Кіріспе

Ветерандық істер Канада (VAC;) – Канада үкіметі құрамындағы, соғыс ардагерлері, зейнеткерлер және қазіргі таңда қызмет ететін Канада Қарулы күштері мен Корольдік Канадалық атты полициясы (RCMP) мүшелері, олардың отбасылары, сондай-ақ кейбір азаматтарға зейнетақы, жәрдемақы және қызметтерді ұсынатын департамент.

Жасау

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ауру және жарақат алған әскерлерге қатысты үйлесімді тәсіл қажет екені анық болды. Осы мақсатта 1918 жылдың 21 ақпанында Азаматтық қайта оңалту департаменті құрылды. Кейіннен, 1928 жылдың 11 маусымында Канада үкіметі ауру және жарақат алған әскерлерге күтім жасау жауапкершілігін өз мойнына алған Зейнетақы және Ұлттық денсаулық сақтау департаментін құрды. Содан кейін, 1944 жылы премьер-министр Маккензи Кингтің үкіметі Ардагерлер істері департаментін ресми түрде құру туралы ұсынысты қабылдады. Канада Екінші дүниежүзілік соғыс ардагерлері үшін Американың G.I. бағдарламасына ұқсас жәрдемақы бағдарламасын іске қосты, ол американдық жағдайға ұқсас күшті экономикалық әсерге ие болды. Ардагердің белгілі бір жәрдемақы алуға құқығы ардагердің «шетелде» болу статусына байланысты болды, ол Ардагерлер істері департаментімен Канададан кем дегенде үш шақырым теңізден тыс жерде қызмет еткен деп анықталды. Екінші дүниежүзілік соғыста (1939–1945) Канадаға 1949 жылы қосылған Ньюфаундленд кірмеген. Осылайша, Ньюфаундлендте (Ньюфаундленд Корольдік полкі және Ньюфаундленд Корольдік теңіз резервінде) қызмет еткен Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыс ардагерлері Ардагерлер істері департаментімен «шетелдік ардагерлер» деп есептеледі (және олар Британдық әскери қызметкерлері мен ардагерлер агенттігіне жіберуге болады). 1970 жылдардың соңында премьер-министр Пьер Эллиот Трюдо үкіметті Оттавадан орталықтандыруды азайтуға бағытталған бастаманы қолға алды. Ол және оның Ардагерлер істері министрі Дэниел Дж. Макдональд (Кардиган округінен парламент депутаты) Ардагерлер істері департаментінің бас кеңсесін Оттавадан Принс-Эдвард аралындағы Шарлоттаунға көшіру жоспарын жасады. Департаменттің бас кеңсесі 1980 жылдан бері ПЭИ астанасындағы Дэниел Дж. Макдональд ғимаратында орналасқан. XXI ғасырдың басында ДЖМ-нен екі блок қашықтықта орналасқан екінші ғимарат, Жан Канфилд ғимараты, Ардагерлер істері және басқа да федералдық үкімет кеңселерін орналастыру үшін салынды. Департамент ПЭИ экономикасына маңызды үлес қосып, Шарлоттаунның мәдени ортасына елеулі әсер етті. Ардагерлер істері Канада – бас кеңсесі Оттавадан тыс орналасқан жалғыз ірі федералдық департамент.

Бағдарламалар

Департамент негізінен ардагерлерге медициналық көмек көрсетуге, оңалтуға, естелік шараларды ұйымдастыруға, сондай-ақ мүгедектік зейнетақысын және сыйлықтарын тағайындауға жауапты. Ардагерлер мүгедектік зейнетақысы мен сыйлықтарына қатысты ведомство шешімдеріне шағымдарын Ветерандарды тексеру және шағымдар жөніндегі кеңеске жолдайды; көбінесе жартылай тәуелсіз Зейнетақы адвокаттары бюросының заңгерлерінің ақысыз көмегімен.

Ардагерлердің құқықтары туралы жарлық

2007 жылы Харпер үкіметі Ардагерлердің құқықтары туралы заңды қабылдады. Заңда Ветерандар істері Канадасы ардагерлерге құрмет көрсетуге міндетті екендігі жазылған ереже енгізілді.

2010 жылғы құпиялылық бұзушылық

2010 жылдың қазан айындағы баяндамасында, 1991 жылғы Персық шығанағы соғысының Ауғанстандағы ардагері жасаған ресми шағымдарға жауап ретінде, ол Ардагерлер ісі жөніндегі белсенді сыншыға айналған еді, федералдық жеке өмірге қатысты комиссар Дженнифер Стоддарт VAC-те кең таралған жеке өмірге қатысты мәселелердің дәлелін анықтады. Оның баяндамасында, әскери қызметтен медициналық себептермен босатылған бұрынғы капитан Шон Брюианың жеке өміріне қатысты құқық бұзушылықтар анықталды. Оның «медициналық және қаржылық деректері» көптеген ведомстволық лауазым иелеріне таратылған, бұл оның Жаңа ардагерлер хартасын және Ауғанстан ардагерлеріне үкімет тарапынан қалай қаралатынын сынағаннан кейін болды. Стоддарт мұны «қатты алаңдатарлық» жағдай деп бағалады және Жеке өмірге қатысты заңның бұзылуы екенін айтты. 2010 жылдың қараша айында сот ісі келісіммен аяқталды.

