Кіріспе
Жан Негулесконың 1953 жылғы фильмі "Титаник" – Жан Негулеско режиссерлік еткен, Клифтон Уэбб пен Барбара Стэнвик бас рөлдерде ойнаған 1953 жылғы американдық драмалық фильм. Фильм 1912 жылғы сәуір айындағы тағдырлы алғашқы сапарында болған, ажырасқан жұбайлар мен басқа ойдан шығарылған жолаушылардың оқиғасын баяндайды. Бұл "Титаник" тақырыбында 20th Century Fox компаниясы түсірген алғашқы фильм болды. Сонымен қатар, компания 1997 жылғы осы аттас фильмді де халықаралық деңгейде таратты, ал Солтүстік Америкада Paramount Pictures таратумен айналысты. Фильм сыншылар тарапынан жоғары бағаланды.
Titanic is a 1953 American drama film directed by Jean Negulesco, and starring Clifton Webb and Barbara Stanwyck. It centers on an estranged couple and other fictional passengers on the ill fated maiden voyage of the , which took place in April 1912. It was the first Titanic film for 20th Century Fox, which also released the 1997 film of the same title internationally, while Paramount Pictures handled the North American distribution. The film met critical praise.
Сюжет
Соңғы сәтте Еуропадағы бай экспат Ричард Стерджес (Клифтон Уэбб) Баск эмигрантіна RMS Титаниктің алғашқы сапарына арналған оның төменгі сыныпты билетіне (ең арзан сынып) ақша ұсынады және сәттілікке жетеді. Кемеге отырып, ол қашып кеткен әйелі Джулияны (Барбара Стэнвик) іздейді. Ол оның 18 жасар Аннет (Одри Далтон) пен он жасар Норманды (Харпер Картер) өзінің туған қаласы – Мичиган штатының Макинак аралына алып кетуге тырысатынын біледі, оларды Ричард сияқты түбірсіз элита емес, қарапайым американдықтар ретінде тәрбиелеу үшін. Кеме жолға шығуға дайындалғанда, компания өкілі (Брюс Исмейге негізделген) Сандерсон (Энтони Эустрел) капитан Эдвард Дж. Смитке (Брайан Аерн) рекордтық жылдамдықпен сапар жасау құттыға шаруа екенін ұсынады. Басқа жолаушылардың арасында Мод Янг (нағыз өмірдегі Титаниктен аман қалған Маргарет Браун), жұмысшы отбасынан шыққан бай әйел (Телма Риттер); әлеуметтік сатыға көтерілуге тырысатын Эрл Микер (Аллин Джослин); 20 жасар Пурду университетінің теннисшісі Гиффорд "Гифф" Роджерс (Роберт Вагнер); және алкоголизм үшін шіркеуден қуылған, католик дін қызметкері Джордж С. Хилли (Ричард Бейсхарт) бар. Бір түні көпірде капитан екінші офицер Чарльз Лайтолерден (Эдмунд Пурдом) Мердоктың бинокльдерге қатысты жазбасы туралы сұрайды; Лайтолер кемеде бинокль жетіспейтінін түсіндіреді: көпірге жеткілікті, бірақ күзетшілерге жоқ. Анет Джулияның ниеттерін білгенде, Америкаға жеткенде келесі кемемен Ричардпен бірге Еуропаға оралуға талап етеді. Джулия Аннет өзінің шешімдерін өзі қабылдай алатындай үлкен болғанын мойындайды, бірақ Норманның қамқорлығын сақтауға талап қояды. Бұл Ричардты ашуландырады, Джулия Норманның оның ұлы емес екенін, керісінше, олардың көптеген ұрыс-дауларынан кейін болған бір түндік қарым-қатынастың нәтижесі екенін айтуға мәжбүр етеді. Мұны естіген Ричард Норманға ешқандай құқығы жоқ екенін және оны енді көргісі келмейтінін жариялайды. Ол Мод, Эрл және Джордж Уайденермен бірге аукциондық бридж ойнауға лаунжға кіреді. Келесі күні таңертең