hemisphere, including Russia, Europe, and North America. It has also been introduced to lakes in Morocco, and is even found in brackish water of the Baltic Sea, but they are confined to the low salinity water at the surface of the sea, and are seldom seen in brackish water elsewhere. Within North America, northern pike populations are found in Maine, New Hampshire, Vermont, Massachusetts, Rhode Island, Connecticut, New York, New Jersey, Pennsylvania, Maryland, West Virginia, Ohio, Michigan, Indiana, Illinois, Wisconsin, Minnesota, Iowa, Missouri, North Dakota, South Dakota, Nebraska, Kansas, Montana, Idaho, Utah, Colorado, Oklahoma, northern Texas, northern New Mexico, northern Arizona, Alaska, the Yukon, the Northwest Territories, Alberta, Saskatchewan, Manitoba, Ontario, and Québec (pike are rare in British Columbia and east coast provinces). Watersheds in which pike are found include the Ohio Valley, the upper Mississippi River and its tributaries, and the Great Lakes Basin. They are also stocked in, or have been introduced to, some western lakes and reservoirs for sport fishing, although some fisheries managers believe this practice often threatens other species of fish such as bass, trout, and salmon, causing government agencies to attempt to exterminate the pike by poisoning lakes, such as Stormy Lake, Alaska. E. lucius is a severe invasive predator in Box Canyon Reservoir on the Pend Oreille River in northeastern Washington. This cannibalism occurs when the ratio of predator to prey is two to one. Because of cannibalism when food is short, pike suffer a fairly high young mortality rate. Cannibalism is more prevalent in cool summers, as the upcoming pike have slow growth rates in that season and might not be able to reach a size to deter the larger pike. Cannibalism is likely to arise in low growth and low food conditions. Young pike tend to have their food stolen by larger pike. They use a form of foraging known as ambush foraging. Unlike species such as perch, pike undergo bursts of energy instead of actively chasing down prey. As such, a fair amount of inactive time occurs until they find prey. Hunting efficiency decreases with competition; This makes sense, as the smaller pike need more vegetation to avoid being eaten. Large pike do not have this worry and can afford the advantage of a large line of sight. They prefer a tree structure habitat. Pike are occasionally preyed upon by otters.

Физикалық мінез-құлық белгілері

Пайк "жылдам старт" қозғалысына қабілетті, ол тұрақсыз жүзудің кенеттен жоғары энергиялы шабуылы болып табылады. Көптеген басқа балықтар да осы қозғалысты көрсетеді. Көпшілік балықтар осы механизмді өмірге қауіпті жағдайлардан қашу үшін пайдаланады. Дегенмен, пайк үшін бұл тұрған жерінен олжаны ұстау құралы. Олар күшті шабуылдар жасап, олжасын аулайды. Бұл жылдам старттар пайк максималды жылдамдыққа жеткенде тоқтатылады. Нақты себебі белгісіз, бірақ ол азық іздеу немесе жас ұрпақты қорғауға байланысты репродуктивтік қажеттіліктердің нәтижесі болуы мүмкін. Пайк күндізгі ритмі жыл бойы айтарлықтай өзгереді. Жағалауға жақын жерде пайк шалғынды, өсімдіктерге толы су алаптарын ұнатады. Жұмыртқаның тірі қалуы салған жұмыртқалар санымен тікелей байланысты екені көрсетілген. Өлім темірдің залалды концентрациясынан немесе температураның күрт өзгеруінен туындайды. Пайк өте талғампаз емес, тікенді балықтарды, тіпті тек қол жетімді олжа болған жағдайда, кішкентай балықтарды, мысалы, тікбалықтарды да жейді. Пайк кейде ірі су құстарын аулап жейді, мысалы, 2016 жылы бір жеке басы үлкен қырлы көбелекті суға батырып, жеуге тырысқан, ал 2015 жылы үш-төрт футтық ірі пайк шабуылы Солтүстік Ирландиядағы Лоуэр-Лоу Эрне көлінде ересек кереуеттің жарақаттануы мен өліміне себеп болуы мүмкін деген болжам бар, бірақ мұндай шабуылдар өте сирек кездеседі деп саналады. Солтүстік пайк көбінесе жалғыз жыртқыш. Ол шағылысу маусымында көшіп-қоныс жасайды және қарапайым роуч сияқты олжа балықтарын қыстау орындарына дейін іздейді. Кейде суға түсушілер бір уақытта аң аулауға кірісетін, шамамен бірдей өлшемдегі пайктардың топтарын байқайды, сондықтан "қасқыр тобы" теориясы пайда болды. Ірі пайктар өлі, қимылсыз балықтарға да ілінеді, сондықтан олар азық табу үшін үлкен аумақта қозғалады деп есептеледі. Ірі пайктар бірнеше метр тереңдіктегі үлкен су кеңістіктерін шарлап, мүмкін, олжа балықтарының үйірлерін қуады. Кішкентай пайктар көбінесе жасырынып аң аулайды, бұл олардың жемтілікке бейімділігіне байланысты болуы мүмкін. Пайк көбінесе су құбырынан шығу жерлеріне жақын кездеседі, бұл олжа балықтарының үйірлерінің болуымен және жасырынып шабуыл жасау мүмкіндігімен байланысты болуы мүмкін. Потамодромды болғандықтан, барлық эзоцидтер шектеулі көшіп-қонуға бейім, бірақ кейбір жергілікті қозғалыстар популяция динамикасы үшін маңызды болуы мүмкін. Балтық теңізінде олар сельдь үйірлерін ұстанады, сондықтан маусымдық көшіп-қонулар болады.

