Р-33 зымыраны және МиГ-31 истребителі: даму тарихы мен ерекшеліктері
R-33 (missile)
Р-33 зымыран жүйесі: МиГ-31 истребителінің қаруы, алысқа шабуылдайтын, жоғары жылдамдықты мақсаттарға арналған. Техникалық сипаттамалары мен қолданылуы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
R 33 (Вымпел Р 33, НАТО-ның атауы: AA 9 Amos) – Vympel компаниясы жасаған ұзақ қашықтыққа ұшатын әуе-әуе ракетасы. Бұл МиГ-31 жойғыш-кестелеушісінің негізгі қаруы, SR 71 Blackbird, B 1 Lancer бомбалаушысы және B 52 Stratofortress сияқты ірі, жоғары жылдамдықты нысаналарды жоюға арналған. Ол нысананы бастапқыда табу және орта жолмен түзету үшін жартылай активті радарлық басқарудың және мақсатқа ең ұзақ қашықтықтан жетіп, дұрыс бағытталған инерциялық навигация жүйесін пайдаланады. МиГ-31 ұшағының Zaslon фазалық антенналық радары бір уақытта алты ракетамен әртүрлі нысаналарды бағыттай алады. R 33 әуе-әуе ракетасы ТМД және Ресей әскерлерінде қолданыста болып келеді (МиГ-31 операторларына қараңыз).
The R 33 (Вымпел Р 33, NATO reporting name: AA 9 Amos) is a long range air to air missile developed by Vympel. It is the primary armament of the MiG 31 interceptor, intended to attack large high speed targets such as the SR 71 Blackbird, the B 1 Lancer bomber, and the B 52 Stratofortress. It uses a combination of semi active radar homing for initial acquisition and mid course updates, and inertial navigation to reach the target at extreme range. The Zaslon phased array radar of MiG 31 allows six missiles to be guided simultaneously at separate targets. The R 33 AAM remains in service with the CIS and Russian forces (See MiG 31 operators).
Даму
R 33 зымыранының тарихы оның иегері МиГ-31 зымыра тасымалдағышының тарихымен тығыз байланысты. Жаңғыртылған МиГ-25E 155MP-ті әзірлеуге 1968 жылғы 24 мамырдағы үкімет шешімімен рұқсат берілді. E 155MP үшін болашақ зымырандарға конкурс өткізілді. А. Л. Ляпиннің "Вымпель" бюросынан шыққан "Изделие 410" жеңіске ие болды, ал М. Р. Бисноваттың ПКПК бюросының "К 50" зымыраны жеңіліске ұшырады. Зымыранға K 33 дамыту атауы берілді, ол K 13 және K 23 зымырандарының қатарын жалғастырды. Дамуды бас дизайнер В. В. Журавлев және жетекші дизайнер Ю. К. Захаров басқарды. R 33/МиГ-31 зымыран/ұшқыш комбинациясы бұрынғы Bisnovat R 40/МиГ-25 комбинациясына ұқсас, бірақ ол әлдеқайда әмбебап және заманауи, себебі МиГ-25 Солтүстік Американың XB 70 Valkyrie бомбалаушысы сияқты ірі үстірткі мақсаттарды ұстап алуға арналған, сондықтан маневрлеу қабілеті төмен және әуе шайқасына жарамсыз. МиГ-31 әлдеқайда әмбебап және қабілетті ұшақ, сонымен қатар ескі R 40 зымыранын да пайдалана алады. 