Оливер Литтелтон: Британ саяхатшысы және мемлекеттік қайраткері
Oliver Lyttelton, 1st Viscount Chandos
Оливер Литтелтон, Чандос виконты – британдық саяхаткер, саяси қайраткер (1893-1972). Екінші дүниежүзілік соғыста үкіметте әртүрлі лауазымдарда болды. Тарихы мен өмірі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық кәсіпкер және үкімет министрі (1893–1972)
British businessman and government minister (1893–1972)
Оливер Литтлтон, 1-ші Чандос виконты (15 наурыз 1893 – 21 қаңтар 1972) – Литтлтон әулетінен шыққан британдық кәсіпкер, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде үкіметке тағайындалып, бірнеше министрлік қызметтер атқарған.
Oliver Lyttelton, 1st Viscount Chandos, (15 March 1893 – 21 January 1972) was a British businessman from the Lyttelton family who was brought into government during the Second World War, holding a number of ministerial posts.
Алдыңғы өмірі, білімі және әскери мансабы
Лондонның Мейфэр ауданында туған Лорд Чандос – құрметті Альфред Литтлтонның ұлы, ол 4-ші барон Литтлтон, Джордж Литтлтонның кіші ұлы болған. Оның анасы – Арчибальд Балфурдың қызы Эдит. Ол Итон және Кембридж университетінің Тринити колледжінде білім алған. Бірінші дүниежүзілік соғыста Гренадир гвардиясының құрамында қызмет етіп, сол кезде Уинстон Черчилльмен танысқан. Оған "Еңбегі үшін орден" және "Әскери крест" ордендері табысталған. 1947 жылдан 1955 жылға дейін ол өзінің Алдершот сайлау округінде Фарнборо боулинг клубының тұңғыш президенті болды.
Born in Mayfair, London, Lord Chandos was the son of the Rt. Hon. Alfred Lyttelton, younger son of George Lyttelton, 4th Baron Lyttelton. His mother was his father's second wife Edith, daughter of Archibald Balfour. He was educated at Eton and Trinity College, Cambridge. He served in the Grenadier Guards in the First World War, where he met Winston Churchill, and was awarded the Distinguished Service Order and Military Cross. From 1947 to 1955 he served as the first President of Farnborough Bowling Club, Hampshire, in his Aldershot parliamentary constituency.
Саяси мансап
Чандос 1940 жылы соғыс кезінде Альдершоттан консервативті парламент мүшесі (депутат) ретінде парламентке сайланды және сол жылы Құпия Кеңеске ант берді. 1940 жылы ол Уинстон Черчилльдің соғыс коалициясына Сауда кеңесінің президенті болып кірді, бұл қызметті 1941 жылға дейін атқарды, содан кейін 1941 жылдан 1942 жылға дейін Таяу Шығыстағы резидент-министр, ал 1942 жылдан 1945 жылға дейін Өндіріс министрі болып қызмет етті. 1945 жылы Черчилльдің уақытша үкіметінде ол қайтадан Сауда кеңесінің президенті болды. Консерваторлардың 1951 жылғы сайлаудағы жеңісінен кейін ол Қаржы министрі лауазымына үміткер болды. Ол осы лауазымды күткенімен, бизнес және Лондон қаласымен тығыз байланысы бар деп есептелді, сондықтан ол Раб Батлерге берілді. Оның орнына ол Колониялар жөніндегі мемлекеттік хатшы болды және 1954 жылға дейін осы лауазымды атқарды. Сол жылы ол Саутгемптон графтығындағы Альдершоттың виконты Чандос титулымен жұртына көтерілді. Литтлтон коммунизмге қарсы күрескен және 1953 жылы: «Ұлыбритания үкіметі Британ достастығында коммунистік мемлекеттердің құрылуына жол бермейді» деді. 1963 жылы Консервативтік партия басшылығына талапкерлер арасында Литтлтон Раб Батлерді қолдады, бірақ партиядағы ықпалы әлсіреген еді.
Chandos entered Parliament as Conservative Member of Parliament (MP) for Aldershot in a wartime by election in 1940 and was sworn of the Privy Council the same year. He entered Winston Churchill's war coalition as President of the Board of Trade in 1940, a post he held until 1941, and then served as Minister Resident for the Middle East from 1941 to 1942, and as Minister of Production from 1942 to 1945. He was again President of the Board of Trade in Churchill's brief 1945 caretaker government. After the Conservatives' 1951 election victory, he was considered for the job of Chancellor of the Exchequer. He fully expected the job, but was seen as too linked to business and the City of London, so it was given to Rab Butler. Instead he became Secretary of State for the Colonies, a position which he held until 1954. The latter year he was elevated to the peerage as Viscount Chandos, of Aldershot in the County of Southampton. Lyttelton was strongly anti communist and in 1953 said "Her Majesty's Government are not prepared to tolerate the setting up of Communist states in the British Commonwealth". During the 1963 Conservative Party leadership contest, Lyttelton favoured Rab Butler, but he no longer carried much influence in the party.