Pike are capable of "fast start" movements, which are sudden high energy bursts of unsteady swimming. Many other fish exhibit this movement as well. Most fish use this mechanism to avoid life threatening situations. For the pike, however, it is a tool used to capture prey from their sedentary positions. They flash out in such bursts and capture their prey. These fast starts terminate when the pike has reached maximum velocity. The exact reason is not clear, but likely is a result of foraging or possibly reproductive needs to safeguard young. Pike diel rhythm changes significantly over the year. When close to the shore, pike have a preference for shallow, vegetated areas. Egg survival has been shown to be positively correlated with number of eggs laid. Mortality results from toxic concentrations of iron or rapid temperature changes, Northern pike also feed on insects, crayfish, and leeches. They are not very particular and eat spiny fish like perch, and will even take fish as small as sticklebacks if they are the only available prey. Pike are known to occasionally hunt and consume larger water birds, such as an incident in 2016 when an individual was observed trying to drown and eat a great crested grebe, an incident in which a pike choked to death after killing and attempting to eat a tufted duck, as well as an incident in 2015 where an attack by a large pike between three and four feet long was implicated as a possible cause for the injury and death of an adult mute swan on Lower Lough Erne, Northern Ireland, but it is generally believed that such attacks are only rare occurrences. The northern pike is a largely solitary predator. It migrates during a spawning season, and it follows prey fish like common roaches to their deeper winter quarters. Sometimes, divers observe groups of similar sized pike that cooperate some to start hunting at the same time, so "wolfpack" theories are given. Large pike can be caught on dead immobile fish, so these pike are thought to move about in a rather large territory to find food. Large pike are also known to cruise large water bodies at a few metres deep, probably pursuing schools of prey fish. Smaller pike are more of ambush predators, probably because of their vulnerability to cannibalism. Pike are often found near the exit of culverts, which can be attributed to the presence of schools of prey fish and the opportunity for ambush. Being potamodromous, all esocids tend to display limited migration, although some local movement may be of key significance for population dynamics. In the Baltic, they are known to follow herring schools, so have some seasonal migration.