1968 жылы екі прототип жасалды, олар МиГ-25 ұшағындағы Bisnovat R 40 сияқты қанат астындағы пилондарда орналастырылуға арналған. Жоба 1970 жылы аяқталып, сынақ ұшағын пайдалану арқылы сынақтан өтті. Олардың бірі – 1972 жылы жаңартылған АПУ-40 пилонынан автономды сынақтар үшін пайдаланылған ерте өндірісте жасалған МиГ-25 (ұшақ P 10) болды. МиГ-21 (сериялық нөмірі 76211524) зымыранның іздеу жүйесін сынау үшін LL 21 сынақ платформасына айналдырылды, ал Tu 104 реактивтік ұшағы (сериялық нөмірі 42324) NTK "Vzlet" компаниясымен LL 104 518 (сонымен қатар LL 2 деп те белгілі) болып өзгертілді. Ол "Заслон" радарымен және GVM 410 макеттерінде орнатылған зымыранның басқару жүйесін сынау үшін пайдаланылды. Жолаушылар ұшағындағы сынақ платформасы кең диагностикалық және қолдау жабдықтарын орналастыруға мүмкіндік берді. K 33 RGS 33 SARH және TGS 33 IR іздеу жүйелерімен бағаланды. Басқа кандидаттар белсенді радарлық және екі режимді IR/радарлық іздеу жүйелерін қамтыды. Соңғы шешім инерциялық бастапқы кезеңмен жартылай белсенді радарлық басқаруды қолдауға қабылданды. МФБУ 410 деп аталатын басқару жүйесін Б. И. Ермаков Акопянның жетекшілігімен әзірледі. 1972 жылы зымыранның конструкциясы айтарлықтай өзгертілді. Іздеу жүйесі мен жарылғыш заттар үлкейтілді, басқару қанаттарының ені 1100 мм-ден 900 мм-ге дейін қысқартылды. Сонымен қатар, орнату жүйесі американдық F-14 ұшағындағы Phoenix орнатуына ұқсас жаңа фюзеляж астындағы пилондарды қосу үшін қайта қарастырылды, және зымыран қайта бағытталды, сондықтан ол диагональ емес, айқыш пішінді қанаттарымен орнатылды; орнатудың (жоғарғы) жағындағы қанаттар жанына бүктеліп, тасымалданатын ұшақтың корпусына жақын орналастырылды. Осыған байланысты зымыранды ұшыру әдісі де өзгертілді. Жаңаша жобаланған зымыран тікелей пилоннан ұшырылудың орнына, ұшыру кезінде пилоннан лақтырылып, оның ракеталық қозғалтқышы уақыт кешіктірілісімен тұтанатын болды. 1972 жылдың соңына дейін жаңа жоба бойынша бір макет (ұшыру жүйесін сынау үшін), 5 "бағдарламаланған" (тек басқару және қозғалтқыш, жарылғыш затсыз) және 8 толық жұмыс істейтін сынақ зымырандары жасалды. Олардың ішінде 3-і 1973 жылы МиГ-25П-10 сынақ ұшағынан ұшырылды. Жарылғыш заттардың әртүрлі түрлері (жоғары жарылғыш фрагменттік және үздіксіз таяқшалы жарылғыш заттар) бағаланды, ал радар және іздеу жүйелерінің сынақтары LL 2-де жүргізілді. 1974 жылы МиГ-25П-10 тағы 11 сынақ ұшырылысын және тағы 40 сынақ зымыранының өндірісін жүзеге асырды. Алғашқы АКУ 33 ұшқыштары мен Б 410 жарылғыш заттары жасалды. "Заслон" сынақтары LL 2 қолданып Ахтубинск қаласында жалғасты. Болашақтағы МиГ-31 (No831 ұшағы) алғашқы ұшуын 1975 жылғы 16 қыркүйекте жасады, жыл соңына дейін тағы 12 ұшу жасалды. МиГ-25П-10 сынақ платформасы тағы 20 сынақ зымыранын ұшырып, оның ұшыру қондырғыларын жаңарту үшін жіберілді, ал LL-2 зымыранының алғашқы телеметриялық ұшырылуы сол жылы жүзеге асырылды. 1976 жылы даму жалғасты, соның ішінде сәуір айында PRM 2 парашюттік нысандарға ұшырулар болды. 1977 жылы МиГ-31 прототипі 32 рет ұшырылды, алғашқы ұшыру 1977 жылғы 26 наурызда МиГ-17 дронына қарсы болды. 1978 жылы басқару жүйелері жетілдірілді, ал радар-зымыран комбинациясы тамыз айында 4 нысанаға бір мезгілде ұшырылды. Мемлекеттік сынақтар 1979 жылғы наурыз айында МиГ 31 No 83210 ұшағын пайдалану арқылы басталды. Олар 1980 жылы сәтті аяқталды. 1981 жылғы 6 мамырдағы үкімет шешімінде R 33 зымыраны қаруға алу ұсынылды.