Норман онымен ойнауға келісілген шайқасты еске түсіргенде, ол оны суыққан түрде қабылдайды. Осы уақытта Гифф Аннетке көзі түскенде бірден ғашық болады. Басында ол оның танысуға тырысуын теріске шығарады, бірақ ақырында оған жылынады. Сол түні Гифф, Аннет және жастар тобы ас бөлмесінде ән шырқап, фортепианода ойнайды, ал капитан Смит бұрыштағы үстелден қадағалайды. Екінші офицер Чарльз Лайтолер капитан Смитке кеменің жылдамдығына қатысты алаңдаушылығын білдіреді, олар басқа кемелерден екі хабарлама алады, онда олардың бағытында мұздықтар байқалғаны туралы ескертіледі. Алайда Смит теңіздің ашық екенін және жолдың хабарланған мұздық аймағынан оңтүстікке қарай екенін айтады. Сол түні күзетші алдынан мұздықты көреді. Экипаж қауіптен аулақ болуға тырысады, бірақ кеме су сызығының астынан зақымданып, суға тола бастайды. Ричард капитан Смитті табады, ол шындықты айтуды талап етеді: кеме құлап барады және барлығына жеткілікті құтқару шалқалары жоқ. Ол отбасына жылы, бірақ лайықты киінуді бұйырады, содан кейін олар сыртқа шығады. Ричард пен Джулия қайық палубасында көз жасымен кешіріп, оны, Аннетті және Норманды құтқару шалқасына салады. Джулия байқамай, Норман үлкен әйелге орнын береді және Ричардты іздеуге кетеді. Қайықтың бір бауы ілісіп, оны түсіруге кедергі келтіргенде, Гифф төмен түсіп, оны жөндейді, бірақ ұстауын жоғалтып, суға құлайды. Есінен таныса да, тірі, оны қайыққа сүйреп алады. Микер құтқару шалқасына отыру үшін әйел кейпіне кіреді, бірақ Мод Янг оның аяқ киімін көріп, басқалардың алдында оны әшкерелейді. Батылдық пен өзімшілдіктің екінші шегінде Джордж Хилли жараланған экипаж мүшелерін жұбату үшін қазандық бөлмелерінің біріне түседі. Титаник соңғы демімен күрескенде, Норман мен Ричард бір-бірін табады. Ричард өтетін стюардқа Норман оның "ұлы" екенін айтады, содан кейін Норманға өмірінің әр күні онымен мақтанғанын айтады. Содан кейін олар қалған жолаушылар мен экипажбен бірге "Маған жақында, Құдайым" гимнін шырқайды. Соңғы қазандық жарылғанда, Титаниктің мұрты құлайды, кормасы жоғары көтеріліп, мұзды суға тез сүңгіп кетеді. Таң атқанда аман қалғандар құтқару шалқаларында көмек күтіп отыр.
Даму
Уолтер Рейш айтуынша, Даррил Ф. Занук оны және Чарльз Брэкетті шақырып алып, оларға: "Мен Клифтон Веббпен келісім-шарт жасасқанмын, сондай-ақ бізде CinemaScope бар, енді мен үлкен бір жұмыс жасағым келеді. Клифтоннан клоун жасамаңдар. Оның кейіпкерлік актер ретінде жаңа мансабын бастауын қалаймын. Лотымыздағы Одри Далтон және Роберт Вагнер сияқты жас актерлерді пайдаланыңдар" деген.
Рейш "Титаник" идеясын өзі келтіргенін және Клифтон Веббті кемеде қаза болған 25 миллионердің бірі ретінде ұсынғанын айтады. Ол фильмнің "60 пайызы шындыққа негіделген, толыққанды деректі фильм" болатынын мәлімдеді. Бір кезде фильм "Маған жақында, құдайым" деп аталатын болған. Фильм түсіру 1952 жылдың қазан айының соңында басталып, 1952 жылдың желтоқсан айының басында аяқталды. Түсіру үшін "Титаник" кемесінің жиырма сегіз футтық макеті қолданылды; макет қазіргі уақытта Массачусетс штатындағы Фолл-Ривердегі Батлшип-Коув теңіз музейінде көрсетілуде.