Отбасылық үй
1948 жылы 5-ші граф Нельсон Уилтширдегі Трафалгар паркін Джон Осборнға, 11-ші Лидс герцогына сатты. Оның құдайы Оливер Литтлтон, 1-ші виконт Чандос, депутат болған кезінде онда тұрды. Соңында Литтлтон осы меншікті сатып алып, 1971 жылға дейін онда өмір сүрді, ал кейін үйді Джереми Пинкни сатып алды.
In 1948, the 5th Earl Nelson sold Trafalgar Park, Wiltshire, to John Osborne, 11th Duke of Leeds, whose brother in law Oliver Lyttelton, 1st Viscount Chandos, lived there while he was an MP. Eventually Lyttleton bought the estate and lived there until 1971, when Jeremy Pinckney bought the house.
Кейінгі мансап
Парламенттік мансабын аяқтағаннан кейін Чандос Associated Electrical Industries компаниясына оралып, оны жетекші британдық компанияға айналдырды. 1961 жылы ол Шотландиядағы Инженерлер мен кеме жасаушылар институтына Макмилланның естелік лекциясын оқуға шақырылды. Ол «Жаңғыл ма, әлде кешікпе ма? – Қазіргі өнеркәсіптік ахуал туралы ойлар» тақырыбын таңдады.
After ending his career as an MP, Chandos returned to Associated Electrical Industries, and steered it to become a major British company. In 1961 he was invited to deliver the MacMillan Memorial Lecture to the Institution of Engineers and Shipbuilders in Scotland. He chose the subject "Jungle – or Cloister? – Some Thoughts on the Present Industrial Scene".
Ұлттық театр
1962 жылы Чандос Ұлттық театрдың алғашқы төрағасы болып тағайындалды және 1971 жылға дейін қызмет етті. Одан кейін өмірінің соңына дейін президент болып жұмыс істеді. Оның ата-анасы театрдың дамуы үшін белсенді түрде күрескен, ал Ұлттық театрдың Оңтүстік жағалау кешенінің бір бөлігі болған Литтлтон театры оның құрметіне аталды. Лоренс Оливье Ұлттық театрдың директоры болған кезде Чандос Рольф Хоххуттың "Солдаттар" пьесасын қою мәселесіне байланысты туған даудың орталық тұлғасы болды. Оливьедің драматургы Кеннет Тайнан осы қойылымды қолдаған болатын. Оливье Уинстон Черчилльді өте құрметтегендіктен (Хоххут оны Польша премьер-министрі генерал Владислав Сикорскийді өлтіруде айыптаған), пьесаның өзін де, Черчилльдің бейнесін де ұнатпаса да (Тайнан оны осы рөлде көруді қалаған), ол драматургін қолдады. Лорд Чемберленмен де қиындықтар туындау мүмкін еді, өйткені ол Черчилльге қатысты пікірлердің қақтығыстығына байланысты пьесаға лицензия бермеуі мүмкін еді. Ұлттық театрдың кеңесі қойылымға тыйым салды, ал Лорд Чандос пьесаны "нашар және ауыр жала" деп бағалады.
In 1962, Chandos became the first chairman of the National Theatre, serving until 1971. He then served as president until his death. His parents had been active campaigners for its development, and the Lyttelton Theatre, part of the National's South Bank complex, was named after him. During Laurence Olivier's tenure as director of the National, Chandos was a central figure in the controversy over a proposed production of Rolf Hochhuth's Soldiers. The production had been championed by Olivier's dramaturg, Kenneth Tynan. Though Olivier, a great admirer of Winston Churchill (who essentially is accused of assassinating Polish Prime Minister General Władysław Sikorski by Hochhuth) did not particularly like the play or its depiction of Churchill (whom Tynan wanted him to play), he backed his dramaturg. There was a potential problem with the Lord Chamberlain, who might not have licensed the play due to its controversial stand on Churchill. The National's board vetoed the production and Lord Chandos damned the play as a "grotesque and grievous libel".
Жағасы бар орден
1970 жылы ол "Жартер" орденінің серігі атағын алды. Оның өмірінде Виндзор сарайындағы Сент-Джордж капелласында ілінген туы қазір Хаглидегі Әулие Жоханның Жақындығы шіркеуінде қойылған.
In 1970 he was made a Knight Companion of the Garter. His Garter banner, which hung in St George's Chapel in Windsor Castle during his lifetime, is now on display in the Church of St John the Baptist, Hagley.