Еске алу шаралары

Canada Remembers бағдарламасы барлық соғыс еске алу шараларына, мысалы, Еске алу күніне жауапты және канадалық соғыс ардагерлерінің шетелдік майданға және халықаралық рәсімдерге (мысалы, 1995 жылдың басында Нидерландыны азат етудің 50 жылдығы, 2004 жылғы 6 маусымда D күнінің 60 жылдығы) арналған түрлі "саяхаттарды" үйлестіреді және қаржыландырады. Канада үкіметі 2005 жылды Ардагерлер жылы деп жариялады. Оның мақсаты – білім беру, есте сақтау, алғыс айту, құрметтеу және мерекелеу. Алтын жапырақ үстінен басып тұрған қызыл гүл бейнесі науқан кезінде афишалар, буклеттер, закладкалар мен құжаттарда ерекше символға айналды. 2008 жылдың 9 қарашасында сол кездегі Ардагерлер істері министрі Грег Томпсон Лондондағы Грин-парктегі Канада ескерткішінде өткен еске алу рәсіміне қатысты; Канада жақында жауапкершілікті өз мойнына алған бұл ескерткіш Бірінші және Екінші дүниежүзілік соғыстарда Ұлыбританияда қызмет еткен шамамен бір миллион канадалық ер және әйелге құрмет көрсетеді.

Жаңа ардагерлер жарғысы

Ветерандар істері Канадасының ауру және жарақат алған әскерлерге арналған жәрдемақы бағдарламасы Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін құрылғаннан бері көбінесе өзгертілген жоқ. Соның салдарынан, Канаданың ардагерлерінің қажеттіліктеріне енді сай келмейтін көптеген ескірген саясаттар пайда болды. Бұл бағдарлама әскери қызметі салдарынан ауырған немесе жарақат алған адамға өмір бойына зейнетақы төлейтін. 2005 жылы Парламенттегі барлық партиялар «Жаңа ардагерлер жарғысын» қабылдады. Бұл жарғы өмір бойына төленетін зейнетақыны біржолғы төлеммен алмастырды және өмір бойына зейнетақы төлемдерін азайтып пайдаланды. Жарғы 2006 жылдың 1 сәуірінде премьер-министр Стивен Харпердің азшылық үкіметі кезінде күшіне енді. «Жаңа ардагерлер жарғысы» бойынша ауру немесе жарақат алған әскери қызметкер салықтан босатылған ең көп 550 000 доллар (300 000 доллар біржолғы төлем және 250 000 доллар сақтандыру төлемі) және ай сайынғы, салық салынатын 9685 долларға дейін зейнетақы ала алады. 2013 жылдың шілдесінде премьер-министр Стивен Харпер Джулиан Фантиноны Ардагерлер істері министрі етіп тағайындады. Фантино «Жаңа ардагерлер жарғысына» түзетулер енгізуге дайын екенін мәлімдеді, осылайша ардагерлер лайықты жәрдемақы мен қолдау алатынын қамтамасыз етуді көздеді. 2014 жылдың көктемінде Ардагерлер істері жөніндегі тұрақты комитет «Жаңа ардагерлер жарғысын» жаңарту мәселелерін талқылау үшін кездесті. Соның нәтижесінде 2014 жылдың маусым айында Парламентке ұсынылған «Жаңа ардагерлер жарғысы: алға жылжу» атты есеп бірауыздан мақұлданды. Комитет «Жаңа ардагерлер жарғысын» жаңарту және ол жердегі кемшіліктерді жою үшін 13 ұсыныс жасады, сондай-ақ Канаданың ардагерлеріне оларға қажетті қолдау мен күтімді қамтамасыз етуді көздеді. 2014 жылдың қазан айында үкімет барлық 13 ұсыныстың «рухы мен мақсатына» келісетінін және ұсыныстар бойынша дереу жұмыс істей бастайтынын мәлімдеді.

Мобильді қосымша

Канаданың Ветерандар істері департаменті жақында Ветерандарға VAC ұсынатын қызметтерге қол жеткізуге көмектесу үшін бірнеше мобильді қосымшаны іске қосты. Оларға "Veterans Matter", "OSI Connect" және "ПТСР жаттықтырушы Канада" кіреді.