The history of the R 33 missile is tightly bound to the story of its launcher, the MiG 31. The development of the modernized MiG 25, E 155MP, was authorized by a governmental decision of 24 May 1968. There was a competition for future missiles for the E 155MP. Izdeliye 410 by "Vympel" of A. L. Lyapin won, while the K 50 by PKPK of M. R. Bisnovat lost. The missile was assigned the development name K 33, continuing the series of K 13 and K 23 missiles. The development was headed by vice chief designer V. V. Zhuravlev and leading designer Y. K. Zakharov. The R 33/MiG 31 missile/interceptor combination is similar to the earlier Bisnovat R 40/MiG 25 combination, although it is much more versatile and modern in that the MiG 25 was very heavily specialized for the interception of large supersonic targets such as the cancelled North American XB 70 Valkyrie bomber, and thus lacks maneuverability and is not suitable for air combat maneuvering. The MiG 31 is a much more versatile and capable aircraft and is still able to employ the older R 40. Two prototypes were built in 1968, featuring nose mounted manoeuvring fins and intended for carriage on underwing pylons, similar to the Bisnovat R 40 on board the MiG 25. The draft project was completed in 1970 and progressed to testing using testbed aircraft. One of these was a converted early production MiG 25 (aircraft P 10), and was used in 1972 for autonomous test launches from the upgraded APU 40 pylon. A MiG 21 (serial 76211524) was converted into the LL 21 testbed to test the missile seekers, while a Tu 104 jetliner (serial 42324) was converted into LL 104 518 (also known as LL 2) by NTK "Vzlet" to test the MFBU 410/"Zaslon" radar along with missile homing heads mounted on GVM 410 mockups. The space on board the passenger aircraft based testbed allowed for the carriage of extensive diagnostic and support equipment. The K 33 was evaluated with the RGS 33 SARH seeker and the TGS 33 IR seeker. Other candidates included active radar homing and dual IR/radar homing seekers. The final decision was made in favor of semi active radar homing with an inertial initial stage. The homing device, designated MFBU 410 was developed by B. I. Ermakov under the supervision of Akopyan. The missile design was significantly altered later in 1972. The seeker and warhead were enlarged, the span of the control fins was reduced from 1100 mm to 900 mm. Further, the mounting system was revised to include new under fuselage slipper pylons, akin to the Phoenix mount on the American F 14, and the missile was reoriented, so it mounted with the fins cruciform rather than diagonal; the fins on the mounting (dorsal) side were made to fold to the side, to lie flush against the belly of the carrying aircraft. Consequently, the missile launch method also needed to be changed. Rather than launching directly from the mounting pylon, the redesigned missile used drop launch, with the missile being jettisoned from the pylon on launch, and its rocket motor igniting on a time delay. A small run of one dummy (for launch system testing), 5 'programmed' (guidance and propulsion only, no warhead) and 8 fully functional trial missiles were built to the new design before the end of 1972. Of those 14, three were launched from the MiG 25P 10 testbed in 1973. Different warhead types (high explosive fragmentation and continuous rod warhead) were evaluated, and tests of the radar and seeker systems were conducted on the LL 2. 1974 saw 11 more test launches from the MiG 25P 10, and the production of another 40 trial missiles. The first AKU 33 launchers and B 410 warheads were built. "Zaslon" tests continued at Akhtubinsk using the LL 2. The first flight of the future MiG 31 (aircraft No.831) took place on 16 September 1975, with 12 more flights by the end of the year. The MiG 25P 10 testbed launched 20 more test missiles before being sent for its launchers to be upgraded, and the first telemetric missile launches from the LL 2 were carried out that year. Development continued in 1976, including launches at PRM 2 parachute targets in April. Factory tests were completed in 1977 with 32 launches from the MiG 31 prototype, the first launch being against a MiG 17 drone on 26 March 1977). The guidance systems were improved during 1978, and the radar/missile combination performed a simultaneous launch at 4 targets in August. State trials started in March 1979 using MiG 31 No.83210. They were successfully completed in 1980. A government decision on 6 May 1981 recommended R 33 into service.
Нұсқалар
R 33R 33SR 33E Максималды ұшыру қашықтығы, км120160160Максималды ұшу жылдамдығы, Мах4.5 —4.5Ұзындығы, мм4250 —4150Ракета корпусының максималды диаметрі, мм380 —380Қанаттың ені, мм900 —900Түйреуіштердің ені, мм1180 —1180Ұшыру массасы, кг491 —490Жарғыш бөлігінің массасы, кг55 —47Нысанаға түсірілген максималды жүктеме8g — —Нысананың максималды жылдамдығы, км/сағ3700 — —
R 33 Стандартты тип. R 33S Жақсартылған нұсқасы. R 33E Экспорттық нұсқасы. R 37 R 33-тің одан әрі дамытылған түрі.
R 33R 33SR 33EMaximum launch range, km120160160Maximum flight speed, Mach4.5 —4.5Length, mm4250 —4150Maximum diameter of the missile body, mm380 —380Wingspan, mm900 —900Rudders span, mm1180 —1180Launch mass, kg491 —490Warhead mass, kg55 —47Maximum overload of targets hit8g — —Maximum speed of the target, km / h3700 — —
R 33Standard type. R 33SImproved version. R 33EExport version. R 37Further development of the R 33.