Адам үшін маңызы

Бұл "спорттық" нысана ретінде танылса да, кейбір балықшылар аулаған шұңғырларын босатады, өйткені еті сүйекті болып саналады, әсіресе ірі (эпиплеральды) "Y сүйектері" болғандықтан. Дегенмен, шұңғырдың ақ және жұмсақ дәмді еті ұзақ тарихқа ие және Еуропа мен Солтүстік Американың бір бөлігінде танымал тағам болып табылады. Шұңғыр танымал тағам болатын балықшылар қауымдастығында, филе жасаушының филелерден сүйектерді тиімді алып тастау және осы процесте жоғалған ет мөлшерін азайту қабілеті ("сүйексіздендіру") жоғары бағаланады. Шұңғырды пішімдеудің әдістері бар, онда "Y сүйектері" балықтың денесінде қалады; бұл балықта біршама ет қалдырады, бірақ кейде қиын "сүйексіздендіру" процесінен аулақ болады. Ірі балықтарды пішімдеу оңай (және сүйектерін жою да оңай), ал кішкентай балықтарды көбінесе көптеген кішкентай сүйектерін жою үшін фарш ретінде өңдейді, содан кейін оларды кенельдер және балық муссы сияқты дайындамаларда қолданады. Шұңғырды пісіру туралы тарихи жазбалар римдіктер заманына дейін жетеді. Шұңғырды аулау өте қызықты, олардың агрессивті шабуылдары мен әуедегі акробатикалық қимылдары қызығушылық тудырады. Шұңғыр Солтүстік Америкадағы ең ірі тұщы су балықтарының бірі. Олардың көбейіп, жыртқыш табиғатына байланысты, кейбір жерлерде солтүстік шұңғырдың өзінің туған жерінен тыс жерлерге таралуын тоқтату үшін заңдар қабылданды. Мысалы, Калифорнияда балықшылар заң бойынша, балық аулағаннан кейін оның басын алып тастауға міндетті. Аляскада шұңғыр Аляска тауларының солтүстігінде және батысында табиғи түрде кездеседі, бірақ ойын балықшылары оны Алясканың оңтүстік-орталық аймағына заңсыз әкелді. Алясканың оңтүстік-орталық аймағында көптеген аймақтарда шектеулер қойылмайды. Кейбір балық шаруашылығы басшылары шұңғырды жергілікті лосось популяциясына қауіп төндіретін түр деп санайды. Атап айтқанда, Ұлыбритания мен Ирландияда шұңғырды спорттық балық ретінде жоғары бағалайды және оны болашақ спортты сақтау және балық аулау тепе-теңдігін сақтау үшін тірі суға қайтарады. Pike Anglers Club 1977 жылдан бері шұңғырды сақтау үшін үгіт жүргізіп келеді, шұңғырды судан алып тастау кішкентай балықтардың көбеюіне әкелуі мүмкін екенін және шұңғырді алып тастау тоқтатылуын қамтамасыз ету қажеттігін, бұл спорттық балық аулау мен қоршаған ортаға зиян келтіреді деп санайды.

Although it is generally known as a "sporting" quarry, some anglers release pike they have caught because the flesh is considered bony, especially due to the substantial (epipleural) "Y bones". The white and mild tasting flesh of pikes nonetheless has a long and distinguished history in cuisine and is popular fare in Europe and parts of North America. Among fishing communities where pike is popular fare, the ability of a filleter to effectively remove the bones from the fillets while minimizing the amount of flesh lost in the process (known as "de boning") is a highly valued skill. There are methods for filleting pike and leaving the "y bones" in the fish's body; this does leave some flesh on the fish but avoids the sometimes difficult process of "de boning". Larger fish are more easily filleted (and much easier to de bone), while smaller ones are often processed as forcemeat to eliminate their many small bones, and then used in preparations such as quenelles and fish mousses. Historical references to cooking pike go as far back as the Romans. Fishing for pike is said to be very exciting with their aggressive hits and aerial acrobatics. Pike are among the largest North American freshwater game fish. Because of their prolific and predatory nature, laws have been enacted in some places to help stop the spread of northern pike outside of their native range. For instance, in California, anglers are required by law to remove the head from a pike once it has been caught. In Alaska, pike are native north and west of the Alaska Range, but have been illegally introduced to south central Alaska by game fishermen. In south central Alaska, no limit is imposed in most areas. Pike are seen as a threat to native wild stocks of salmon by some fishery managers. Notably in Britain and Ireland, pike are greatly admired as a sporting fish and they are returned alive to the water to safeguard future sport and maintain the balance of a fishery. The Pike Anglers Club has campaigned to preserve pike since 1977, arguing that the removal of pike from waters can lead to an explosion of smaller fish, and to ensure pike removal stops, which is damaging to both the sport fishery and the environment.

