Кіріспе

Кератиннің шамадан тыс өндірілуінен пайда болатын кішкентай бүршіктермен сипатталатын тері жағдайы – кератоз пилярисі (KP; сондай-ақ фолликулярлық кератоз, лихен пилярисі немесе әдеттегі «тауық терісі»). Көбінесе ол қолдың сыртқы жағында (алдыңғы қолдар да зардап шегуі мүмкін), жамбастарда, бетте, арқада және кенеуде пайда болады. Көп жағдайда зақымданулар бетте пайда болып, оларды безеу немесе түктік қабынумен шатастыруға болады. КП-ның түрлері жүктілікпен, 1-типті қант диабетімен, семіздікпен, терінің құрғақтығымен, аллергиялық аурулармен (мысалы, атопиялық дерматитпен) және сирек жағдайларда қатерлі ісіктермен байланысты. КП балаларда шаш түбіршегінің ең көп кездесетін ауруы болып табылады. КП-ны толыққанды емдеуге арналған бірде-бір тәсіл табылмаған, бірақ емдеу жағдайдың сыртқы түрін жақсарта алады. Емдеуге ылғалдаушы препараттарды және гликоль қышқылы, сүт қышқылы, салицил қышқылы, мочевина немесе ретиноидтар сияқты дәрілік заттарды теріге жағу кіреді. Симптомдар жүктілік кезінде немесе босанғаннан кейін күшеюі мүмкін. Күнге көп көріну КП симптомдарын жеңілдетуге көмектеседі.

Патофизиология

Керамик поликулозы (КП) адам ағзасы терідегі кератин ақуызын шамадан артық өндіргенде пайда болады, соның салдарынан теріде кішкентай, көтеріңкі дөңгелектер пайда болады, көбінесе оларды қызыл түспен қоршайды. Адамның терісінің табиғи түсімен бірдей кератиннің артық мөлшері шаш түбірлерін қоршап, тері тесігінде тұнқыратып қояды. Бұл қатты бітелулердің (гиперкератинизация деп аталатын процесс) пайда болуына себеп болады. Егер дөңгелектер мазаласа және рецептуралық емес лосьондармен жақсармаса, осы жағдайға шалдыққан адамдарға дәрігерге жүгіну ұсынылады.

Жіктеу

KP-ның бірнеше түрлі түрлері бар: KP rubra (қолдарда, басында, аяқтарында пайда болатын қызыл, қабынулы дөңестер), KP alba (тегіс емес, дөңгелек тері), KP rubra faceii (жақтардағы қызыл бөртпе), KP atrophicans, кератоз фоликулярлы спинулоза декальванс, атрофодерма вермикулятум, KP atrophicans faciei, эритромеланоз фоликулярлы фацэйи эт колли және ерте дамыған, көптеп шашыраған дөңгелек KP. Бұл бұлшықеттердің жиырылуынан пайда болатын қаз терісімен байланысты емес, алайда екеуі де шаш түбірінің теріден шығу орнында пайда болады.

Емдеу

КП медициналық тұрғыдан зиянсыз. Көптеген өнімдер теріні жаңаруға көмектесу үшін абразивті материалдармен және альфа немесе бета гидрокси қышқылдарымен қолданылады. Кейбір жағдайларда КП лазерлік терапиямен сәтті емделеді, ол терінің белгілі бір аймақтарына қарқынды жарық сәулелерін бағыттауды қамтиды. Емге дененің реакциясына байланысты, бірнеше ай бойы бірнеше сеанс қажет болуы мүмкін.

Эпидемиология

Дүние жүзіндегі статистика бойынша, КП ересектердің шамамен 30-50%-ына, ал жасөспірімдердің 50-80%-ына әсер етеді. Бұл жағдай әйелдерде ерлерге қарағанда көбірек кездеседі және көбінесе дені сау адамдарда байқалады. Терінің бұл ауруы барлық ұлт өкілдерінде таралған, ешқандай ұлттың КП даму қаупі жоғары емес. КП кез келген жастағы адамдарда көрініс беруі мүмкін, бірақ көбінесе өмірдің алғашқы он жылдығында пайда болады және кішкентай балаларда жиі кездеседі. Көптеген жағдайларда, бұл жағдай 30 жасқа дейін біртіндеп жақсарады, бірақ кейде ұзаққа созылуы мүмкін.