Кастинг
1952 жылдың қыркүйегінде жарияланған жаңалықта Терри Мур Аннет Стерджес рөліне ойнауға келісімін бергені, бірақ "Тік қанағаттағы адам" фильмінің түсірілімін уақтылы аяқтаса ғана екені айтылды.
Сыни қабылдау
Rotten Tomatoes фильмдерді жинақтаушы сайтының мәліметінше, фильм 10 рецензия негізінде 91% «Жаңа» рейтингіне ие. Variety журналы фильмді жағымды бағалап, «бірақ алғашқы 45-50 минуттан кейін алдағы апаттың сезімі қиялға беріліп, қызығушылықты күшейте түседі» деп жазды. Паулин Каэл фильмнің арнайы эффекттерінен әсерленбеді. Ол: «нақты батып кету Орталық саябақтағы көлдегі қайық апатына ұқсайды» деп жазды. Тарихшылар «Титаник» фильмінде көптеген тарихи қателіктер бар екенін айтады. Мысалы, алғашқы рейс толық сатылмаған, керісінше, 1912 жылғы White Star Line деректері көрсеткендей, жартысынан асып түспеген. Линда Колдау былай деп жазады: «Титаник толық сатылмаған және қосымша жолаушы бірінші сынып билетін оңай сатып ала алатын еді. Дегенмен, егер тарихи дәлдік маңызды емес деп қабылданса, себебі оқиға «Титаник» туралы емес, онда сценарий өте жақсы жазылған». Сонымен қатар, «Карпатия» кемесі сағат 04:10 шамасында оқиға орнына жетіп, күн шығар алдында аман қалғандарды жинауды бастады. Құтқару операциясы бірнеше сағатқа созылды. Бұған қоса, фильмде көрсетілгендей, кеме айсбергке соқтығысқан кезде капитан Смит ояу болған жоқ, бірақ дереу оянып, капитандық көпірге шақырылды. Фильмде айсберг кеменің сол жақ қанатына енгені дұрыс емес көрсетілген. «Карония» кемесінен келген, «Титаникке» алдында айсберг туралы ескертуді радио оператор Джек Филлипс капитанға немесе басқа офицерлерге көрсетпеген, бірақ фильмде Филлипс оны капитан Смит пен бірінші офицер Чарльз Лайтоллерге көрсетеді, ол фильмде бұл айсберг Балтық теңізінен бұрын хабарланған айсберг пекенің солтүстігінде орналасқан ба екендігін ойланады, оны Филлипс жоғары офицерлеріне көрсеткен болатын. Эвакуация кезінде кеме үздіксіз бу дабылын соғып, өрт сигнализациясын қосады. «Титаник» батқан кезде дабыл соққан жоқ және ешқандай сигнализация да болған жоқ. Фильм жасаушылар «Титаник» оркестрінің «Лондондерри Эйр» және соңынан «Маған Құдайым Жақындап Келеді» әндерін орындауын шешті (қалған жолаушылар да қосылды), сондай-ақ, тағдырлы түні «Титаник» кемесінің жанында болған «Калифорния» кемесі туралы ештеңе айтылмады. «Титаник» тарихшылары Фитч, Лейтон және Вормстед фильмде әсерлі арнайы эффекттер бар екенін және кейбір жағдайларда «Титаник» бортындағы сезімді жаңғыртатынын айтады. Алайда, фильмде көрсетілгендердің көпшілігі дұрыс емес, тіпті артық айтылған.
Марапаттар мен ұсыныстар
Фильм үздік түпнұсқа сценарийі үшін «Оскар» сыйлығын жеңіп алды және үздік көркемдік безендірілуі номинациясына ұсынылды. Сондай-ақ фильм Америка Режиссерлер Гильдиясының сыйлығына да ұсынылды.