Спорттық балық аулау

Еуропада шырша аулау кең таралған хоббиге айналуда. Оны ұстаудың тиімді әдістері – тірі жем, жалғамалы балық аулау және джеркбейтінг. Олар үлкен мөлшері мен шабуылға бейімділігі үшін бағалы ойын балығы болып саналады. Көктемде жағалаудан шырша аулау өте тиімді, себебі ірі шыршалар шағылысу үшін судың жасыл бөліктеріне жақындайды, ал кейіннен шағылысқан басқа балық түрлерімен қоректену үшін сонда қалады. Кішкентай шыршалар өздерін қорғау және жақын маңдағы азық үшін жағалауда қалуы мүмкін. Жаз айларында және белсенсіз кезеңдерде ірі аналық шыршалар терең суға және/немесе жақсы жасырынуға болатын жерлерге көшеді. Бұл кемеде жүрген балықшыларға жаз және қыс маусымдарында жақсы аулау мүмкіндігін береді. Троллинг (қозғалып келе жатқан қайықтың артынан жалғамалы жемді сүйреу) – танымал техника. Шағын және орташа көлемді су қоймаларында шырша аулау үшін кемеде жүзуге арналған түтіктерді пайдалану да қолданылады. Шыршаны жеммен аулау – бұл балықты ұстаудың тағы бір әдісі, сондай-ақ желкенді түтікше шыршаны жеммен аулау үшін қолайлы құрал ретінде танылған. Сондай-ақ, олар шағын балықтарды немесе жәндіктерді еліктейтін жемдерді пайдаланып ұсталған. Соңғы онжылдықтарда ауланған шыршалардың көбісі суға қайтарылады (аулап-босату), бірақ оларды ұстағанда зақымдануы мүмкін. Құрғақ қолмен ұстағанда олардың шырышты қабығы зақымданып, инфекциядан өлуіне әкелуі мүмкін. Олардың тістері өте өткір болғандықтан, жемді шығару кезінде сақтық қажет. Осы түрді аулау кезінде тістігі жоқ үштікті пайдалану ұсынылады, себебі ол жемді шығаруды жеңілдетеді. Бұл үшін ұзын қысқыштар, ал 30 см артериялық қысқыштар – идеалды құрал. Шыршаны төменгі жақтан ұстағанда, ол аузын ашады. Оны судан мүмкіндігінше аз уақытқа шығару керек, ал салмақтап суретке түсірген жағдайда, қалпына келтіру үшін қосымша уақыт беру қажет. Балықты зақымдамау үшін балықшыларға арнайы кілемше пайдалану ұсынылады. Егер тірі балықты босату жоспарланса, қайыққа жақын келгенде оны "ұсталған" деп атау ұсынылады. Ілгекті су астында ұстап, балықты аузынан шығаратын бағытта бұрап, ілгекті алып тастаңыз. Бұл балыққа зиян келтірмейді және судан шығарудың стрессінен сақтайды. Финляндияда 10 кг салмақты кymppihauki ұстау – шебер балықшының белгісі саналады. Көптеген елдер тірі балықты жем ретінде пайдалануға тыйым салған, бірақ шыршаны өлі балықпен ұстауға болады, оны олар иіс сезу арқылы табады. Бұл әдіс үшін көбінесе майлы теңіз балықтары, мысалы, сельдь, сардина және скумбрия қолданылады. Шыршаның иіс сезу қабілеті шабақтан нашар, бірақ ол жемді табу үшін жеткілікті. Жемдік балықты жерге салуға немесе желмен жүзуге арналған жүзімшардың астына қоюға болады. Бұл әдіс көбінесе қыста қолданылады және балық үйірлерінің жанында немесе шұңқыр мен балық көп жиналатын терең емес су айдындарының терең бөліктерінде жасау керек. Шырша жақтық сызық жүйесін пайдаланып, аңғалған олжаның тудырған айналымдарын қадағалайды, ал спиннингтің айналу қозғалысы оларды еліктеудің немесе күшейтудің жақсы тәсілі болуы мүмкін. Джеркбейттер де тиімді және шыршаның оларды толық жылдамдықпен шабуылдауымен керемет тістеуді қамтамасыз етеді. Троллинг үшін үлкен жалғамалы жемдерді немесе жұмсақ жемдерді пайдалануға болады. Күн таңертең немесе кешке суға тік бұрыштаған кезде айнаға айналған қасықтар өте тиімді, себебі олар бұрын талқыланған тербелістерді тудырады және ақ жамбас аңдардың жарқырауына ұқсайтын күн сәулесінің жарқырауын тудырады. Жайық суларында кішкентай шырша аулау кезінде көбінесе жеңіл және кішкентай жемдер қолданылады. "Жүнді құрт" жемі Оңтүстік жарты шарда балық аулауды жақсы көретін балықшылардың арасында танымал. Шыршаны жеммен аулау – спорттың қалыптасқан бөлігі және қазір осы балықтарды ұстауға арналған көптеген арнайы өнімдер бар.

Pike angling is becoming an increasingly popular pastime in Europe. Effective methods for catching include dead baits, lure fishing, and jerk baiting. They are prized as game fish for their large size and aggressive nature. Lake fishing for pike from the shore is especially effective during spring, when the big pike move into the shallows to spawn in weedy areas, and later many remain there to feed on other spawning coarse fish species to regain their condition after spawning. Smaller jack pike often remain in the shallows for their own protection, and for the small fish food available there. For the hot summer and during inactive phases, the larger female pike tend to retire to deeper water and/or places with better cover. This gives the boat angler good fishing during the summer and winter seasons. Trolling (towing a fairy or bait behind a moving boat) is a popular technique. The use of float tubes is another method of fishing for pike on small to medium sized still waters. Fly fishing for pike is another eligible way of catching these fish, and the float tube is now recognized as an especially suitable water craft for pike fly fishing. Also they have been caught this way by using patterns that imitate small fry or invertebrates. In recent decades, more pike are released back to the water after catching (catch and release), but they can easily be damaged when handled. Handling those fish with dry hands can easily damage their mucus covered skin and possibly lead to their deaths from infections. Since they have very sharp and numerous teeth, care is required in unhooking a pike. Barbless trebles are recommended when angling for this species, as they simplify unhooking. This is undertaken using long forceps, with 30 cm artery clamps the ideal tool. When holding the pike from below on the lower jaw, it will open its mouth. It should be kept out of the water for the minimum amount of time possible, and should be given extra time to recover if being weighed and photographed before release. It's also recommended that anglers use an unhooking mat to prevent it from harm. If practicing live release, calling the fish "caught" when it is alongside a boat is recommended. Remove the hook by grabbing it with needle nosed pliers while the fish is still submerged and giving it a flip in the direction that turns the hook out of the mouth. This avoids damage to the fish and the stress of being out of water. In Finland, catching a kymppihauki, a pike weighing at least , is considered the qualification as a master fisherman. Many countries have banned the use of live fish for bait, but pike can be caught with dead fish, which they locate by smell. For this technique, fat marine fish like herring, sardines and mackerel are often used. Compared to other fish like the eel, the pike does not have a good sense of smell, but it is still more than adequate to find the baitfish. Baitfish can be used as groundbait, but also below a float carried by the wind. This method is often used in wintertime and best done in lakes near schools of preyfish or at the deeper parts of shallow water bodies, where pike and preyfish tend to gather in great numbers. Pike make use of the lateral line system to follow the vortices produced by the perceived prey, and the whirling movement of the spinner is probably a good way to imitate or exaggerate these. Jerkbaits are also effective and can produce spectacular bites with pike attacking these erratic moving lures at full speed. For trolling, big plugs or softbaits can be used. Spoons with mirror finishes are very effective when the sun is at a sharp angle to the water in the mornings or evenings because they generate the vibrations previously discussed and cause a glint of reflective sunlight that mimics the flash of white bellied prey. When fishing in shallow water for smaller pike, lighter and smaller lures are frequently used. The humble 'woolly bugger' fly is a favourite lure among keen fly fisherman of the southern hemisphere. Fly fishing for pike is an established aspect of the sport and there are now numerous dedicated products to use specifically to target these fish.

Мифологияда

Финн эпосы «Калевалада» дана жартылай құдай Вайнамойнен алып су алабурасының жақ сүйегінен сиқырлы кантеле (тартылатын аспап) жасайды.